Toplum arasında daha çok 'vatandaşlık maaşı' adıyla bilinen ve resmi makamlarca Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) olarak isimlendirilen yeni modele ilişkin yasal altyapı çalışmaları hız kazandı. AK Parti kurmayları, ekonomik zorluklar yaşayan ailelerin bütçelerine doğrudan katkı sağlamayı hedefleyen bu düzenlemeyi vakit kaybetmeden hayata geçirmeyi planlıyor. Öncelikli hedefin, hazırlanan yasa teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi yaz tatiline girmeden önce genel kuruldan geçirilerek yasalaşması olduğu belirtiliyor. Zaman daralıyor. Bu nedenle meclis koridorlarında söz konusu yasa tasarısı için yoğun bir mesai harcanıyor.
Her aileye standart ödeme yapılmayacak
Gündeme gelen yeni destek sisteminin en çok dikkat çeken özelliği ise ödeme miktarlarındaki farklılıklar oldu. Ekonomim gazetesinden Canan Sakarya'nın aktardığı detaylara bakıldığında, yardıma muhtaç her haneye aynı standart tutarda bir maaş bağlanması öngörülmüyor. Bunun yerine çok daha esnek ve ihtiyaca göre şekillenen bir model üzerinde duruluyor. Sistemin temel iskeletini bölgesel dinamikler oluşturacak. Türkiye'nin farklı coğrafyalarındaki geçim standartları, kira giderleri ve temel tüketim maliyetleri göz önüne alınarak yardımların miktarı ilden ile, hatta ilçeden ilçeye değişkenlik gösterebilecek.
Böylesine detaylı bir farklılaştırmanın yapılabilmesi için elbette ciddi bir veri tabanına ihtiyaç duyuluyordu. Yetkili kurumlar, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin hukuki çerçevesi çizilmeden hemen önce geniş çaplı bir saha araştırması yürüttü. İl ve ilçe düzeyindeki sosyoekonomik gelişmişlik durumlarını, hane halkı gelirlerini ve genel harcama eğilimlerini mercek altına alan kapsamlı bir etki analizi çalışması gerçekleştirildi. Ortaya çıkan bu veriler sayesinde hangi bölgedeki aileye ne kadarlık bir fon aktarılacağı matematiksel bir temele oturtulmuş olacak.
Bakanlıkların ortak çalışmasında sona gelindi
Projenin mali ve sosyal boyutları iki farklı bakanlığın ortak koordinasyonuyla yürütülüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe dengeleri ve finansman kaynağı üzerinde çalışmalarını sürdürürken, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ise yardımların ulaştırılacağı hedef kitlenin belirlenmesi noktasında devreye girdi. İki bakanlığın ortaklaşa yürüttüğü söz konusu etki analizinin tamamen bitirildiği açıklandı. Masadaki veriler artık netleşti.