Çıban, her yaş grubunda karşılaşılan; ancak yetişkinlerde daha yaygın olan cilt problemlerinden biridir. Genelde ciltte enfeksiyon sonucu oluşan ağrılı ve kırmızı bir şişlik olarak kendini gösterir. Peki, çıbanlar için hangi bölüme başvurulmalıdır? Bu sorunun yanıtı için buyurun yazımıza! Çıban ile ilgili tüm merak edilenleri, belirtilerinden korunma yöntemlerine kadar bu yazıda bulabilirsiniz.
Çıban Nedir?
Çıban, ciltte stafilokok bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyon sonucu gelişen iltihaplı bir durumdur. Bakterilerin kıl köklerinde çoğalması ile ortaya çıkar ve sıklıkla derinin katmanlı bölgelerinde, bacaklarda ve sırtta görülür.
Çıbanların oluşum süreci, türlerine ve nedenlerine bağlı olarak değişiklik gösterir. İlk aşamada cilt yüzeyinde kızarıklık ile kendini gösterir. Çıbanlar, bakteri ve virüs kaynaklı olabileceği gibi dış etkenlere bağlı olarak da gelişebilir. Tedavisiz, kontrollü iyileşme sürecinde çıbanlar 7 ila 15 gün arasında iyileşebilir. Ancak; müdahale edilerek sıkılması ya da patlatılması durumunda, iltihabın yayılmasına ve yeni enfeksiyonların oluşmasına neden olabilir.
Çıban Neden Oluşur?
Çıbanların oluşumunda pek çok faktör rol oynar. Bu faktörlerin başında düşük bağışıklık sistemi ve yetersiz kişisel hijyen gelir. Çıbanlar çoğu zaman; uyluk bölgesi, yüz, boyun, koltuk altı, makat gibi yerlerde ortaya çıkar. Çıban oluşumunun nedenleri şunlar olabilir:
- Yaşlılık
- Aşırı alkol ve sigara kullanımı
- Anemi
- Behçet hastalığı
- Uyuz ve bitlenmeye bağlı aşırı kaşıntı
- Aşırı terleme
- Uyku bozuklukları
- Sıcak ve nemli ortamlarda yaşamak
- Dar kıyafetler giymek
- Diyabet hastalığı
- Yağlı cilt tipi
- Böbrek ve karaciğer hastalıkları
- Yetersiz ve sağlıksız beslenme
- Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımı
- Egzama türleri
- Obezite
- Yağlı maddelere maruz kalmak
Çıbanın Belirtileri Nelerdir?
Çıbanlar; sert, kırmızı ve ağrılı bir yumru şeklinde ortaya çıkar. Bu yumru, zamanla büyüyerek daha yumuşak ve ağrılı hale gelebilir. Çıbanlar, küçük bir kalem silgisinden golf topu boyutuna kadar değişiklik gösterir. Çevresi hassaslaşabilir ve kaşıntıya neden olabilir.
- Enfekte olmuş bir çıbanın belirtileri şunlardır:
- İlk çıbanın etrafında yeni çıbanlar oluşabilir.
- Enfekte olan bölgede kanama olabilir.
- Çevredeki cilt kırmızı renkte olabilir ve şişlik ve şiddetli ağrı görülebilir.
- Çıban irin sızdırabilir.
- Lenf düğümleri şişebilir.
- Yüksek ateş ve genel vücut yorgunluğu hissedilebilir.
- Enfekte olan bakteriler, diğer bölgelere yayılabilir ve enfeksiyon kişiden kişiye temas ya da kişisel eşyaların paylaşılması yolu ile bulaşabilir.
Çıban İçin Hangi Bölüme Başvurulur?
Çıban oluşumları ile başa çıkmak için Dermatoloji bölümünden randevu almak gerekir. Dermatologlar, çıbanların türlerini belirlemek için ilk olarak fiziksel muayene yaparlar. Tedavi ise antibiyotikli kremler ve antiseptik solüsyonlar ile başlar. Ayrıca, çıbanın şiddetli ağrıya neden olduğu durumlarda ağrı kesici losyonlar da kullanılabilir. Bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir, bu durumda çıbanın içindeki irin boşaltılmaya çalışılır.
Çıbandan Nasıl Korunursunuz?
Çıbandan korunmanın yolları özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde tamamen engellenemeyebilir; fakat stafilokok enfeksiyonlarından kaçınmak için bazı önlemler alınabilir:
Havlu, çarşaf, jilet, kıyafet, spor ekipmanları gibi kişisel eşyaların başkaları ile ortak kullanılmaması enfeksiyon riskini azaltır. Özellikle bir yaralanma ya da ağrı durumunda, bu tür eşyaların sıcak su ve deterjan ile yıkanarak steril hale getirilmesi önemlidir.
Herhangi bir kesik ya da sıyrığı temiz tutmak ve steril ve kuru bir bandaj ile kapatmak, enfeksiyon riskini azaltabilir.
Elleri bir sabun ya da alkol bazlı temizleyiciler ile sık sık yıkamak, enfeksiyon riskini azaltabilir.
