Haydi o zaman 'kovboy' nedir, nasıl adlandırılmalıdır, nasıl tarif edilmelidir buna bakalım...
Kovboy, western filmlerinin etkisiyle hakkında birçok şey yanlış bilinen ve esasen sığır çobanlarına verilen ad.
Gerçek kovboyluğa ucundan biraz değinelim.
Kovboyluğun tarihsel olarak bir gelişim sırası var.
İlk olarak ispanya'da vaquero denen atlı sürü güdücüleri olarak ortaya çıkmışlardır.
Ardından bu kültür Meksika'ya getirilmiş, akabinde de Teksas'ta adına "cowboy" denmiştir.
Değişen tek şey ismidir çünkü esasen bir İspanyol kültürüdür.
Rodeo kelimesi bile bunu tek başına açıklar.
Daha da geriye gidersek İspanyollar süvari tarzı at binmeyi Endülüslü Araplardan öğrendikten sonra bu mesleği ortaya çıkarmıştır.
Dediğimiz ibi; Western filmlerinde her ne kadar çok havalı dursalar da kovboylar aslında birer sığır çobanları.
Genellikle iç çamaşırı olarak paçalı don giyen Amerikalı sığır çobanları.
Modern dünyada, kovboy, rodeo etkinliklerine katılanlar veya tarihi kovboylarla ilişkili klişeleri taşıyanlar gibi başka anlamlar da taşıyor.
1519'da, İspanyollar Hernan Cortes’in öncülüğünde Aztekleri ortadan kaldırıp Meksika'ya yayılmaya başladıktan kısa bir süre sonra, sığır ve diğer hayvanları yetiştirmek için çiftlikler kurmaya başladılar.
İspanya’dan getirilen atları kullanarak büyükbaş hayvanları güden işçileri vardı. Meksika'nın bu yerli kovboylarına, İspanyolca vaca (inek) kelimesinden gelen vaquero deniyordu.
Vaqueroların, halat atma, binicilik ve gütme becerileri üst düzeydi.
İlerleyen zamanlarda ispanyollar tarafından kolonileştirilen teksas’ta birçok ispanyol çiftliği kurulmuştu.
Ucuz toprak arayan ve Birleşik Devletler'e olan borçlarından kaçan beyaz Amerikalılar, 1800’lerin ilk yarısında Teksas'ın İspanyol topraklarına taşınmaya başladı.
Bu aslında Meksika’nın bir davetiydi çünkü uçsuz bucaksız Teksas topraklarını kolonileştirmeye çalışıyorlardı. Meksika hükümeti köleliğe karşı çıksa da, Amerikalılar sınıra yerleşip pamuk ve sığır çiftlikleri kurmak için yanlarında Afrikalı köleler de getirmişlerdi.
1825'te köleler Teksas nüfusunun yaklaşık yüzde 25'ini oluşturuyordu. 1840’larda Teksas o kadar büyük miktarda göç almıştı ki Meksika hükümeti yaptıkları davetten pişman olmuştu. Teksas nüfusunun %80’ini Amerikan kolonileri oluşturmaya başlamış ve Meksikalılar azınlık konumuna düşmüştü.
Amerikalı koloniciler kısa sürede Teksas’ın bağımsızlığını istediler.
İsyan çıktı ve Meksika hükümeti çözümü isyancıları katletmekte buldu. Arkasından 1846’da ABD ile savaşa girip 1848’te Teksas’ı kaybettiler.
GÖZDEN NE ZAMAN DÜŞTÜLER?
1864’te aranan meslek olarak kovboyluk savaştan dönen birçok insan için cazipti.
Değişen dünyaya ayak uyduramıyorlar ve alıştıkları vahşi yaşamdan da vazgeçemiyorlardı.
Üzerine savaşın bıraktığı travmalar da kovboyluğu onlar için çekici kılıyordu.
Onlara bir nevi özgürlük gibi gelmişti...
Amerikan western sinemasının bize gösterdiğinin aksine kovboyların üçte biri siyahiydi.
Bir o kadarı da Meksikalıydı. Ancak sinemalarda bu genellikle beyaz, cesur, korkusuz Amerikalı olarak işlendi. Aslında yaptıkları iş otoriteye karşı koymaya meyilli bir çobanlıktan öteye gitmiyordu.
Kovboyluğun gerçek anlamıyla yaşandığı dönem 1864-1870 yılları arasında sadece 6 yıldır.
1900’lerin başına gelindiğinde kovboyluk tamamen gözden düşmüş bir fanteziye dönüştü.
GÜNÜMÜZÜN SARI KOVBOY'U KİM?
ABD Başkanı Donald Trump'a Sarı Kovboy lakabı takılmasının nedeni ise çok açık;
- Ağzından çıkan cümleleri kulağının duymamsı...
- Her sabah bir önceki sabah söylediklerinin tersini söylemesi...
- Yasaları değil sadece kendisini dikkate alması...
- Dünyayı bir sürü, kendisini de bu sürüyü güden çoban sanması!
