Dünya üzerinde yalnızca Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde, deniz seviyesinden yaklaşık 1400 metre yüksekteki dar bir coğrafyada hayata tutunabilen bu endemik çiçek, eşsiz görünümüyle dikkat çekiyor.
Doğada Tamamen Tesadüfi Bir Keşif
Kritik tehlike altındaki bu bitkiyle karşılaşma anı, tamamen plansız bir şekilde gerçekleşti. Yörede doğa gezintisine çıkan Hüseyin Gülfırat isimli vatandaş, çok kısıtlı bir bölgede yetişen bu nadir çiçeği şans eseri fark ederek fotoğraflamayı başardı. Gülfırat'ın objektifine yansıyan kareler, bölgenin saklı ekolojik zenginliğini bir kez daha gözler önüne serdi.
2016 Yılından Bu Yana Devlet Güvencesinde
Bilimsel adıyla Iris Peshmeniana, türünün devamlılığını sağlamak amacıyla uzun süredir resmi makamların sıkı takibi altında bulunuyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) koordinesinde yürütülen "Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi" kapsamında, bu eşsiz tür 2016 yılında "kritik tehlike altında" kategorisine alınarak özel koruma statüsüne dahil edildi. Biyologlar ve ekoloji uzmanları, yeryüzünde sadece bu lokasyonda yeşerebilen türün yaşatılmasının, Türkiye'nin genetik mirası adına paha biçilemez bir misyon olduğunu vurguluyor.
Koparmanın Faturası Neredeyse 700 Bin Lira
Bu endemik biyoçeşitliliğe zarar vermenin yasal boyutu ise oldukça ağır şartlara bağlanmış durumda. İlgili kurumlar, bitkinin yaşam alanlarına yolu düşen vatandaşları kesin bir dille uyarıyor. 2872 numaralı Çevre Kanunu’nun 20. maddesi gereğince, Peşmen Navruzu'nu yerinden sökmenin, koparmanın veya tahrip etmenin idari para cezası 699 bin 245 Türk Lirası olarak uygulanıyor. Belirlenen bu yüksek meblağ, nadir bitkinin korunması için alınan caydırıcı önlemlerin ciddiyetini ortaya koyuyor.