İsrail, 4 yıllık çalışmanın ardından Mısır ve Ürdün’e doğalgaz vermeye başladığını duyurdu. Şimdiki hedefi ise gasp ettiği gazı Türkiye üzerinden Avrupa’ya satmak. Bunun için Türkiye ile ikinci bir normalleşme süreci arayışına girildi. İsrail ve Türkiye basınına yansıyan haberler ve son olarak İsrail’de yapılması planlanan “1. Türk İhraç Ürünleri” adlı Ticaret Bakanlığı destekli fuar, ikinci normalleşmenin sinyallerini veriyor.
NORMALLEŞMENİN NEDENİ DOĞALGAZ BORU HATTI
İsrail ile kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerin nihayetinde 28 Haziran 2016 tarihinde imzalanan normalleşme anlaşmasıyla Mavi Marmara davası rafa kaldırıldı. Türkiye ile İsrail arasında 2016’da imzalanan normalleşme anlaşmasının en büyük nedeni ise İsrail’in gasp ettiği Müslümanların hakkı olan doğalgazı Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılmak için bir boru hattı projesiydi.
İLK ADIM “1. TÜRK İHRAÇ ÜRÜNLERİ” FUARI MI OLACAK?
nİsrail ile normalleşme aşamalarından ilk temas olacağı tahmin edilen adım ise geçtiğimiz günlerde kamuoyuna yansıdı. Akdeniz İhracatçı Birlikleri (AKİB), İsrail’in başkenti Tel Aviv’de “1. Türk İhraç Ürünleri” adı altında fuar düzenleyecek. AKİB’in açıklamasına göre onaylanması durumunda metrekaresi 727 dolar olarak belirlenen fuara katılım bedelinin yüzde 50’sini Ticaret Bakanlığı karşılayacak.
İSRAİL BASININA YANSIYAN NORMALLEŞME HABERLERİ
İsrail’in, Türkiye’ye yönelmesi en bariz şekilde göstergesi henüz Türkiye ile Libya arasındaki anlaşma imzalanmadan kendini göstermiş, normalleşme süreciyle ilgili haberler İsrail basınına yansımıştı. İsrail medyasında Türkiye-İsrail ilişkilerine yönelik, isim verilmeden üst düzey dışişleri yetkililerine dayandırılarak servis edilen, “Türk ve İsrail yetkililerinin boru hattı konusunda işbirliğine hazır olduklarına” dair haberler ortaya çıktı. Sonrasında İsrail medyasında “ilk görüşme talebi Türkiye’den geldi” gibi düzeltmeler yapılsa da, haberin teyidi İsrail Dışişleri’nden doğrulatıldı.
Türkiye, Siyonist İsrail ile yeniden normalleşme sürecine mi giriliyor? “One minute” çıkışı ve Mavi Marmara olayı sonrası İsrail ile her ne kadar ticaret hacmi rekor kırsa da siyasi sahada, kamuoyu önünde küçük pürüzler yaşanmıştı. İsrail ile kapalı kapılar ardında yapılan görüşmelerin nihayetinde 28 Haziran 2016 tarihinde imzalanan normalleşme anlaşmasıyla Mavi Marmara davası rafa kaldırılmış, ikili ilişkiler yeniden hız kazanmıştı.
NORMALLEŞMENİN NEDENİ DOĞALGAZ BORU HATTI
Türkiye ve İsrail arasında 2016’da imzalanan normalleşme anlaşmasının en büyük nedeni ise İsrail’in gasp ettiği Müslümanların hakkı olan doğalgazı Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılmak için bir boru hattı projesiydi. Türkiye ve İsrail enerji bakanlarının ve heyetler arası görüşmelerin ardından boru hattı projesinde prensipte anlaşmaya varıldı.
İSRAİL, MÜSLÜMANLARIN HAKKI OLAN DOĞALGAZI GASP EDİYOR
İsrail doğalgaz bakımından kendine bile yetemezken Filistin ve Akdeniz’de doğalgaz çalışmaları yürütüyor. 2016’daki normalleşme sürecinde İsrail Enerji Bakanı Yuval Steinitz, İsrail’in 900 milyar metreküp doğalgaz bulduğunu, 2,200 milyar metreküp doğalgaza da ulaşma ihtimalleri olduğunu açıklamıştı. Steinitz, “Büyük miktarlarda doğalgazdan bahsediyoruz. Bu, İsrail’in tüketebileceğinin çok üzerinde. Bölgeye ya da Avrupa’ya farklı boru hatları üzerinden doğalgaz ihraç etmek bu nedenle büyük önem taşıyor” demişti. Oysa bulunan doğalgaz, Filistinlilerin hakkı ve İsrail tarafından gasp ediliyor.
FİLİSTİNLİLERİN HAKKI OLAN DOĞALGAZI ÇIKARTIP SATMAYA BAŞLADI
İsrail enerji bakanının açıklamasının üzerinden geçen dört yılın sonunda İsrail, Ürdün ve Mısır’a doğalgaz satmaya başladı bile. Geçtiğimiz günlerde İsrail Enerji Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, 15.01.2020 itibarıyla İsrail doğalgazının Mısır’a gönderilmeye başlandığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, İsrail’den giden gazın bir kısmının Mısır’da sıvılaştırılarak, Avrupa’ya da ihraç edileceği ifade edildi. İsrail, 1 Ocak’ta da Akdeniz’deki doğalgaz sahalarından Leviathan’dan çıkan gazı Ürdün’e ihraç etmeye başlamıştı. İsrail’e ait Leviathan ve Tamar doğalgaz sahalarının işletmesini elinde bulunduran şirketler ile Mısır’ın Dolphinus Şirketi’nin 2019’da yaptığı anlaşmaya göre, İsrail, 15 yıl boyunca 19,5 milyar dolar değerindeki 85 milyar metreküp gazı Mısır’a ihraç edecek.
İSRAİL RUMLARLA MASAYA OTURDU AMA…
İsrail’in asıl niyeti ise çıkarttığı gazı Türkiye üzerinden boru hattıyla Avrupa’ya taşımak. ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ü başkent ilan etmesi ve ABD büyükelçisini Kudüs’e taşıması; ardından başını İsrail’in çektiği ve içinde Yunanistan ve GKRY’nin de olduğu “Doğu Akdeniz Gaz Forumu” projesinin içine girilmesi Türkiye ile İsrail arasında yeniden soğuk rüzgârlar esmesine neden olmuştu. Doğu Akdeniz’de kendi çıkarlarını önceleyen İsrail, Türkiye’yi ve KKTC’yi saf dışı eden projeyle gasp ettiği doğalgazı, Güney Kıbrıs Rum Kesimi üzerinden Doğu Akdeniz Boru Hattı (EasternMediterraneanPipeline) projesi ile Avrupa’ya transfer etmeyi amaçlıyordu.
TÜRKİYE HATTI EKONOMİK GÜVENLİ VE UYGULANIR
Gelinen noktada Türkiye’nin karşı bazı hamleler yapması ama asıl etkenin İsrail’i, çıkarttığı doğalgazı, Avrupa’ya satmak için Doğu Akdeniz Boru Hattı’na alternatif; daha ekonomik, kısa ve güvenli hat olan Türkiye üzerinden geçişe yönlendirdi. Akdeniz’deki doğalgazı Avrupa’ya ulaştırıp hem İsrail’e destek vermek hem de Rus gazına alternatif oluşturmak isteyen Batılı emperyalistler de Türkiye ile İsrail’i uzlaştırmak istiyor.
TÜRKİYE’DE DEVLET AJANSINDAKİ ANALİZLER
Normalleşme süreciyle ilgili İsrail basınında birkaç haber çıkmasına karşın Ankara, İsrail’le normalleşme sürecini şimdilik yalanlasa da Anadolu Ajansı’ndan peş peşe servis edilen Türkiye-İsrail ilişkilerini irdeleyen analizler dikkatlerden kaçmadı. Levant çalışmaları uzmanı
Haydar Oruç’un, “Doğu Akdeniz’deki son gelişmeler sonrası Türkiye-İsrail ilişkileri” ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. İlhan Sağsen’in “Türkiye-KKTC doğalgaz boru hattı Doğu Akdeniz’de jeopolitik dengeleri değiştirecek” başlıklı analizlerinde uzmanlar, Türkiye-İsrail ilişkilerini ve normalleşmeyi ele aldı.
İSRAİL’DE AÇILACAK FUARA BAKANLIK DESTEĞİ
AKİB’in açıklamasına göre onaylanması durumunda metrekaresi 727 dolar olarak belirlenen fuara katılım bedelinin yüzde 50’sini Ticaret Bakanlığı karşılayacak. Türkiye ile İsrail arasındaki ihracatın yıllık 6 milyar dolara ulaştığı hatırlatılan açıklamada, “Bu tutarın yıldan yıla artış göstermesi sebebiyle İsrail, ülkemiz dış ticaretinde önemi giderek artan pazarlarımız arasında yer almaktadır” denildi. Tüm yaşananların satır aralarını okuduğumuzda ortaya ileriki süreçte Türkiye ile İsrail arasında bir normalleşme ve boru hattı sürecinin yaşanacağı görülüyor.
