Irkçılığa karşı çıkan ve İslam Kardeşliği‘ni savunan Bediüzzaman Said Nursi‘nin bölge sorunlarına ilişkin sunduğu reçeteler inceleme konusu oldu.
Araştırmada, Said Nursi‘nin eserlerinde, baskı ve şiddetin bölgedeki sorunları körükleyeceğine işaret ediliyor. Said Nursi‘nin sorunların cehaletten kaynaklandığına dikkat çekilerek eğitime büyük önem verilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Said Nursi‘nin doğu meselesine ilişkin görüşleri bir kitapta toplandı. Nesil Yayınları‘ndan çıkan "Kürt Meselesinin Açılımı, Said Nursi‘den Teşhis ve Çözümler" isimli kitabın yazarı İsmail Çolak, Doğu meselesini ve Kürtlerin problemlerini büyük bir samimiyetle teşhis edip, tedavi yollarını isabetli bir şekilde tarif eden mümtaz şahsiyetlerden birinin Said Nursi olduğunu söylüyor. Çolak, Said Nursi‘nin bölgeye yönelik kanaatleri ve tavsiyeleri anlaşılmadıkça Doğu‘daki müzmin problemlerin çözümünün zor olduğunu belirtiyor. Kitabında, Bediüzzaman‘ın o bölgeden çıkmış, o coğrafyanın yapısını, meselelerini ve insanların fıtri özelliklerini yakından bilen büyük bir mütefekkir olduğunu belirten Çolak, "Bu noktada, hayatı boyunca dönemin idarecilerine ikazlarda bulunup tespit ve tavsiyeler sunan, ırkçılığın ve bölücülüğün her türlüsüne karşı çıkan biridir. ‘Medreset‘üz-Zehra‘ adını verdiği devasa eğitim projesini cehaletin giderilmesi, arzulanan kalkınma hamlesinin gerçekleşmesi ve bölgenin makûs talihinin yenilmesi için devrin idarecilerine takdim etmiştir. Doğu‘daki isyanlara karşı müspet hareket edip yatıştırıcı uyarılarda bulunan, birlik ve beraberliğimizi bozmayı amaçlayan dış kaynaklı fitnelere karşı tedavi reçeteleri yazmıştır." ifadelerini kullanıyor.
Eğitim sorunlarına panzehir
Said Nursi‘nin en dikkat çekici çözüm önerisinin ‘eğitim‘ olduğunu kaydeden Çolak, "Bediüzzaman, Doğu‘nun geri kalmasının, anarşinin ve bütün kötülüklerin en köklü sebeplerinden biri olarak, ‘en büyük düşman‘ ifadesiyle anlattığı ‘cehalet‘ illetine dikkat çekiyor. Bugüne kadar bölücü örgütün ve diğer ayrılıkçı grupların bölge halkının cehaletini kullanması Bediüzzaman‘ı haklı çıkarmaya yetmiştir. Cehalet illetinin panzehirinin eğitim olduğunu II. Meşrutiyet‘ten itibaren ısrarla vurgulamıştır." ifadelerini kullandı.
Medreset‘üz-Zehra projesinin Said Nursi‘nin Doğu sorununun çözümü konusunda ortaya koyduğu çözüm ve tekliflerin ana merkezinde olduğunu söyleyen İsmail Çolak, şunları söyledi: "Diğer görüşleri, teşhis ve reçeteleri bu proje etrafında örgülenir. 2.Abdulhamit döneminden beri bunun üzerinde durmuştur. Eğitimi sorunların panzehiri olarak görür. Eğitim noktasında yapılacak açılımlarla bölgenin makus talihini yeneceğine inanır. Bölgenin cehaletinin, fakirliğinin çözülebilmesi için eğitim alanında, sanat alanında iyileştirmelerin yapılmasını önerir. Devlet ile halk arasında bütünleşmenin, kaynaşmanın sağlanması için de değişik önerilerde bulunur. Bu bölge halkının dini değerleri, din bağını çok ön planda tuttuğuna da dikkat çeker." Said Nursi‘nin "Emirdağ Lahikası" isimli eserindeki, "Doğu‘da vatan, millet faydasına dini ilimler esas olmalıdır. Yoksa Türk olmayan Müslümanlar Türk‘e hakiki kardeşliği hissetmeyecek." ifadesine dikkat çeken Çolak, "Aksi takdirde, yıllardır bu boşluğu ve zafiyeti kullanan bölücü unsurlara ve şer mihraklara Türkiye ve bölge insanları üzerinde benzer anarşi ve terör oyunlarını tekrar tekrar oynama fırsat ve imkânını kendi ellerimizle vermiş olmaktan kurtulamayız." dedi.