Pekin yönetimi, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD'ye ziyareti öncesinde ve bu süreçte iki ülkenin ekonomi heyetleri arasında New York ve Washington'da gerçekleştirilen görüşmelerin ardından ticarette yeni bir dönemin kapısını aralayan anlaşmaları duyurdu.
Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, tarafların iki ülke arasındaki ticareti kolaylaştırmak amacıyla "Ticaret Kurulu" oluşturulması konusunda anlaştığı belirtildi. Bu kurul kapsamında yapılan istişarelerin ardından 30 milyar dolar değerindeki mal ticaretinde karşılıklı tarife indirimi konusunda mutabakata varıldığı kaydedildi.
Bu kapsamda kömür ithalatının da karşılıklı tarife indirimi kapsamına alındığı aktarılan açıklamada, 2027 ve 2028 yıllarında Çin'in ABD'den kömür ithal edeceği bildirildi.
Açıklamada ayrıca, iki ülke arasındaki ekonomi ve ticaret istişareleri mekanizması kapsamında "Yatırım Kurulu" oluşturulacağı ifade edildi. Kurulun, potansiyel yatırımlar ve yatırımların önündeki engeller konusunda kurumsal bir iletişim platformu oluşturmasının hedeflendiği belirtildi.
Öte yandan Ticaret Kurulu bünyesinde bir tarım çalışma grubu oluşturulacağı bildirildi. Bu grupta, iki ülkenin tarım ürünlerine karşılıklı pazar erişiminin sağlanması için görüşmeler yürütüleceği aktarıldı.
İki ülkenin finansal hizmetlere erişim konusunda da prensipte anlaştığı açıklanırken, Çin'in ABD sermayeli kuruluşlar da dahil olmak üzere dünyanın farklı ülkelerindeki finansal hizmet sağlayıcılarının Çin'de şube açmak ve faaliyet göstermek için yapacağı başvuruları değerlendireceği belirtildi.
YAPAY ZEKA KONUSUNDA YENİ GÖRÜŞME
Açıklamada, Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent öncülüğündeki heyetlerin yapay zeka konusunda diyalog başlattığı bildirildi.
Tarafların yapay zekayla bağlantılı riskler ve faydalar konusunda ilk görüşmeyi gerçekleştirdiği aktarıldı. Diyaloğun ikinci turunun kasım sonundan önce yapılması ve yapay zeka teknolojisiyle bağlantılı kazalarda kullanılmak üzere bir iletişim kanalı kurulması konusunda da anlaşmaya varıldığı kaydedildi.
Tarafların ekonomik ve ticari sorunları görüşmeye devam edeceği belirtilen açıklamada, Malezya'daki görüşmelerde bu yıl 10 Kasım'a kadar ertelenen geçici mutabakatın süresinin 10 Ocak 2027'ye uzatılmasına karar verildiği ifade edildi.
İki ülkenin bu tarihe kadar karşılıklı olarak kabul edilebilir bir anlaşmaya ulaşmak için çalışmalarını sürdüreceği bildirildi.
ABD-ÇİN MÜZAKERELERİNDE HANGİ AŞAMALARDAN GEÇİLDİ?
ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci iktidar döneminde Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları ile Çin'in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik adımları nedeniyle bir dizi anlaşmazlıkla karşı karşıya kalmıştı.
İki ülkenin heyetleri müzakereler kapsamında geçen yıl mayıs ayında İsviçre'nin Cenevre kentinde, haziran ayında İngiltere'nin başkenti Londra'da, temmuz ayında İsveç'in başkenti Stockholm'de, eylül ayında İspanya'nın başkenti Madrid'de ve ekim ayında Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da bir araya gelmişti.
Heyetler bu yıl mart ayında Fransa'nın başkenti Paris'te, mayıs ayında ise Güney Kore'nin başkenti Seul'de görüşmeler gerçekleştirmişti.
Müzakerelerde karşılıklı tarife artışlarını 90 günlük dönemlerle iki kez askıya alan taraflar, Malezya'daki beşinci tur müzakerelerin ardından ekonomik anlaşmazlıkların çözümüne yönelik geçici mutabakat çerçevesinde uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.
GEÇİCİ MUTABAKATIN SÜRESİ UZATILDI
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan şehrinde gerçekleştirdiği görüşmenin ardından iki ülke arasındaki anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varıldığı açıklanmıştı.
Görüşmede iki ülke, "karşılıklı tarifeler" kapsamında birbirlerine uyguladıkları yüzde 24 ek tarifeyi 10 Kasım'dan itibaren bir yıl erteleme konusunda anlaşmıştı.
Çin tarafı, fentanil ve öncül maddelerinin ihracatının kontrolü konusunda gerekli adımları atmayı taahhüt ederken, ABD de bu alandaki tedbirlerin yetersizliği gerekçesiyle Çin'e uygulanan yüzde 20 ek gümrük tarifesini yüzde 10'a düşüreceğini bildirmişti.
Washington yönetimi 29 Eylül'de, ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50'yi aşan paya sahip olduğu ortaklıkları da kapsayan kuralın yürürlüğe girmesini bir yıl ertelemişti. Çin tarafı da nadir toprak elementlerinin ihracatının kontrolüne ilişkin 9 Ekim'de aldığı tedbirlerin uygulanmasını bir yıl ertelemeyi kabul etmişti.
ABD, Çin'in denizcilik, lojistik ve gemicilik sektörlerine yönelik başlattığı 301. madde soruşturmasının ardından, ülkesinin limanlarını kullanan Çin gemilerine ton başına ek liman ücreti getirilmesine ilişkin kararını bir yıl erteleyeceğini duyurmuştu. Çin de buna misilleme olarak aldığı tedbirleri bir yıl erteleme kararı almıştı.
