Gazze ve Lübnan'da aylardır süren çatışmalar nedeniyle asker açığı krizi yaşayan İsrail, iç siyasi arenada tarihinin en derin kırılmalarından birini yaşıyor. Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin Haredi seçmeni elde tutmak için Meclis'e sunduğu muafiyet yasası bardağı taşıran son damla oldu. Cepheden gelen yaralı ve ölüm haberlerinin gölgesinde, askerlikten kaçanların korunmasını öngören düzenlemenin yürürlüğe girmesi iktidar partisinin içini de karıştırdı.
Meclis Karıştı: İktidar Milletvekilleri de "Hayır" Dedi
İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, Başbakan Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi'nin milletvekili olan Dışişleri Bakan Yardımcısı Şarren Haskel, yasanın kabul edilmesinin hemen ardından istifasını duyurdu. İsrail Meclisi'nde (Knesset) yapılan ikinci ve üçüncü oylamaların ardından yasalaşan düzenleme, iktidar bloğunda adeta bir isyan dalgası başlattı.
Şarren Haskel, yapılan oylamada kendi partisine bayrak açarak Likud milletvekilleri Yuli Edelstein ve Dan Illouz ile birlikte tasarıya "hayır" oyu verdi. Israel Hayom gazetesinin aktardığı detaylara göre, 120 sandalyeli mecliste oylama nefes kesti. Kritik yasa, 54 ret oyuna karşı 58 kabul oyuyla kıl payı meclisten geçerken, Başbakan Netanyahu'nun oylamaya katılmaması ise dikkat çekti. Haskel'in istifa kararının ardından kendisinden ya da hükümet kanadından henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Cezalar Askıya Alındı, Yalan Beyana Ceza Muafiyeti Geldi
The Times of Israel haber sitesinin paylaştığı detaylara göre, yürürlüğe giren yeni yasa Haredi gençlere çok geniş imtiyazlar tanıyor. Düzenlemeyle birlikte, askerlik çağına gelen Haredilerin askere alınması en az altı ay süreyle fiilen donduruluyor.
Dahası, bugüne kadar askerlikten kaçtığı için hakkında cezai işlem başlatılan Haredilerin dosyaları askıya alınıyor. Yasada yer alan en tartışmalı maddelerden biri ise dini eğitim kurumlarının yöneticilerine yönelik oldu. Öğrencilerinin gözaltına alınmasını engellemek amacıyla gerçeğe aykırı beyanda bulunan din adamları ve çalışanlara yönelik mali yaptırımlar da bu yasayla tamamen ortadan kaldırıldı.
"Yüksek Mahkeme Kararı Baypas Edildi"
Hemen bir gün önce, 13 Temmuz'da Meclis, dini eğitim kurumlarında (Yeşiva) eğitim gören öğrencilere özel statü tanıyan "Tevrat Eğitimi Temel Yasası"nı da nihai olarak onaylamıştı. Yedioth Ahronoth'un analizine göre bu iki yasa, Haredilerin Yüksek Mahkeme karşısındaki hukuki zırhını güçlendirirken, ileride tamamen askerlikten muaf tutulmalarını sağlayacak yeni adımların da önünü açıyor.
Nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturan Harediler, laik kesimin büyük tepkisine rağmen "Tevrat çalışarak devleti manen koruduklarını" iddia ederek askere gitmeyi reddediyor. Oysa İsrail Yüksek Mahkemesi, Haziran 2024'te aldığı tarihi kararla Haredilerin zorunlu askerlik yapmasına hükmetmiş ve askere gitmeyenlerin okuduğu dini okulların devlet ödeneklerini kesmişti.
Yasanın geçmesinin ardından muhalefet partileri Yisrael Beiteinu ve Yesh Atid, kanunu iptal ettirmek için İsrail Yüksek Mahkemesine başvurdu. Gözler şimdi, yargının bu başvurular karşısında alacağı karara ve Netanyahu koalisyonunun yeni bir erken seçim dalgasına sürüklenip sürüklenmeyeceğine çevrildi.