ANKARA - Özel sektörün yurtdışından sağladığı uzun vadeli kredi borcu son 8 yılda yüzde 245,2 arttı. Sektörün 2004 yılında 36 milyar 852,3 milyon dolar düzeyinde bulunan uzun vadeli kredi borcu, 2011 yılında 127 milyar 212,8 milyon dolara ulaştı.
AA muhabirinin Merkez Bankası verilerinden yaptığı hesaplamalara göre, bu dönemde finansal kuruluşlara olan borçlar 8,6 milyar dolardan 41,5 milyar dolara, finansal olmayan kuruluşlardan sağlanan borçlar ise 28,3 milyar dolardan 85,7 milyar dolara çıktı.
Özel sektörün yurtdışından gerçekleştirdiği borçlanmalarda en fazla artış 2005-2006 döneminde oldu. 2005 yılında yurtdışından 50 milyar 710,6 milyon dolar borçlanan sektörün dış borcu 2006 yılına gelindiğinde yüzde 62,9‘luk artışla 82 milyar 595 milyon dolara ulaştı.
2009 ve 2010 yılları ise özel sektörün yurtdışından sağladığı kredi borcunun gerilediği yıllar oldu. Bu yıllarda borç tutarı sırasıyla 129,2 milyar dolar ve 119,9 milyar dolar olarak hesaplandı.
Özel sektörün yurtdışından sağladığı uzun vadeli kredi borcu bu yılın Ocak ayı itibariyle de 127 milyar 795,9 milyon dolar olarak belirlendi.
-En çok borçlanma İngiltere‘den-
Özel sektör bu dönemde, borçlanmak için en çok İngilteri‘yi tercih etti.
2004 yılı itibariyle Avrupa ülkelerinden temin edilen borçlarda yaklaşık 5,7 milyar lira ile İngiltere başta gelirken, bu ülkeyi 5,2 milyar dolarla Almanya, 3 milyar dolarla Hollanda, 2 milyar dolarla Malta ve 1,9 milyar dolarla Fransa izledi. 2004 itibariyle özel sektörün ABD‘den temin ettiği 5,4 milyar dolar, Bahreyn‘den temin ettiği 4,5 milyar dolar borcu bulunuyordu.
2011 yılında da tablo fazla değişmedi. Özel sektörün geçen yıl itibariyle İngiltere‘ye 25,7 milyar dolar, Hollanda‘ya 12,4 milyar dolar, Almanya‘ya 11,6 milyar dolar ve Lüksemburg‘a 10,5 milyar dolar tutarında kredi borcu vardı.
Geçen yıl itibariyle ABD‘den temin edilen uzun vadeli kredi borcu 17,4 milyar dolar, Bahreyn‘den sağlanan borç tutarı da 11,6 milyar dolar düzeyindeydi.
-Kısa vadeli borçlar-
Özel sektörün yurtdışından temin ettiği kısa vadeli kredi borcu da 2004-2011 döneminde yüzde 166,1‘lik artışla 10 milyar 184,7 milyon dolardan 27 milyar 103,9 milyon dolara çıktı.
2011 itibariyle kısa vadeli borçların 24,9 milyar doları finansal kuruluşlardan 2,2 milyar doları ise finansal olmayan kuruluşlardan sağlandı. Bu rakamlar 2004 yılında sırasıyla 8,8 milyar dolar ve 1,4 milyar dolar düzeyindeydi.
Bu borçların alacaklıya göre dağılımı incelendiğinde; 2004‘teki 10,2 milyar dolarlık kısa vadeli borcun 1,8 milyar doları, yabancı ticari bankalar, yerleşik bankaların yurtdışı şube ve iştirakleri, bankacılık dışı finansal kuruluşlar ve finansal olmayan kuruluşlardan, yani ‘‘özel alacaklılar‘‘dan temin edilmişken, 8,4 milyar doları diğer alacaklılardan alınmış, hükümet kuruluşları ve uluslararası kuruluşlardan oluşan ‘‘resmi alacaklılar‘‘dan borçlanmaya gidilmemişti.
2011 yılı itibariyle ise özel sektörün yurtdışından sağladığı kısa vadeli kredi borcunun 226,8 milyon doları resmi alacaklılardan, 26,9 milyar doları ise özel alacaklılardan alınan kredilerden oluştu. Bu dönemde yabancı ticari bankalar 23,8 milyar dolarlık kısa vadeli borçlanmayla özel alacaklılar arasında başı çekti.
Özel sektör kısa vadeli borçlanmada da İngiltere‘yi tercih etti. Özel sektörün bu yılın Ocak ayı itibariyle İngiltere‘ye 9,6 milyar dolar, Hollanda‘ya 3,7 milyar dolar, Lüksemburg‘a 2,5 milyar dolar ve ABD‘ye 1,4 milyar dolar kısa vadeli kredi borcu bulunuyor.
