Yıllardır tartışma konusu olan akademik usulsüzlükleri bitirmeyi hedefleyen tasarı, oldukça sert yaptırımları beraberinde getiriyor. Başkası adına tez, proje veya makale hazırlayanlar artık devasa idari cezalarla yüzleşecek. Özellikle bu işi yasa dışı yollarla ticarete dökenler için çember iyice daraldı. Kanunlaşması beklenen maddeler, akademik dürüstlüğü ihlal edenleri sistemden tamamen temizlemeyi öngörüyor. Yükseköğretim mevzuatında köklü değişiklikler yolda.
Cezalar 500 Bin Liradan Başlıyor
Hazırlanan taslağın en dikkat çeken maddesi, yüksek tutarlı idari para cezaları oldu. Başkaları adına akademik metin yazanlar veya bu yasa dışı sürece aracılık edenler tek tek tespit edilecek. İhlali gerçekleştiren kişilere 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında idari para cezası verilecek. İşlem eğer sistematik bir ticari faaliyet olarak yürütülüyorsa cezanın boyutu ciddi şekilde katlanıyor. Akademik üretimi haksız bir rant kapısı haline getirenler 1 milyon TL ile 10 milyon TL arasında değişen ağır cezalara çarptırılacak.
Unvanlar ve Diplomalar İptal Edilecek
Düzenleme kapsamında sadece tez yazanlar değil, bu hizmeti satın alanlar da yaptırımların tam merkezinde yer alıyor. Parayla tez, proje veya kitap yazdırarak diploma alan kişilerin belgeleri geçersiz sayılacak. Haksız yollarla akademik unvan elde ettiği belirlenenlerin mevcut unvanları anında iptal edilecek. Üniversite bünyesinde fiilen çalışan öğretim elemanları bu usulsüzlüğe karıştıkları takdirde meslekten tamamen ihraç edilecek. Akademik kariyerler tek bir ihlalle son bulacak.
Yasa Dışı Eğitime Hapis Cezası Kapıda
Kanun teklifi sadece tez ve makale yazımını kapsamakla kalmıyor. Yurt dışı merkezli eğitim kurumları adına Türkiye sınırları içerisinde yasa dışı program açanlar da mercek altına alındı. Mevzuata aykırı şekilde faaliyet gösteren kuruculara ve yöneticilere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Bu izinsiz kurumların reklamını yapanlar da suçlu bulunacak. Tanıtım süreçlerine dahil olanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve ek olarak adli para cezası uygulanması yasa tasarısındaki yerini aldı.
