Kahvaltı insan hayatının vazgeçilmez öğünlerinin başında gelir. Gözünü yeni güne açan birinin ilk aklına gelen şey kahvaltıdır. Kimi geçiştirir kimi ise çok büyük bir itina ile kahvaltısını yapmaya çalışır. Metropol hayatının koşuşturmasına kapılan, alelacele işe ve okula koşturanların önemsemediği, bir poğaça ile geçiştiririm diyerek önemini biraz olsun azaltanların da sayısı oldukça fazladır. Oysaki günün en önemli öğünü olan kahvaltının en çok da çocukların hayatındaki öneminin fazla olduğunu söyleyebiliriz.
Okula giden çocuklarınıza kahvaltının öneminden bahsederek, çocuklarınızı kahvaltıya yönelterek gün boyu enerjik ve dinç kafa ile derslere adapte olmalarını sağlayabilirsiniz. Hiç kahvaltı edemiyor ya da çok erken saatlerde kahvaltı yapma alışkanlığı yoksa bir elma ile bunu tamamlayabilirsiniz. Bir elma ya da bir bardak sütün kahvaltının az da olsa yerini alabileceğini söylememiz mümkündür.
Yetersiz beslenme hastalıklara yol açıyor!
Uzmanlar, okul çağındaki beslemenin önemimin büyük olduğunu, yetersiz beslenen çocuklarda ise bazı hastalıkların görülmesinin mümkün olduğunu belirtmektedirler. Günlük kalorinin alınması kahvaltı ile mümkün olur. Kahvaltıyı zevkli hale getirerek sevdikleri şeylerle güne başlatılabilir. Süt, sevmiyorsa yerine meyve suyu. Yumurta, zeytin, kızarmış ekmek, meyve, tahin-pekmez, tahin helvası, ceviz içi, bir dilim ekmek veya fındık ezmesi oldukça iyi bir öğün olacağını belirtiyorlar. Sabahları bir kâse çorbanın da yararlı olduğunu söyleyebiliriz. Mercimek veya tarhana çorbası yiyerek okula gidilirse, çocukların okul dönemlerini sağlıklı bir şekilde geçirmiş olmasına katkı sağlamış oluruz.
Kahvaltı yapmayan çocuklarda öğrenme zorluğu oluşuyor!
Kahvaltı yapmadan okula giden çocuklarda uyuklama, algılama ve öğrenme zorluğu, konsantrasyon bozukluğu, gerginlik gibi kan şekeri düşüklüğünün yol açtığı belirtiler gözlenebiliyor. Bunlar çocuğun dersi anlama, izleme ve öğrenme süreçlerini olumsuz etkiliyor. Bunun yanı sıra gergin olan çocuk, arkadaşlık ilişkilerinde de sıkıntı yaşıyor.
Günün ilk öğününü atlayan çocuğun ayrıca ders aralarında kantine koşma ve kalorisi yüksek ancak besin değeri düşük gıdaları fazla tüketmesi şişmanlık, diş çürükleri gibi hastalıklara da zemin hazırlıyor. Kahvaltı yaparken gazlı içeceklerden uzak durulması en önemli noktadır. Kimi çocuk beslenme olarak gazlı içecek ve cipslerle öğünü geçiştirebiliyor. Bunun sakıncalı olduğunu söylemek çocuklarımızın taze meyve sularını tercih etmeleri konusunda yönlendirme yapılmasının uygun olduğunu söyleyebiliriz. Cips, çikolata, gazlı içecekler, enfeksiyon hastalıklarının önlenmesinden tutun da dengesiz beslenmeler şişmanlık ve obeziteye zemin hazırlayabiliyor. Çocukların ileriki dönemlerine de yansıyor. Şişmanlıklar ileride yüksek tansiyon, kan yağlarında artma, kalp, damar ve şeker hastalıklarına zemin hazırlayabiliyor. Bunun üzerinde çok önemle durması gerekiyor.
Besin zehirlenmelerine dikkat edin!..
Hatalı beslenme alışkanlıkları edinen çocuklarda kansızlık, kemik zayıflığı, yetersiz beslenme, şişmanlık, diş çürükleri gibi hastalıklar gelişebilir. Bunu önlemek için çocukla besinlerin yararları konusunda konuşulmalı, sağlıklı yiyecekleri nasıl seçeceği konusunda bilgi vermeli. Okul kantininden ara sıra peynirli tost, simit, ayran, taze meyve suyu alabileceği ancak diğer gıdaları neden tüketmemesi gerektiği açıklanmalıdır. Evde çocuk için uygun ana ve ara öğünler çocuğun istekleri de dikkate alınarak hazırlanıp okula gönderilebilir. Sokaktan satın alınan gıdaların hazırlanma, saklanma ve sunulma kaliteleri standart değil. Bu besinlerin mikrop ya da toksin içerme olasılıkları da yüksektir. Bu tip gıdalar tüketen çocuklarda besin zehirlenmeleri görülebilir.
Yurt dışında yapılan bir araştırmada, her gün kahvaltı yapan gençlerin daha sağlıklı bir diyete sahip oldukları, düzenli egzersiz yaptıkları ve ilerleyen beş yıl içinde vücut kitle indekslerinin diğer yaşıtlarına göre daha düşük olduğu açıklanıyor.
Beslenme çantasına dikkat!
Beslenme çantası hazırlarken katkısız yiyeceklerin olmadığı bir çanta hazırlayın. Mutlaka süt, ayran veya taze sıkılmış meyve suyunun olduğu bir çanta hazırlayın. Kantindeki tost ve poğaça daha cazip geldiği için siz onları evde hazırlayarak beslenme çantasına koyun. Eğer mümkün ise ara sıra ağzına atacağı, fındık, ceviz veya evde yapılmış kek tarzı yiyecekler de konulabilir. Sonradan işlenmiş ve içinde ne olduğu bilinmeyen, sosis, salam ve sucuk gibi şarküteri ürünlerinin olduğu bir beslenme şeklinden uzak durun. Tek meyve cazip gelmiyorsa çocuğunuza meyve salatası yaparak daha kolay yemesini sağlayabilirsiniz.
Araştırmalar diyor ki...
* Genelde okul çocuklarının yüzde 5-30‘u zayıf, yüzde 6-27‘si ise şişmandır. Her iki durumun tedavisinde de kahvaltı ve dengeli beslenme en önemli noktadır.
* Yapılan çalışmalar, kahvaltı etmeyen çocukların gün içinde daha fazla kalori aldıklarını bu nedenle de mevcut kilolarını korumada başarılı olamadıklarını göstermektedir. Ayrıca yapılan çalışmalarda, bu çocukların vücut kitle indekslerinin daha yüksek olduğu ortaya konmuş, sabah öğününü atlayanlarda obezite gelişme riskinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
* Öğrencilere bakıldığında düzenli kahvaltı etmeyen çocukların sayısı yaklaşık yüzde 14-39, kahvaltısı yetersiz ve dengesiz olanların sayısı ise yaklaşık yüzde 38-63‘tür.
* Sabahları kahvaltı ederek okula gelen öğrencilerin özellikle matematik ve okuma gibi derslerde daha yüksek başarı elde ettikleri görülmüştür.
* Kahvaltı etmeyen çocukların okul başarıları daha düşüktür. Kahvaltı edenlerin ise, gerek akademik performansları, gerekse okuldaki fizik aktivitelere katılımları daha yüksektir. Günlük yaşam enerjileri daha yüksektir. Daha hareketli çocuklardır.
* Yapılan bilimsel çalışmalar, kahvaltı etmeyen çocukların günlük demir ve kalsiyum alımlarının yetersiz olduğunu ve kahvaltı edenlere göre belirgin derecede düşük olduğunu işaret etmektedir.
