Geleceklerini güvence altına almak isteyen bireyler için devletin sunduğu sosyal haklar, yaşamın ilerleyen evrelerinde hayati bir önem taşır. Yıllarca süren emeklerin karşılığını alabilmek, ancak karmaşık yasal mevzuatların doğru bir şekilde yorumlanmasıyla mümkündür. Çoğu zaman kulaktan dolma bilgilerle hareket eden kitleler, hak kaybı yaşama riskiyle burun buruna gelirler. Kuralların zaman içinde gösterdiği değişimler, planlamaların da baştan aşağı yenilenmesini zorunlu kılıyor.
ÇİFTE MAAŞ HAYALİ KURANLARA KÖTÜ HABER
Enflasyonun gölgesinde taban aylıkların 20 bin lira seviyelerinde seyrettiği günümüzde, vatandaşlar her bir kuruşun hesabını ince ince yapıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar, bilhassa vefat eden ebeveynlerinden gelir elde eden kadınların durumuna açıklık getirdi. Bir vatandaşın, eksik primlerini tamamlayıp kendi emekliliğini hak edene kadar babasından maaş alma, sonrasında ise her iki geliri birden cebine koyma planı uzman ismin uyarılarına takıldı. Özdamar, kendi adına SSK, Bağ-Kur veya başka bir sandıktan emekli aylığı bağlanan kadınların, SSK veya Bağ-Kur mensubu ebeveynlerinden aldıkları yetim maaşlarının anında kesileceğini belirtti. Bu kuralın tek istisnası ise, vefat eden babanın Emekli Sandığı'na tabi olması; bu durumda kendi SSK emekliliği bulunan bir kadın her iki gelirden de faydalanabiliyor.
SON YEDİ YIL KURALI TARİHE KARIŞTI
Mevzuattaki bir diğer büyük yanılgı ise emeklilik statüsünün belirlenme şeklinde ortaya çıkıyor. Geçmişte pek çok kişinin son 1260 gününü (yaklaşık 3,5 yıl) SSK statüsünde geçirerek daha avantajlı şartlarda emekli olma taktiği, yeni dönemde işe yaramıyor. Özdamar'ın verdiği bilgilere göre, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra sisteme dahil olanlar için "son yedi yıl" kuralı tamamen rafa kaldırıldı. Örneğin 2013 yılında Tarım Bağ-Kur'lusu olarak sisteme giren ve 4000 günü bulunan bir erkek sigortalı, sonradan SSK'lı bir işe girip 1260 gün çalışsa dahi SSK şartlarından faydalanamayacak. Yeni yasada en çok prim ödenen kurum esas alındığı için, bu kişinin çoğunluk primi Bağ-Kur'da kalacak ve dolayısıyla 63 yaşını doldurup 5400 günü tamamlaması zorunlu olacak.
