Türkiye‘deki esnaf ve sanatkarların toplam işletmeler içinde yüzde 98, istihdamda yüzde 60, üretimde yüzde 37, yatırımda da yüzde 26 paya sahip olduğu bildirildi.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Teknoloji Araştırma Merkezi (TEKAM) Müdürü Prof. Dr. Muammer Kaya, AA muhabirine, toplumun her kesimine hizmet veren esnaf ve sanatkarın ihtiyaç hissettiği hizmetleri almakta oldukça sıkıntı yaşadığını belirtti. Toplumsal yapının dinamiğini oluşturan, sosyal dengenin güvencesi esnaf ve sanatkarların sorunlarına ilgisizliğin önce ekonomik zafiyetlere, ardından sosyal sorunlara ve toplumsal yapının deformasyonuna yol açacağını kaydeden Prof. Dr. Kaya, esnaf ve sanatkarın küreselleşmeden olumsuz etkilendiğini bildirdi.
AVM‘ler 80 çeşit esnafı baltalıyor
Prof. Dr. Muammer Kaya, gümrüksüz ithalatın küresel şirketlerle rekabet edebilme şansları bulunmayan küçük üreticileri olumsuz yönde etkilediğini ifade ederek, şöyle konuştu: ‘‘Alışveriş merkezlerinin (AVM) albenisine kapılan tüketicilerin alışveriş tercihlerinin öncelikle AVM‘ler olması da olumsuz bir etken olarak karşılarına çıkmaktadır. Hiper ve grosmarketlerin piyasa paylarındaki artışı, sadece bakkalları değil, kasap, manav, kuru yemişçi, şarküterici, ayakkabıcı, kırtasiyeci ve benzeri 80‘e yakın meslek grubunda faaliyet gösteren esnafı da olumsuz yönde etkilemektedir. Esnaf ve sanatkar gelir dağılımından olumsuz etkilenmektedir. Ülkemizde çalışan kesimin çoğunlukla asgari ücret düzeyinde veya düşük ücretle yaşam sürdürüyor olması da esnaf ve sanatkarların satışlarını olumsuz etkilemektedirler. Bu durum birçok esnafın (veresiyecilerden başka müşterimiz kalmadı) şeklinde sızlanmasına yol açmış ve veresiye defterlerinin alacak hanesinde tahsili güç rakamlarda artış sağlamıştır.‘‘
Kâr marjı düşük esnafın komisyon ödeyerek kredi kartlarıyla satış yapmaktan kaçınmasının doğal karşılanması gerektiğini anlatan Prof. Dr. Kaya, ‘‘Kredi kartıyla satış anlaşmasında bankaların büyük mağazalarla küçük esnafa karşı ayrımcı tutumu ise esnaf ve sanatkarlar için handikap oluşturmaktadır. Rekabet Kurumunun bu gibi haksız rekabet ortamları oluşturulmasına da önleyici tedbirler alması beklenmektedir‘‘ dedi.