Kültür-Sanat

Şavakların dört mevsimi

Şavakların dört mevsimi

Abone Ol

Toprak, Fotoğraf ve Fırtına filmlerinin yönetmeni Kazım Öz, Dûr/ Uzak belgeselinin ardından bu kez hayvancılıkla geçimlerini sağlayan Şavaklar ile birlikte bahar yağmurları altında Dersim‘in köylerinden dağlarına doğru yola koyuluyor. Katır sırtında ekipmanların taşındığı yaylalarda çekilen belgesel, göçerlik hayatını Şavaklı bir ailenin ‘dört mevsim‘iyle ortaya koyuyor.

Mezopotamya Sinema Kollektifi‘nden Kazım Öz‘ün ikinci uzun metraj belgeseli Son Mevsim: Şavaklar, Dersim bölgesinde yaşayan göçebe Şavak topluluğunun yok olmaya yüz tutmuş yaşam tarzlarının, doğayla bağlarının ve kıyasıya mücadelelerinin yanı sıra insani ilişkilerini belgeliyor. Kazım Öz, hayvancılıkla geçimlerini sağlayan Şavaklılar ile birlikte bahar yağmurları altında Dersim‘in köylerinden dağlarına doğru yola koyuluyor. Dağların serin zirvelerinde son bulan bu çetin yolculuk yazın en sıcak günlerinin yaylada yoğun bir çalışmayla geçirilmesinin ardından sonbaharda tekrar başlıyor. Kervan bu kez köye dönmek üzere yola çıkıyor. Sürülerle haftalar alan yolculuk bittiğinde Şavaklılar köylerine varıyor ve döngü yeniden başlıyor. Göçebe Şavak topluluğunun; dört mevsimdeki yaşantı tarzlarını, doğayla ve dünya ile bağlarını, yaşam standartlarını ve iç ilişkilerini belgeleyen bir film.

Şavaklar, Dersim bölgesinde yaşayan, hayvancılıkla geçinen göçebe bir topluluktur. Kışları köylerinin bulunduğu Pertek ve Çemişgezek bölgelerinde yaşarlar. Baharın ortasında yaylalara gitmek üzere yola çıkarlar. Bahar yağmurları altında başlayan bu yolculuk onların çetin günlerinin de başlangıcıdır. Dağlar hâlâ bembeyazdır. Bu yüzden vadilerde mola vererek karların erimesine paralel olarak dağların zirvelerine doğru çıkarlar. Yazın en sıcak günleri geldiğinde onlar dağların zirvelerindeki serin tepelerdedirler. Havaların soğuması ile birlikte aynı yolu geri dönecek yolculuk başlar. Sürülerin yol alma hızı ile ayları alan yolculuk bittiğinde kendi köylerine varmışlardır ve bu kışın kapıda olduğunun da habercisidir. Karlar yağmaya başladığında onlar kış uykusuna girmişlerdir. Çünkü önlerinde; yağmurlu, hareketli ve onları oradan oraya savuracak bir mevsim beklemektedir...

Son Mevsim: Şavaklar belgeselinin çekimleri Şubat 2007 ile Ağustos 2008 arasında yaklaşık 19 aylık bir sürede 7-8 kişilik bir ekip tarafından gerçekleştirildi. Uzun süren yapım öncesi çalışmaların ve araştırmaların sonunda, belgesel ekibi Dersim coğrafyasının dört mevsimini ve göçerlik hayatını Şavaklı bir aile ile birlikte yaşayarak belgeledi. Çekimler başta Pertek ve köyleri olmak üzere göçerleri takiple Ovacık ve Munzur dağlarının çeşitli bölgelerinde yapıldı. Filmin kış sahnelerinden biri Diyarbakır‘ın Kulp ilçesinde çekildi. Film ekibi yayla yolculuğu ve yaşamı süresince farklı zamanlarda göçerlerle birlikte konakladı. Film karakterlerinden biri olan kuzu, doğumundan itibaren takip edilen diğer iki rakibini sevimliliği ve evin küçük kızı ile kurduğu sıcak ilişki sayesinde geride bıraktı ve başrollerden birini kaptı. Araç ulaşımının olmadığı zorlu dağ koşullarında şaryo, ışık, jeneratör vb. birçok ekipmanın taşınması ekibe ve katırlara düştü. Yaylaya ulaşmak için Tunceli ve Erzincan üzerinden farklı istikametlerden gelen ekip üyeleri zor koşullardan dolayı yollarda konaklayarak ancak iki gün sonra buluşabildi.