Evlerde, iş yerlerinde biriken boş içecek şişeleri artık çöp değil, doğrudan nakit paraya dönüşüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğinin önüne geçmek ve ekonomiye can suyu olmak adına uzun süredir beklenen dev adımı attı. Bakan Murat Kurum'un ilan ettiği yeni sistem, 1 Temmuz'dan itibaren Türkiye'nin 81 ilinde ve 973 ilçesinde aynı anda devreye giriyor. Vatandaşın bütçesine doğrudan katkı sağlayacak bu hamleyle birlikte sokaklarda, parklarda tek bir boş ambalajın bile kalmaması hedefleniyor.
"Al Kullan At" Devri Resmen Bitti
Uygulamanın küresel çevre politikaları açısından da bir vitrin olacağını belirten Bakan Murat Kurum, COP31 süreci öncesinde Türkiye’nin dünyaya çok güçlü bir mesaj vereceğini vurguladı. Kaynakların sonsuz olmadığı bilinciyle hareket ettiklerini dile getiren Bakan Kurum, şu ifadeleri kullandı:
"DOA logosu dediğimiz barkoddan bahsediyoruz ve bu logolu ürünler şu an piyasada var zaten. Bu ürünleri vatandaşımız satın alıyor, 1 Temmuz itibariyle bu ürünleri alan vatandaşımız artık bunu bir çöp olarak görmeyecek. Vatandaşımız depozito iade noktalarına veya depozito iade makinalarına bu ürünleri götürdükleri zaman ürün başına 1 lira depozito iade ücreti alacaklar. Daha önce pilot illerde bu tutar 25 kuruştu. Artık ‘al kullan at’ devri bitti. ‘Al kullan dönüştür’ başladı. Bunları artık dönüştüreceğiz, ekonomiye bu ürünleri geri kazandıracağız."
Ekonomi İçin 30 Milyar Liralık Dev Hedef
Projenin sadece çevre temizliğiyle sınırlı kalmayacağını, üretim ve istihdam hatlarına devasa bir ham madde akışı sağlanacağını kaydeden Bakan Kurum, yıllık hedefleri de paylaştı. Yılda tam 25 milyar ambalajın geri toplanmasının hedeflendiğini belirten Kurum, bu sayede ülke ekonomisine yıllık 30 milyar TL katkı sağlanacağını aktardı. Enerjiden emisyona kadar pek çok alanda büyük kazanımlar elde edileceğini söyleyen Kurum, bu mücadelenin çocuklara ve gençlere temiz bir gelecek bırakmak adına çok önemsendiğini sözlerine ekledi.
Bakkaldan Büyük Markete Her Yer İade Noktası
1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla mahalle bakkalından dev süpermarket zincirlerine kadar çok geniş bir ağ iade merkezi olarak hizmet verecek. Büfeler, bakkallar, oteller, restoranlar ve kafeler (HOREKA), tüketicilerden topladıkları veya kendi bünyelerinde tüketilen boş ambalajları biriktirerek anlaştıkları saha operatörlerine teslim edecek. Bu sistemin aksamadan yürüyebilmesi için depozitolu ürün satan tüm işletmelerin 1 Temmuz 2026 tarihine kadar "dbys.gov.tr" adresi üzerinden kayıt işlemlerini tamamlaması ve çalışacağı saha operatörünü seçmesi gerekiyor.
Paralar Dijital Cüzdana Yatacak
Vatandaşların iade işlemlerini kolaylaştırmak için teknolojik bir altyapı da kuruldu. Üzerinde "DOA" logosu bulunan ambalajları iade noktalarına ya da Depozito İade Makinelerine (DİM) bırakan tüketiciler, paralarını anında alabilecek. Her şişe için belirlenen 1 TL'lik teşvik bedeli, kullanıcıların cep telefonlarına indirecekleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdanlarına saniyeler içinde yansıtılacak. Hesapta biriken bu paralar, istenirse anlaşmalı bankalar üzerinden nakit olarak çekilebilecek, istenirse de üye marketlerde doğrudan alışverişte harcanabilecek.
