Başbakan Recep Tayip Erdoğan‘ın Rusya‘yı ziyaretinden yeni ne gibi anlaşmalar ortaya çıkacağını açıkçası çok merak ediyordum.
Hatta geçen yıl Rusya Başbakanı Putin‘in ziyaretinde altına imza konulan anlaşmaların birçoğunun hayata geçirilmesi için ek çalışmalara ihtiyaç duyulduğu biliniyordu. Bu ziyaret ise başlatılan kapsamlı işbirliğini bir adım öteye götürmeyi amaçlıyordu. Galiba en somut gelişme de nükleer konusunda oldu.
Moskova‘dan gelen şu haberi dikkatli okumak gerekir; ‘Rusya ve Türkiye nükleer enerjide işbirliği anlaşması imzaladı. Anlaşmayı Türk tarafı adına Enerji ve Tabii Kaynakiar Bakanı Taner Yıldız, Rusya adına da Başbakan Yardımcısı Igor Seçin parafe etti.‘ Başka detay yok. İki ülke arasındaki tek nükleer ilişki ise Mersin Akkuyu‘da nükleer santral yapımı. Parafe edilen Hükümetlerası Anlaşma ile bu proje hayata geçirilecek.
Hükümetlerarası Anlaşma‘nın önünde bir engel söz konusu değil. Zira Nükleer Santral Yarışması nda Rusya ile ciddi mesafeler kaydedilmiş, rakamlar aşağı, çekilmiş, devlete ödenmesi gereken pay artırılmış, fakat sadece Danıştay‘ın Nükleer Santral Yarışması‘nın yapılma tekniğine, şartlarına yönelik üç hususta alınan kararla iptal gelmişti.
Şimdi yeni durumda devreye Hükümetlerarası Anlaşma marifetiyle iş yapımı devreye gireceğinden ihale veya yarışma gibi detaylar ortadan kalkacak. Böylece Türkiye‘de yaklaşık 50 yıldır beklediği nükleer santrale kavuşma arzusunu galiba bu defa beşinci teşebbüsünde hayata geçirecek.
Daha önce Enerji Bakanlığı kaynaklarından aldığım bilgi 2010‘un ilk çeyreğinde bu konunun açıklığa kavuşturulması şeklindeydi. Hatta ‘Yeni ihale Mersin ve Sinop‘u kapsayacak şekilde olabilir‘ deniyordu. Rusya ile yapılan son anlaşma Türkiye‘nin nükleer santral işini nasıl yapacağına dair de ipuçları içeriyor. Sinop‘a yapılacak nükleer santral de yarışma veya ihale modeliyle değil, Hükümetlerarası Anlaşma yöntemiyle hayata geçirilebilir. Hatırlanacağı üzere Danıştay nükleer santral yönetmeliğinin üç maddesinde yürürlüğü durdurmuş, ardından yarışmanın dayanağının ortadan kalktığı gerekçesiyle iptal gelmişti. TETAŞ tarafından yapılan nükleer santral yarışmasına çeşitli sebeplerden dolayı sadece Rus-Türk ortaklığı Atomstroyexport- Inter RAO - Park Teknik konsorsiyumu teklif vermişti.
Bakalım son anlaşma ile Türkiye nükleer santrale doğru nasıl bir yol alacak?
