İran, Türkiye ve Brezilya‘nın ortak girişimiyle varılan anlaşma çerçevesinde, 1200 kilogram uranyum takas edecek.
Zenginleştirilmiş uranyum takasının Türkiye‘de yapılması konusunda yapılan görüşmeler sonuç verdi. Uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, Türkiye, Brezilya ve İran dışişleri bakanları tarafından imzalandı. Buna göre 1200 kg uranyum takası Türkiye‘de olacak.
İran‘ın resmi haber ajansı İRNA‘ya göre, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ramin Mihmanperest, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim‘im, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lulma da Silva ve İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad‘ın huzurunda imzaladıkları anlaşma öncesinde, takas işleminin Türkiye‘de yapılacağını belirtti.
İran ile ilgili şüpheler bertaraf edildi
İran‘ın 1200 kilogram düşük seviyede zenginleştirilmiş uranyumu yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumla takas edeceği kaydedildi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran‘ın uranyum takasının Türkiye‘de yapılmasını öngören anlaşmanın taahhütlerinin yerine getirilmesi için Türkiye‘nin gerekeni yapacağını söyledi. Davutoğlu, uranyum takasıyla ilgili anlaşmanın imzalanmasından sonra İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim ile birlikte düzenlenen basın toplantısında, İran‘ın bu adımıyla uluslararası toplumun beklentilerine olumlu cevap verdiğini gösterdiğini kaydetti.
İran ile ilgili şüphelerin bertaraf edildiğini söyleyen Davutoğlu, Türkiye‘nin, tüm sorunların diplomasi ve diyalogla çözülebileceğini bir kez daha gösterdiğini bildirdi. Dışişleri Bakanı Davutoğlu, anlaşmaya varılmasıyla ciddi bir krizin aşılmış olduğunu söyledi.
Mutteki: "Takas başarısız olursa Türkiye Uranyumu iade edecek"
İran Dışişleri Bakanı Mutteki de anlaşmanın taahhütlerinin yerine getirilmemesi halinde Türkiye‘nin, İran‘ın düşük seviyede zenginleştirilmiş uranyumunu "derhal ve koşulsuz olarak" kendilerine iade edeceğini belirtti. Mutteki, "İmzalanan anlaşmaya göre, şayet takas gerçekleştirilmezse Türkiye sevk edilen uranyumumuzu hemen ve koşulsuz olarak geri göndermek durumunda olacak" dedi.
Mutteki, Davutoğlu ve Amorim‘in imza koyduğu anlaşma çerçevesinde İran 1200 kilo yüzde 3,5 oranında zenginleştirilmiş uranyumu bir seferde Türkiye‘ye verecek ve 1 yıl içerisinde, Tahran‘daki araştırma reaktöründe kullanılmak üzere yakıta dönüştürülecek yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum alacak. Tahran, zenginleştirilmiş uranyumunu, ABD, Fransa, Rusya ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumundan (UAEK) oluşan Viyana grubundan Türkiye‘de teslim alacak.
Ahmedinejad‘dan dünya güçlerine çağrı
İran Devlet Başkanı Mahmud Ahmedinejad, dünya güçlerine, ülkesinin nükleer programı konusunda yeni görüşmeler yapılması çağrısında bulundu.
Ahmedinejad, İran, Brezilya ve Türkiye arasında, İran ile Batılı ülkeler arasında İran‘ın nükleer programı konusunda yaşanan ihtilafı gidermek amacıyla imzalanan uranyum takası anlaşmasının ardından basına açıklamalarda bulundu. Ahmedinejad "5 1 ülkeleri için, Uranyum takası anlaşmasını takiben, İran ile dürüstlük, adalet ve karşılıklı saygıya dayanan görüşmelere girme vakti geldi" diye konuştu.
Ahmedinejad‘ın konuşmasında sözünü ettiği 5 1 ülkeleri, BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi olan ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere‘ye, Almanya‘nın katılımıyla oluşuyor
Anlaşma AB‘yi ikna etmemiş!
AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, İran‘ın nükleer enerji programı hakkında AB‘nin hala çok büyük endişeleri olduğunu söyledi. AB dönem başkanlığını yürüten İspanya‘nın ev sahipliğinde Madrid‘de düzenlenen AB-Latin Amerika ve Karayipler Zirvesinin başlaması dolayısıyla düzenlenen basın toplantısında konuşan Rompuy, Tahran‘da dün Türkiye, İran ve Brezilya arasında imzalanan uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili bir soruyu yanıtladı. İran‘ın nükleer programı konusunda uluslararası toplumun endişeleri karşısında hala sessiz kaldığını söyleyen Rompuy, "AB‘nin İran hakkındaki görüşü değişmedi, endişelerimiz devam ediyor. İran, nükleer programıyla ilgili müzakereye gitmeyi reddetti. AB diyalogdan yana olsa da, İran bunu reddetti. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun (UAEK) yeni önerilerine olumlu cevap vermedi. İran‘dan, UAEK‘ye yazılı cevap vermesini bekliyoruz" diye konuştu.
İsrail: İran, Brezilya‘yı kandırıyor
İran‘ın uranyumun takasıyla ilgili Türkiye, Brezilya ve İran dışişleri bakanları tarafından imzalanan ve uranyum takasının Türkiye‘de yapılmasını öngören anlaşmaya İsrail‘den gelen ilk tepki, "İran‘ın Brezilya‘yı kandırdığı" şeklinde oldu. İsrail radyosunun haberine göre, Savunma Bakanı Yardımcısı Matan Vilnai, "ülkesinin gelişmeleri yakından takip ettiğini ve bu gelişmelere göre karar alacağını" söyledi. Vilnai, "İran, Brezilya‘yı kandırıyor" dedi. Söz konusu anlaşmaya ilişkin haberler, dün geceden beri İsrail basınında yer alırken, henüz resmi bir açıklamada bulunulmadı. Haberlerde, Türkiye, İran ve Brezilya‘nın anlaşma imzaladıkları, bu anlaşmaya göre Tahran‘ın 1200 kilo düşük seviyeli uranyum karşılığında nükleer yakıt alacağı ifade edildi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu‘nun "bu anlaşmayla İran‘a karşı yaptırımlar için hiçbir neden kalmadığı" sözleri de haberlerde hatırlatıldı.
Erdoğan: Sivil amaçlı nükleer enerji her ülkenin hakkı
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye‘nin nükleer silahlara karşı olduğunu, tüm Orta Doğu‘nun nükleer silahlardan arındırılması gerektiğini belirterek, sivil amaçlı nükleer enerjinin her ülke için bir hak olduğunu söyledi. Başbakan Erdoğan, uranyum takasına ilişkin Türkiye, İran ve Brezilya‘nın ortak girişimi sonucu varılan anlaşma dolayısıyla Tahran‘da düzenlenen zirveye katıldı.
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad ile Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva‘nın katıldığı üçlü zirvede konuşan Erdoğan, İran‘ın 1200 kilogram düşük zenginlikli uranyumu Türkiye‘nin emanetine teslim etmeyi ilke olarak kabul ettiğini bildirdi ve ev sahibi ülkeye teşekkür etti. İran‘ın attığı adımı ‘‘bir fırsat‘‘ olarak değerlendiren ve ‘‘Çünkü bu da bir güven meselesidir‘‘ diyen Erdoğan, duyulan güvene karşı Türkiye‘nin ve Brezilya‘nın da üzerine düşeni yapacağını belirtti.
Tahran‘da G-15 zirvesi
14‘üncü G-15 Zirvesi İran‘ın başkenti Tahran‘da başladı. Zirvenin üye ülkeler arasındaki ekonomik işbirliğini güçlendirmeyi hedeflediği belirtiliyor. Toplantıda Türkiye, Suriye, Cezayir, Brezilya, Senegal, Zimbabwe, Venezüela, Sri Lanka, Katar ve Endonezya cumhurbaşkanı, başbakan veya devlet başkanı, Hindistan, Kenya, Malezya, Mısır ve Nijerya ise dışişleri bakanları düzeyinde temsil edilirken, Beyaz Rusya dışişleri bakanı yardımcısı, Meksika, Şili, Arjantin, Jamaika ise büyükelçi düzeyinde katılıyor. 1989 yılında oluşturulan ancak daha sonra 3 ülkenin daha katıldığı 15‘ler Grubu, İran, Brezilya, Venezuella, Mısır, Endonezya, Hindistan, Cezayir, Arjantin, Şili, Jamaika, Kenya, Nijerya, Malezya, Meksika, Peru, Senegal, Sri Lanka ve Zimbabwe‘den oluşuyor. Bugün başlayan toplantı sonunda grubun lideri İran‘ın liderliği Sri Lanka‘ya bırakması bekleniyor.
