Dünya ekonomisinin atardamarı Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, küresel bir felaketin fitilini ateşlemek üzere. BM Güvenlik Konseyi’nde su yollarının güvenliği üzerine düzenlenen oturumda konuşan Genel Sekreter Antonio Guterres, denizlerdeki gerilimin artık sofralardaki ekmeği tehdit ettiğini kaydetti. Mart ayından bu yana süregelen aksamaların bedelini tüm insanlığın ödediğine dikkat çeken Guterres, denizlerin en temel ilkesi olan seyir özgürlüğünün kısıtlanmasına tepki gösterdi. Vatandaşın gözü enerji fiyatlarındayken, BM’den gelen bu son dakika uyarısı krizin sadece yakıt değil, bir hayatta kalma meselesi olduğunu ortaya koydu.
EKONOMİK ŞOK KAPIDA: BEDELİNİ HERKES ÖDÜYOR
Hürmüz Boğazı'nın küresel ticaretin kalbi olduğunu hatırlatan Guterres, nakliye ve sigorta maliyetlerindeki artışın piyasaları vurduğunu ifade etti. Dünyadaki petrol ve doğal gazın beşte birinin, gübre ticaretinin ise üçte birinin bu noktadan geçtiğini belirten Genel Sekreter, "Ekonomik şok anında hissedildi ve bunun bedelini herkes ödüyor. Enerji ve emtia piyasalarında sert dalgalanmalar, artan nakliye ve sigorta maliyetleri ve Covid-19 ile Ukrayna savaşından bu yana en ağır tedarik zinciri kesintilerine şahit olduk" şeklinde konuştu. 28 Nisan 2026 itibarıyla krizin derinleşmesi, boş yakıt depoları ve boş market rafları riskini de beraberinde getirdi.
AFRİKA VE GÜNEY ASYA İÇİN AÇLIK TEHLİKESİ
Krizin en acı tablosu ise gıda arzında yaşanıyor. Guterres, boğazdaki kısıtlamaların tam da kritik ekim sezonlarına denk gelmesinin facianın boyutunu artırdığını savundu. Yaşananları "boş tabaklar" olarak nitelendiren Guterres, şu çarpıcı tespiti yaptı: "Hürmüz Boğazı'nda uzun süreli kesinti, başta Afrika ve Güney Asya olmak üzere milyonlarca insanı açlık ve yoksulluğa itebilecek küresel bir gıda krizini tetikleyebilir." İnsani yardımların ulaştırılmasındaki yavaşlama, en savunmasız bölgelerde hayat kurtarıcı müdahalelerin önünü kesmiş durumda.
20 BİN DENİZCİ ATEŞ HATTINDA MAHSUR KALDI
Siyasi gerilimin ortasında kalan sivil çalışanların durumu da BM gündemine taşındı. Halihazırda 20 binden fazla denizcinin ve 2 binden fazla ticaret gemisinin riskli bölgede sıkıştığı aktarıldı. Bu kişilerin hiçbir çatışmanın tarafı olmadığını hatırlatan Guterres, taraflara doğrudan seslenerek, "Boğazı açın. Gemilerin geçmesine izin verin. Ne ücret ne de ayrımcılık olsun. Ticaret yeniden başlasın. Küresel ekonomi nefes alsın" ifadeleriyle çağrısını yineledi. Seyir hakkının korunmasının sadece bir hukuk meselesi değil, insani bir zorunluluk olduğunun altı çizildi.
