Mutfaklarda, çöplerde biriken ve çevre kirliliğine yol açan cam, plastik ve alüminyum atıklar artık aile bütçesine doğrudan katkı sağlayacak birer madene dönüşüyor. Vatandaşın gözü cebindeki bütçeyi rahatlatacak yeni ekonomik formüllerdeyken, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) çevre kirliliğinin önüne geçerken aynı zamanda ekonomiye can suyu olacak devasa bir hamlenin startını veriyor. Yılda milyarlarca adet tüketilen içecek ambalajları, yerli mühendislik ve teknoloji sayesinde artık çöpe değil, doğrudan üretime hammadde olarak geri gidecek.
Tarih Belli Oldu: Her Ambalaja 1 TL
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, "DOA" (Depozitosu Olan Ambalajlar) markasıyla hayata geçirilecek sistemin 1 Temmuz'da ulusal entegrasyon dönemine resmen geçeceğini açıkladı. Vatandaşlar iade ettikleri her uygun içecek ambalajı için net 1 TL teşvik bedeli alacak.
Sistemin tam ölçekli olarak yurt geneline yayılması iki yıllık bir süreci kapsayacak.
1 Temmuz 2028'de Türkiye'nin dünyanın en gelişmiş dijital depozito altyapılarından birine sahip olacağı vurgulandı.
Tamamen Yerli ve Milli Yazılım
Uygulamanın perde arkasındaki teknolojik güce dikkat çeken Öztürk, Depozito Yönetim Sistemi'nin uçtan uca yerli yazılım ve yerli sanayiyle ayağa kaldırıldığını belirtti. Yazılım altyapısından iade makinelerine, sayma-doğrulama merkezlerinden etiketleme teknolojilerine kadar her bir çarkın Türk mühendisleri tarafından tasarlandığı aktarıldı.
Türkiye’de halihazırda 6 farklı yerli üreticinin depozito iade makinesi ürettiği, hatta bazı firmaların Avrupa pazarından sipariş alarak ihracata başladığı kaydedildi. Öztürk, "Türkiye sadece depozito uygulayan bir ülke olmayacak; bu teknolojiyi dünyaya ihraç eden bir merkez haline gelecek" sözleriyle kurumsal vizyonun altını çizdi.
Cari Açığa Büyük Darbe
Projenin makroekonomik etkilerinin de devasa boyutta olduğu ifade edildi. Halihazırda Türkiye'nin yedi bölgesinde 1.500'den fazla depozito iade makinesinin kurulduğu, yıl sonuna kadar bu sayının 4 bin 500'e çıkarılacağı bildirildi. 2027 yılı sonuna gelindiğinde ise ülke genelinde 10 bin depozito iade makinesi ile 40 binden fazla el terminalinin sahada aktif olacağı aktarıldı.
Bu dev altyapı sayesinde içecek ambalajı üretiminde kullanılan hammaddelerin ithalatında yüzde 40’a varan bir düşüşün yakalanacağı vurgulandı. Sistem sayesinde 25 milyar adet ambalajın geri dönüştürülmesinin yanı sıra 37 bin ton sera gazı emisyonunun önleneceği, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanacağı ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önüne geçileceği kaydedildi. Girişim kapsamında ayrıca 20 bin kişilik yeni istihdam kapısı aralanacağı paylaşıldı.
1 Temmuz'da ilk ambalajların iade edilmeye başlanacağı otomatların kurulacağı merkezi noktalar ve vatandaşların sisteme göstereceği katılım oranı merak ediliyor.
