Milyonlarca vatandaşın cüzdanında en çok yer kaplayan, bir zamanların bozdurulması en zor parası artık pazar filesinin dibini bile dolduramıyor. Arka yüzünde Yunus Emre'nin gülümsediği o banknotlar, hayat pahalılığı karşısında adeta eriyip gitti. Hesaplar fena şaştı; ceplerdeki en büyük kupür olan 200 lira, günlük ufak tefek harcamaların bile gerisinde kalarak resmen "küsürat" muamelesi görmeye başladı.
5 BİN LİRALIK DEVASA UÇURUM
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) resmi verileri, cüzdanlardaki yangının boyutunu tüm çıplaklığıyla rakamlara döktü. Kurumun "enflasyon hesaplayıcı" sistemine göre, 1 Ocak 2009'da dolaşıma çıkan o ilk 200 lira ile alınabilen mal sepetini bugün doldurmak için tam 5 bin lira ödemek şart. Paranın erimesi mevcut TCMB Başkanı Fatih Karahan döneminde de hız kesmedi. Nisan 2024'te piyasaya sürülen ve üzerinde Karahan'ın imzası bulunan 200 liranın o günkü alım gücüne ulaşmak için bugün ekstra 165 lira daha harcamak gerektiği kaydedildi.
MATBAALAR TAM MESAİDE
Alım gücü düştükçe banknotların fiziki sayısı da patlama yaptı. 17 yıl önce piyasaya sürüldüğünde sadece 9 milyon adet basılan ve nadir bulunan "mor para", bugün tam 4 milyar 130 milyon adetle cüzdanlarda taşınarak rekor kırdı.
PAZARDAKİ DURUM: SADECE 2 KİLO ELMA
Değer kaybının en net faturası ise market raflarında kesiliyor. 13 Mayıs tarihli fiyat etiketlerine bakıldığında, 200 liranın karşılığı sadece 2 kilo domates veya 2 kilo elmaya denk düşüyor. Çilek ve kırmızı biberin kilosu cüzdandaki bu banknotu tek seferde yutarken, sıvı yağ reyonunda durum daha da vahim. 200 liranın gücü en ucuz marka ayçiçek yağından ancak 2 litre almaya yetebiliyor.
DOLARA KARŞI TARİHİ ÇÖKÜŞ
Sadece iç piyasada değil, döviz karşısında da ağır bir yenilgi tablosu ortaya çıktı. İlk basıldığı günlerde 133 dolara veya 94 euroya denk gelen 200 lira, bugün döviz bürolarında sadece 4 dolar veya 3,70 euro edebiliyor.
