Mantar, ilginç çeşitleri ile bilinen, 5 milyondan fazla çeşidi olduğu tahmin edilen bir sebzedir. Mantar, yüksek besin değerleri ile sağlık üzerinde oldukça faydalı etkilere sahiptir. Bu yazıda, mantarın faydalarından, kalori ve besin değerlerinden, olası zararlarından ve mantar tüketirken dikkat edilmesi gerekenlerden bahsedeceğiz.
Mantar Kaç Kaloridir?
Mantarın %93,6'sı sudan oluşur ve 100 gramı yaklaşık 22 kaloriye denk gelir.
Mantarın Besin Değerleri
100 gram mantar için besin değerleri şöyledir:
- Karbonhidrat: 3.26 g
- Protein: 3.09 g
- Yağ: 0.34 g
- Lif: 1 g
- Kolesterol: 0 mg
- Sodyum: 5 mg
- Potasyum: 318 mg
- Kalsiyum: 3 mg
- Vitamin A: 0 IU
- Vitamin C: 2.1 mg
- Demir: 0.5 mg
- Vitamin C: 2.1 mg
- Demir: 0.5 mg
Mantarın Yararları
- Mantar, şifa kaynağı olarak bilinir ve içeriğinde A, D, P, K, B vitaminleri ile bakır, fosfor, potasyum, demir ve kalsiyum gibi mineraller bulunur. Ayrıca yüksek protein içeriği ile etin yerini tutar.
- Bağışıklık sistemini güçlendirir ve çeşitli hastalıklara karşı vücudu korur.
- Zengin vitamin içeriği sayesinde beyin fonksiyonlarını destekler, hem fiziksel hem de zihinsel gelişimi teşvik eder.
- Kalp ve damar hastalıkları olan kişilere fayda sağlar.
- Kansızlığı önler ve kan değerlerini dengelemeye yardımcı olur.
- Diş ve kemik gelişimini destekler.
- Mantar tüketmek, sinir sistemini sakinleştirir ve doğal bir depresyon savaşçısıdır.
- Kandaki şeker seviyesini dengeler.
- Tansiyon seviyesini dengeler.
Mantarın Olası Zararları
Mantar, doğal bir antioksidan etkisine sahip olsa da aşırı tüketimi bazı rahatsızlıklara neden olabilir. Fazla miktarda mantar tüketimi; yorgunluk, halsizlik ve sindirim sorunlarına yol açabilir.
Aşırı tüketimde alerjik reaksiyonlar, cilt problemleri ve baş ağrısı gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Özellikle hamile ve emziren kadınların aşırı miktarda mantar tüketmemeleri gerekmektedir. Bu dönemlerde mantarın fazla tüketimi risklidir.
Mantar Tüketirken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Mantarlar, alerji ve zehirlenme riski yüksek olan besinler arasındadır ve tüketirken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. Öncelikle, mantarlar sindirilmesi zor bazı maddeler içerir, bu nedenle aşırı miktarda ve sık sık tüketmekten kaçınılmalıdır.
Doğadan toplanan mantarların tüketilmesi özellikle tehlikelidir; çünkü mantar türleri iyi bilinmediğinde zehirli olabilecekleri gibi yanlış pişirilmiş yenilebilir mantarlar da alerjiye neden olabilir. Bu durum, bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi mide rahatsızlıklarına yol açabilir.
Mantar Hakkında İlginç Bilgiler
- Alkol, çoğu mikrobu öldürebilir, ancak maya gibi bazı mantarlar yüksek alkole dayanıklı hale gelmiştir.
- Mantarlar, insanların gelişmesine katkı sağlayarak zararlı mikropların ortadan kaldırılmasını sağlar.
- Pilobolus mantarı, hayvan dışkısında yetişir ve sporlarını etrafa yaymak için patlar. Bu patlama, saniyede 25 metre hıza ulaşabilir, dünyadaki diğer hızlı nesnelerden daha hızlıdır.
- Schizophyllum commune adlı mantarda 28 bin cinsiyet tespit edilmiştir.
- Oregon'daki Blue Mountains dağlarında bulunan bal mantarı, 3,8 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır ve dünyanın en büyük organizması olarak kabul edilir.
- Bilim insanları, doğada 5 milyondan fazla mantar türü olduğunu tahmin ediyor.
Türkiye’deki Mantar Türleri
Türkiye’de tüketilebilen mantar türleri şöyle listelenmiştir:
- Kuzu göbeği mantarı
- Tirmit
- İmparator mantarı
- Dede sakalı
- Kıvırcık mantar
- Domalan
- Kayın mantarı
- Pullu mantarı
- Kanlıca mantarı
- Bal mantarı
- Sığır dili
- Kar çanı
- Doru renkli mantar
- Çayır mantarı
- İstiridye mantarı
- Biftek mantarı
- Kuzu mantarı
- Çörek mantarı
- Çam kabara mantarı
- Karakız mantarı
Kesinlikle tüketilmemesi gereken mantar türleri ise şöyledir:
- Ağulu mantar
- Yalancı dede mantarı
- Al sinekçi mantarı
- Ölüm meleği
Mantar Zehirlenmesi Belirtileri
Mantar zehirlenmesinde görülen semptomlar şöyledir:
- Mide bulantısı
- İshal
- Karın ağrısı
- Ateş
- Terleme
- Ciltte kırmızı lekeler
Ağır vakalarda ise şu semptomlar görülebilir:
- Halüsinasyonlar
- Hipertansiyon (yüksek kan basıncı)
- Baş ağrıları
- Önemli karaciğer hasarı