Kamu idarelerinin omuzlarındaki ağır dava yükünü hafifletmek amacıyla hazırlanan bu mevzuat, geçmişten bugüne taşınan çok sayıda mülk ihtilafını kesin olarak sonlandıracak. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, uzun süredir devlet kontrolünde olan arazilerin hukuki altyapısı baştan aşağı değişecek.
1956 Öncesi Arazilerde Yasal Statü Değişikliği
Hazırlanan yasa tasarısının merkezinde, 1956 senesinden daha eski dönemlerde fiilen kamu yararına sunulmuş gayrimenkuller yer alıyor. Resmi devletleştirme işlemleri o dönemde eksik bırakılmış veya hiç yapılmamış olsa dahi, üzerinde hastane, karakol, okul ya da yol bulunan tüm taşınmazlar bu yasayla birlikte geçmişe dönük olarak kamulaştırılmış kabul edilecek.
Gerçekleştirilen bu statü değişikliği sonucunda, söz konusu mülklerin eski sahiplerinin veya yasal mirasçılarının yeniden mülkiyet hakkı iddia etmesi ve tapularını geri istemesi yasal olarak engellenecek. Hak iddia eden bireylere yönelik maddi tazminat ödemelerinde ise günümüzün emlak piyasası koşulları dikkate alınmayacak. Vatandaşlar, yalnızca arazinin kamu hizmetine ilk kez tahsis edildiği eski tarihteki rayiç bedel üzerinden maktu bir ödeme talep edebilecek.
1963 Sonrası Açılan El Atma Davaları Düşüyor
Kanun teklifinin adliyelerdeki işleyişi doğrudan etkileyecek bir diğer önemli maddesi ise derdest (görülmekte olan) davaları kapsıyor. Tasarıya göre, 1963 yılından bu yana açılmış olan ve yerel mahkemelerde duruşmaları halen devam eden tüm kamulaştırmasız el atma ile bedel tespiti davaları hukuken reddedilecek.
Yargı süreçlerinin sonlandırılmasının ardından, tartışmalı durumdaki bu taşınmazların mülkiyet kayıtları doğrudan doğruya ilgili kamu kurumlarının adına tescillenecek. Yargılama aşamalarında ortaya çıkan mahkeme harçları ile avukatlık vekalet ücretleri de taraflara yük olmaması adına sabit (maktu) tutarlar üzerinden tahsil edilecek. Yasalaşması beklenen bu düzenlemelerin, ellerinde hala devletin kullandığı eski arsalara ait tapu belgelerini bulunduran geniş bir vatandaş kitlesini doğrudan etkileyeceği öngörülüyor.
