Milyarlarca liralık dev bütçelerin döndüğü kent içi ulaşım projelerinde kartlar yeniden dağıtılıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin (İBB) "Biz üvey evlat mıyız?" diyerek yargıya taşıdığı eşitsizlik dosyası, Danıştay koridorlarından adeta bir deprem etkisi yaratarak çıktı. Yıllardır süren kur farkı baskısı altında ezilen yerel yönetimler için bu karar, adil bir oyun sahasının yeniden kurulması anlamına geliyor.
"Giderilmesi İmkansız Zararlar Doğar"
Krizin fitili, Ulaştırma Bakanlığına yabancı para birimi ile ihale yapma imkanı tanıyan o özel maddenin yönetmeliğe sonradan eklenmesiyle ateşlenmişti.
İBB'nin Kamu İhale Kurumu (KİK) aleyhine açtığı davayı inceleyen Danıştay 13. Dairesi, oldukça sert bir gerekçeyle yürütmeyi durdurdu. Yüksek Mahkeme, toplu ulaşım projelerinde Ulaştırma Bakanlığına tanınan bu büyük istisnanın aynı işi yapan belediyelere tanınmamasının "giderilmesi güç veya imkânsız zararların doğmasına yol açacağına" hükmetti. Yıllardır süregelen "ayrımcılık" tezinin böylece yargı nezdinde tescillendiğine dikkat çekildi.
10 Yıllık Döviz Kaosu Nasıl Başladı?
Bu dev krizin temelleri aslında 2016 yılına dayanıyor.
Darbe girişimi ve ardından gelen ekonomik sarsıntılarla TL'nin değer kaybetmesi üzerine, kamu ihalelerinde sadece Türk Lirası ile işlem yapılması zorunlu hale getirilmişti. Ancak bu kural uzun yaşamadı. BOTAŞ'ın açtığı kapıdan sırasıyla Sağlık Bakanlığı, TEMSAN, DHMİ, TCDD ve DSİ gibi dev kurumlar da girdi. Geçtiğimiz ağustos ayında ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının kent içi raylı sistem ihalelerine de döviz istisnası getirildi.
İBB: Biz Niye Açamıyoruz?
Aynı metroları yapıp aynı sorumlulukları taşıyan İBB, bu çifte standarda isyan ederek KİK'in kapısını çaldı. Ancak başvurunun cevapsız bırakılması üzerine dosya Danıştay'a taşındı.
Karar Ne Anlama Geliyor?
Ortaya çıkan en çarpıcı detay ise kararın uygulama biçimi oldu.
Danıştay, bu kararıyla belediyelere "Siz de gidip dövizle ihale açabilirsiniz" demiyor. Aksine, yönetmelikteki söz konusu madde "eksik" bulunup yürütmesi durdurulduğu için, Ulaştırma Bakanlığı'nın da elindeki o özel hakkı geçici olarak geri almış oluyor. Yani yeni bir yasal düzenleme yapılana kadar, Bakanlık da dahil olmak üzere kent içi metro ihalelerinde yabancı para birimi üzerinden işlem yapılması durduruldu.
Bozulan bu ezberin ardından KİK'in atacağı yeni adımlar ve ihalelerin geleceğini belirleyecek o kritik yönetmelik değişiklikleri bekleniyor.
