Gelinim Mutfakta'da hazırlanan yöresel yemekler izleyicilerin tarif defterlerine girmeye devam ediyor. Programın 21 Eylül 2026 Pazartesi günü yayınlanan 1911. bölümünde Gonca Küçük, Tuğba Duman, Yeşim Çalışkan ve Cemile Ahundov bu kez Mardin Ekşili Soğan Dolması için tezgâh başına geçti. Soğanın katmanlarının kıymalı ve pirinçli harçla doldurulmasıyla hazırlanan yemek, sumak ve ekşi lezzetlerin öne çıktığı Mardin mutfağının dolma çeşitlerinden biri.
Gelinim Mutfakta Mardin Ekşili Soğan Dolması malzemeleri neler?
21 Eylül'deki bölümün ardından yayımlanan tarifte 6-7 adet büyük kuru soğan, 1,5 su bardağı pirinç, 1 adet kuru soğan, 150-200 gram kıyma, 2 yemek kaşığı salça ve 4 yemek kaşığı sıvı yağ kullanılıyor.
Baharat bölümünde ise 1 tatlı kaşığı pul biber, 1 çay kaşığı karabiber, 1 çay kaşığı kimyon, 1 tatlı kaşığı kuru nane ve 1 çay kaşığı sumak bulunuyor. Yemeğin karakteristik aromasını özellikle sumak ve baharatların birlikteliği oluşturuyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması nasıl yapılır?
İlk olarak 6-7 adet büyük kuru soğanın kabukları soyuluyor. Soğanların bir tarafına merkezine ulaşacak şekilde boydan boya kesik atılıyor. Buradaki amaç soğanı tamamen ikiye bölmek değil, haşlandıktan sonra katmanlarının kolaylıkla ayrılmasını sağlamak.
Hazırlanan soğanlar sıcak suya alınarak yumuşayana kadar haşlanıyor. Haşlama işleminin ardından soğanlar sudan çıkarılıp biraz soğutuluyor ve katmanları yırtılmayacak şekilde tek tek ayrılıyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması iç harcı nasıl hazırlanır?
İç harcı hazırlamak için 1,5 su bardağı pirinç güzelce yıkanıp süzülüyor. Ardından ince doğranmış kuru soğan, 150-200 gram kıyma, salça ve sıvı yağ ekleniyor.
Karışıma pul biber, karabiber, kimyon, kuru nane ve sumak ilave ediliyor. Bütün malzemeler birbirine geçinceye kadar karıştırılarak dolmanın iç harcı hazırlanıyor.
Soğan dolması nasıl sarılır?
Haşlanarak yumuşatılan soğanların katmanları dikkatlice birbirinden ayrılıyor. Her soğan yaprağının geniş bölümüne hazırlanan kıymalı ve pirinçli harçtan uygun miktarda konuluyor.
Ardından soğan yaprağı harcın çevresine rulo şeklinde sarılıyor. Pirinç pişerken şişeceği için soğanların içerisine gereğinden fazla harç koymamak gerekiyor. Geleneksel tariflerde de soğan katmanlarının çok sıkı doldurulmaması önemli bir hazırlık ayrıntısı olarak öne çıkıyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması nasıl pişirilir?
Hazırlanan dolmalar geniş bir tencereye, açılmalarını önleyecek şekilde yan yana ve sıkı biçimde diziliyor. Ardından üzerlerine sıcak su gezdiriliyor ve pişirme işlemine geçiliyor.
Mardin usulü tariflerin daha yoğun ekşili versiyonlarında salça, sıcak su, nar ekşisi ve baharatlarla ayrıca bir sos hazırlanabiliyor. Bu sos dolmaların üzerine dökülerek yemek kısık ateşte pirinçler yumuşayıncaya kadar pişiriliyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması neden ekşili?
Yemeğin Mardin mutfağındaki ayırt edici özelliklerinden biri ekşi ve baharatlı lezzetlerin birlikte kullanılması. Gelinim Mutfakta'nın ardından paylaşılan tarifte iç harca sumak ekleniyor.
Mardin mutfağındaki daha geleneksel etli soğan dolması tariflerinde ise sumakla birlikte nar ekşisi de kullanılabiliyor. İç harca nar ekşisi eklenebildiği gibi dolmanın pişirme sosunda da nar ekşisine yer verilebiliyor.
Mardin usulü soğan dolmasında nar ekşisi kullanılır mı?
Evet, Mardin usulü etli soğan dolmasının bazı tariflerinde nar ekşisi önemli malzemelerden biri. Mardin mutfağına ilişkin yerel tarifte hem iç harçta hem de pişirme sosunda nar ekşisi kullanılıyor.
Gelinim Mutfakta'nın 21 Eylül bölümünün ardından yayımlanan temel tarifte ise ekşi lezzet için özellikle sumak öne çıkıyor. Bu nedenle evde hazırlanırken tercih edilen yöresel tarife göre sumak veya nar ekşisiyle ekşilik artırılabiliyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması yapmanın püf noktaları neler?
Tarifin en önemli aşamalarından biri soğanların haşlanma süresi. Soğanların katmanları kolay ayrılacak kadar yumuşaması gerekiyor. Ancak fazla haşlanan soğanlar sarma sırasında parçalanabiliyor. Az haşlanan soğanların ise katmanlarını ayırmak ve sarmak zorlaşıyor. Mardin usulü tariflerde yaklaşık 15 dakikalık haşlama süresi önerilebiliyor.
İkinci önemli nokta iç harcın miktarı. Pirinç pişerken hacim kazanacağı için soğan yaprakları tamamen doldurulmamalı. Dolmaların tencereye sıkı biçimde yerleştirilmesi de pişerken açılmalarını engellemeye yardımcı oluyor.
Ekşili Soğan Dolması kaç dakikada pişer?
Pişirme süresi kullanılan soğanın büyüklüğüne, dolmaların kalınlığına ve uygulanan yönteme göre değişiyor. Geleneksel tencere tariflerinde dolmaların kısık ateşte yaklaşık 30-45 dakika pişirilmesi yeterli olabiliyor.
Mardin usulü farklı bir yöntemde ise dolmalar önce ocakta pişiriliyor, ardından tereyağı eklenerek 190 derece fırında yaklaşık 30 dakika daha tutuluyor. Böylece üzerlerinde hafif kızarmış bir görünüm elde ediliyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması fırında yapılır mı?
Evet. Yemeği yalnızca tencerede hazırlamak mümkün olduğu gibi tencere ve fırın yöntemini birlikte kullanan yöresel tarifler de bulunuyor.
Bu yöntemde soğan dolmaları önce sosuyla birlikte ocakta pişiriliyor. Ardından üzerlerine küçük tereyağı parçaları bırakılarak önceden 190 dereceye ısıtılmış fırına veriliyor ve üzerleri kızarana kadar pişirme sürdürülüyor.
Mardin Ekşili Soğan Dolması hangi soğanla yapılır?
Tarif için büyük boy kuru soğan tercih ediliyor. Büyük soğanların katmanları daha geniş olduğu için iç harcı yerleştirmek ve rulo biçiminde sarmak daha kolay oluyor. Gelinim Mutfakta tarifinde de 6-7 adet büyük kuru soğan kullanılıyor.
Soğan seçerken mümkün olduğunca düzgün şekilli ve iri olanları tercih etmek sarma işlemini kolaylaştırıyor. Haşlandıktan sonra katmanların tek parça hâlinde ayrılabilmesi de dolmaların görünümünü etkiliyor.
Gelinim Mutfakta Mardin Ekşili Soğan Dolması hangi bölümde yapıldı?
Mardin Ekşili Soğan Dolması, Gelinim Mutfakta'nın 21 Eylül 2026 Pazartesi günü yayınlanan 1911. bölümünde günün yemeği olarak hazırlandı.
Kanal D'nin resmî bölüm bilgisinde Gonca Küçük, Tuğba Duman, Yeşim Çalışkan ve Cemile Ahundov'un Mardin Ekşili Soğan Dolması için yarıştığı belirtiliyor.
Gelinim Mutfakta Mardin Ekşili Soğan Dolması tarifi ölçülü anlatım
Evde hazırlamak için 6-7 büyük kuru soğanı soyup ortasına kadar uzunlamasına kesin ve yumuşayıncaya kadar haşlayın. Haşlanan soğanları soğutup katmanlarını tek tek ayırın.
İç harç için 1,5 su bardağı yıkanmış pirinç, 150-200 gram kıyma, 1 ince doğranmış kuru soğan, 2 yemek kaşığı salça ve 4 yemek kaşığı sıvı yağı karıştırın. Pul biber, karabiber, kimyon, kuru nane ve sumak ekleyin.
Soğan katmanlarının geniş kısmına harç koyup rulo şeklinde sarın. Dolmaları tencereye sıkıca dizin, sıcak suyunu ekleyin ve pirinçler yumuşayıncaya kadar kısık ateşte pişirin. Daha yoğun ekşi tat isteyenler Mardin mutfağındaki alternatif tariflerde olduğu gibi pişirme sosuna nar ekşisi ve sumak ekleyebilir.
