Akciğerler göğüste olduğundan, akciğer kanseri göğüsün diğer organlarını da etkileyebilir. Akciğer kanseri genellikle bronşları örten hücrelerde başlar ve oradan da diğer organların bazılarına yayılabilir.
Akciğer Kanseri Türleri Nelerdir?
İki büyük akciğer kanseri türü vardır.
a) Küçük Hücreli Akciğer Kanseri: İki akciğer kanseri tipinden daha hızlı büyümekte olan kanser budur. Bu küçük hücreli kanser, her zaman sigara içilmesinden kaynaklanır. Kanser hücreleri küçük olmasına rağmen çok hızlı büyür ve büyük tümörler oluştururlar. Hücreler küçük olduğu için metastaz genellikle çok hızlıdır ve başarılı bir tedavi için geç olmadan önce kanser tespit edilemeyebilir.
b) Küçük Hücre Dışı Akciğer Kanseri: Bu en sık görülen akciğer kanseri türüdür ve yavaş büyümektedir. Kanser hücreleri akciğerlerin herhangi bir yerinde olabilir, ancak genellikle bronşlarda veya dış kısımlarda bulunur.
Testler
Akciğer kanseri için birkaç test yapılabilir. Doktor ilk önce ayrıntılı bir fiziki muayene yapar ve ardından diğer testler yapılır.
- Göğüs Röntgeni Çekilir: Bu röntgen, göğüs boşluğunda herhangi bir anormal büyüme varsa bunu gösterir.
- Kemik taraması Testi: Bu test de , kemik yoğunluğunun değişip değişmediğini tespit etmenize yardımcı olabilir. Kemik yoğunluğu, kanser kemiklere ulaştığında değişebilir.
- Kan kimyası Testi: Tam kan sayımı (CBC) vücudun enfeksiyon veya enflamasyonunun bir göstergesi olan beyaz kan hücrelerindeki olağandışı artışın tespit edilmesine yardımcı olabilir.
- Görüntüleme testleri: X-ışınlarının yanı sıra, akciğerlerde veya göğüste kanser varlığını saptamak için kullanılabilen, MR, CT tarama ve PET taraması gibi başka bazı görüntüleme testleri de vardır.
- Torasentez: Akciğerlerin etrafındaki sıvı bir iğne yardımı ile çıkarılır ve kanser belirteçleri için araştırılır.
- Akciğer biyopsisi ve bronkoskopi: Bronş veya akciğerlerden alınan bir doku örneği alınabilir ve kanser hücrelerinin varlığını araştırmak için incelenebilir.
- Mediastinoskopi: Bu, mediastinoskopun veya ışıklı bir alet göğüs içine yerleştirildiği bir prosedürdür. Bu alet daha sonra herhangi bir kanserli büyümeden veya lenf düğümlerinden bir doku örneği almak için kullanılır. Bu doku örneği daha sonra kanserli elementlerin ve hücrelerin varlığı için incelenir.
Akciğer kanseri şüpheniz varsa/ veya yüksek risk altında olduğunuzu düşünüyorsanız, doğru tavsiye, teşhis ve tedavi için bir doktora danışmak en iyisidir.
Akciğer Kanseri Neden Olur?
Hem küçük hem de küçük olmayan akciğer kanserinin en sık görülen nedeni olarak kabul edilen aktif sigara içmenin yanı sıra, akciğer kanserinin birkaç başka nedeni vardır. Bunlardan bazıları şöyle olabilir:
Pasif sigara içiciliği: Sigara dumanı katran içerir ve bu duman sigara içmeyenlerin de aktif sigara içenler kadar zarar görmesine neden olabilir. Genellikle böyle ortamlarda derin nefesiniz ne kadar fazla ise, akciğer kanseri alma şansınız o kadar yüksektir.
Asbest: Asbest lifleri akciğerlere aşırı hasar verebilir ve küçük hücreli akciğer kanserinin öncülü olabilir.
Radon gazına Maruz Kalmak: Radon gazı çeşitli metallerin bozunumunun bir yan ürünüdür. Ayrıca günlük yaşamda kullanılan aerosollerin ve diğer kimyasalların yan ürünü olarak da mevcut olabilir. Bu gaz genellikle kısa ömürlüdür, ancak maruziyeti eninde sonunda akciğer kanserine neden olabilir.
Kimyasallara maruz kalma: Radon ve asbest dışındaki akciğer kanserine neden olabilecek başka kimyasal maddeler de vardır. Bu kimyasallardan bazıları arasında nikel kromatlar, uranyum, klorometil, berilyum, hardal gazı, dizel egzozu ve vinil klorür yer alır.
Akciğer hastalıkları: Bazı akciğer hastalıkları, özellikle doğada genetik olanlar, sonunda akciğer kanserine neden olabilir. Ailede akciğer kanseri öyküsü kanseri geliştirme riskini de artırabilir.
Hava kirliliği: Hava kirliliği akciğerlerde kanseri tetikleyebilecek çeşitli maddeler içerir. Hava kirliliği, duman, kimyasal maddeler ve diğer kanserojen maddelerin bir karışımıdır ve bunların hepsi akciğerlere çok farklı şekillerde zarar verir ve sonunda kansere neden olur.
Arsenik maddesine maruz kalmak: Arsenik, suda doğal olarak bulunur. Arsenik ayrıca endüstriyel atıklar ve kimyasal kirlilik yoluyla suyun içine sızabilir. Yüksek miktarda arsenik içeren içme suyu akciğerlere zarar verebilir ve kansere neden olabilir.
Radyasyon tedavisi: Akciğerlere yüksek radyasyon maruziyeti akciğer kanserine neden olabilir. Böyle yüksek düzeylerde radyasyon genellikle hastalar göğüs bölgesi çevresinde kanser veya tümörler için radyasyon terapisi aldığında ortaya çıkar.
Akciğer kanserinin belirtileri
Akciğer kanserinin en sık görülen semptomları şöyle olabilir:
Göğüs ağrısı: İlk bakışta fark edilmeyebilir, ancak derin bir nefes almaya başladığınızda veya birdenbire oturduğunuzda ya da durduğunuzda ağrı tekrar ortaya çıkabilir.
Sürekli öksürük: Ağrı gibi, ilk önce öksürük farkedilebilir değildir. Bununla birlikte, öksürük kalıcı hale gelebilir ve göğsünüzde artan miktarda ağrıya neden olabilir.
Balgamdaki kan: Kanser akciğerlerinizi tahrip ettiği için dokulara zarar verebilir. Öksürürken, balgamda kan veya kan damlaları görülebilir.
Tekrarlanan solunum yolu enfeksiyonları: Akciğer kanserinin en belirleyici belirtilerinden biri, tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonudur. Normalden daha fazla enfeksiyon geçiren olmanızın akciğer kanseri için bir uyarı sinyali olması gerekir.
Açıklanamayan kilo verme veya yorgunluk: Her türlü kanserde klasik bir belirti, açıklanamayan kilo kaybı ve kalıcı yorgunluk genellikle altta yatan ciddi bir soruna işaret eder ve bir uzmana danışmayı gerektirir.
Nefes darlığı veya hırıltılı solunum: Bunlar, akciğer kanserini belirten diğer solunum yolu semptomlarından bazılarıdır.
Diğer Ciddi Semptomlar:
- Göz kapaklarının delinmesi
- Kırılgan tırnaklar
- Özellikle eklemlerdeki kemiklerdeki ağrı ve hassasiyet
- Yüz felci
- Yutma zorluğu
- Genel yorgunluk ve güçsüzlük
- Yüzün ve vücudun diğer bölümlerinde şişme
Akciğer kanseri tedavisi
Akciğer kanseri tedavisi, küçük hücreli akciğer kanseri ve kanserin ilerlediği aşamaya bağlı olarak kanser türüne bağlıdır.
Ameliyat:
Cerrahi genellikle akciğer kanseri metastazı yapılmadığında yapılır. Akciğer kanseri için, hastalığın evresine bağlı olarak çeşitli ameliyat türleri vardır. Eğer kanser daha erken safhalarındaysa ve sadece loblardan birini etkilemişse, lobektomi olarak bilinen bir ameliyat gerçekleştirilir. Kanserin biraz daha yaygın olması durumunda, akciğerin küçük bir kısmı çıkarılmak zorunda kalabilir. Bu bir kama çıkarma veya segment kaldırma ameliyatı olarak bilinir. Ancak durum çok şiddetli olduğunda ve kanser geniş bir alana yayılmışsa, tüm akciğer çıkarılır. Bu bir pnömonektomi olarak bilinir.
Kemoterapi ve Akciğer Kanseri
Bazı hastalar da kemoterapinin gerekli olduğu bir aşamaya gelir. Kanser hücrelerinin büyümesini durdurmak için hastaya ilaçlar verilir. Bu ilaçlar ayrıca mevcut hücre çoğalmalarına saldırır ve onları küçültmeye çalışırlar. Kemoterapi kanser metastatik hale geldiğinde ve akciğerlerin dışına yayılırken kullanılır. Kemoterapi çoğu zaman ameliyat veya radyoterapi öncesi de verilir. Akciğerlerin bir bölümünü çıkarmak için bir ameliyat gerçekleştirildiyse, kalan kanser hücrelerini hedeflemek için kemoterapi verilebilir.
Radyasyon tedavisi
Cerrahinin mümkün olmadığı durumlarda, kemoterapi genellikle radyasyon tedavisi ile eşleştirilir. Bu, tümörleri küçültmek ve kanser hücrelerini öldürmek için X-ışını radyasyonlarının veya başka herhangi bir radyasyon biçiminin kullanıldığı bir tedavi yöntemidir.