Ahmed Hilmi 1865 yılında Filibe’de doğdu. Babası Şehbender Süleyman Bey’dir. Tahsiline Filibe’de başlamış, İzmir’de sürdürmüş, Galatasaray Lisesi’nde bitirmiştir. Siyasi tercihleri sebebiyle Beyrut, Mısır daha sonra da Fizan’a sürülmüştür. Fizan’da tasavvufla meşgul olmuş, ilmi araştırmalar yanında “Arusi” tarikatına intisap etmiştir. Vahdeti Vücud’a inanarak bu konuda eserler kaleme almıştır.

A’mak-ı Hayal’de Ahmed Hilmi Efendi roman kahramanı Raci’nin şahsında felsefenin insanı gerçek mutluluğa ulaştıramayacağını ispat etmek istemiştir. O’nun için gerçek mutluluk Allah’a varmaktadır.

Ahmed Hilmi’nin bu kitabını hakikat arzusu ile dolu vicdanlar, hayatın sonu ile ilgili bahisleri seven insanlar zevkle okuyabilirler. Raci hatıralarına kendisini anlatarak başlar. “İşte bu bilgi yığınının altında bir gün vicdanımı tahlil ettiğim vakit, hayretle, acayip bir karışımın içinde olduğumu fark ettim. Ben küfürü ile imandan, ikrar ile inkardan, tasdik ile şüpheden meydana gelmiş bir şey olmuştum. Kalbimle inkar ettiğimi aklımla tasdik eder, aklımla reddettiğimi kalbimle kabul ederdim, kısacası şüphe denilen ejderha vücudumu sarmıştı.” der. Kitapta bir de Aynalı Baba vardır. Elli yaşlarında olduğu sanılan bu adamın başında yeşil bir takke vardı. Kırk elli kadar ayna parçası yapıştırılarak süslenmişti. Birçok kumaş parçaları yamanarak gökkuşağının renklerini andıran yırtık cübbesinde de ayna, teneke gibi şeyler dikilmiş veya yapıştırılmıştı. Aynalı Baba’nın sözleri Raci’nin gönül dünyasını fetheder.

Raci ile Aynalı Baba’nın beraberliği kitapta dokuz günle anlatılır. Bu dokuz günde bütün dünya kültürünün genel değerlendirmesi yapılır. Her günün baş bölümünde ilginç özdeyişler vardır. Mesela ikinci gün Zerdüşt’ün: “Ya Nur, zulümleri durdur” sözü gibi kitabın içindeki şiirler tasavvufi neşenin güzel soluklarıdır.

“Bu şuur, alem

Bi sebatû bi kadem

Nerde Havva, Adem

Varsa aklın ey dedem

Dem bu demdir dem bu dem” gibi dokuzuncu bölüm büyük adamlar mahfeline ayrılırken Niyazi’nin.

“Yolları ne var ayrı ise hep sana aşık

Her birisi bir yol ile gülzare gelirler”

Dizeleriyle vuslatın çeşitliliği anlatılırken değişik sözlerden sonra Fahr-ı Alemin “Saadet, hayatı olduğu gibi kabul ağır işlerine rıza ve bunların ıslahına çalışmaktır” ifadeleriyle tamamlanmıştır.

Kitabı neşre Sadık Albayrak hazırlamış. Giriş bölümünde de Vahdet-ı Vücud hakkında geniş bilgi veriyor

1) A’mak-ı hayal, Şehbenderzade Filibeli Ahmed Hilmi ,1001 Temel Eser, İstanbul

Mutluluk Kitabı

Mutluluk nerede Yolu yöntemi var mıdır İnsan için mutlu olmanın manası nedir Hayatın sunduğu imkanlar mutluluk için yeterli midir İşte bu ve benzeri sorular insanın aklından geçer. Çoğu kez mutlu olmayı hak edip etmediğimiz üzerine düşünür dururuz. Nitelikli bir eser yayınlandı. Okunduğunda nasıl mutlu olunabileceğinin kavranacağı, notlar, ayrıntılarla mutluluğun nerede gizlendiğinin gün ışığına çıkarıldığı bu kitap, İslam Felsefesinde MUTLULUK adıyla yayınlandı. Akademik Çaba’nın ürünü olan kitap Hasan Hüseyin Bircan’a ait.

İndeks bölümünde yer alan ayrıntılar dikkatimi çekti, mutlulukla ilgili şunlar sıralanmış; aklî/nefsanî mutluluk, en yüce mutluluk, gerçek mutluluk, hissî/cismânî/ bedenî mutluluk, insani/ahlakî/amelî mutluluk, mutlak ve mukayyed mutluluk, mutluluğa layık olma, mutluluk dereceleri, mutluluk ilkesi, mutluluk ve mutsuzluğun artması, sahte mutluluklar, yüce/ tam mutluluk/, Konun değişik maddelere göre ele alınması tabiki okuma anlama kolaylığını getirir.

Elinize aldığınız vakit sizin de “işte aradığım mutluluk” diyebileceğiniz bu kitap bazı uyarılar da yapıyor. Yazar kitabının genel anlatımını özetlerken olan sınırlamasını belirtecek IX-XI yüzyıllarda yaşayan o vakitlerde İslam düşüncesi üzerine eserler veren Kindi, Zekeriyya er-Razi, Farabi , Âmiri , İhvan-ı Safâ, İbn Miskeveyh, İbn Sina üzerinde yoğunlaştığını belirtiyor.Tabi bu durum daha nitelikli düşüncelerle karşılaşacağımız anlamına geliyor. Okuma faaliyetlerini ihtiyaç kategorisinde görmeyen insanların kitaplardan sıkılmaları tabidir. Sözde sıkça tekrarlanan ama uygulamada eserlerini çok az gördüğümüz erdemli toplum, kamil insan projeleri hayata geçirilecekse bunun ilk basamağı okumak olacaktır. Yazar kadim bir problemle uğraştığının bilincinde okur olarak bizler de yazarın neler söylediğini satır aralarından alıp yaşadığımız hayata taşırsak kitap kendinden beklenileni verecektir.

Mutluluk kitabı sizlerle İslam kültürünün kelime hazinelerinin de kapısını aralayacak, okuyup irfana uluşmanın hangi boyutlardan geçtiğini gösterecektir. İslam’ın insanı nasıl değiştirdiğini yine bu kitapta bulacaksınız. Çünkü İslam, önce kelimelerin manasını zenginleştirmiş, bu niteliği mensuplarına ışık olarak vermiştir. Kitapta hep sorular var, cevaplar nasıl mı bunun öğrenilmesi için okumak yine okumak.

İslam Felsefesinde MUTLULUK

Dr. Hasan Hüseyin BİRCAN İz yayıncılık 0212 520 72 10