Orta Doğu'da tansiyon bir an olsun düşmezken, Tel Aviv yönetiminin sahada oldubitti yaratmaya yönelik adımları uluslararası arenada yeni bir çatlağa yol açtı. İki devletli çözüm umutlarını tamamen rafa kaldırma riski taşıyan yerleşim projeleri, Batı başkentlerinde de sabırları taşırdı. Viyana'dan gelen son çıkış, diplomatik arenadaki tepkilerin dozunu artırdı.
Viyana Hattından Açık Uyarı
Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, İsrail hükümetinin işgal altındaki Filistin topraklarında yürüttüğü hukuk dışı yerleşim politikalarına ilişkin sosyal medya platformu X üzerinden dikkat çeken bir mesaj paylaştı.
İsrail'in attığı adımların barış ihtimaline doğrudan darbe vurduğunu belirten Meinl-Reisinger, "İsrail'in yasa dışı yerleşim projesi barıştan bir adım daha uzaklaşmak anlamına geliyor" ifadesini kullandı. İki devletli çözümü fiilen imkansız kılacak hiçbir yeni duruma zemin hazırlanmaması gerektiğinin altını çizen Avusturyalı Bakan, uluslararası hukukun çiğnendiğini vurgulayarak söz konusu projelerin derhal durdurulması çağrısında bulundu.
Haritayı İkiye Bölecek 'E1 Projesi'
Tepkilerin merkezinde ise Filistin coğrafyasını parçalama tehdidi taşıyan tartışmalı "E1 Projesi" yer alıyor. Tarihsel süreçte Doğu Kudüs'ün bir parçası konumundayken Ayrım Duvarı ile Batı Şeria tarafında bırakılan Ayzeriye Mahallesi yakınındaki 'Maale Adumim' Yahudi yerleşim birimi, bu planla doğrudan Batı Kudüs yoluna bağlanmak isteniyor.
Planın geçmişi ve sahadaki bilançosu tablonun ciddiyetini ortaya koyuyor:
-
Bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel dikmek amacıyla 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedildi.
-
Filistin Devleti'nin kurulmasını fiilen engelleyeceği belirtilen proje, geçmişte Washington yönetimlerinin baskısıyla dondurulmuştu.
-
Başbakan Binyamin Netanyahu, Batı Şeria'yı ortadan ikiye bölecek hamleyi Eylül 2025'te resmen onayladı.
Tel Aviv yönetimi, E1 planı üzerinden Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasındaki coğrafi ve fiziki bağı tamamen koparmayı amaçlıyor.
Taahhütler Çiğnendi, İhale Açıldı
İsrail hükümeti, projeye dair daha önce verdiği taahhütleri de hiçe saydı. İtiraz hakkı bulunan taraflara herhangi bir resmi bildirimde bulunulmaksızın, proje kapsamındaki 1234 konutluk ilk ihale ilanı sessiz sedasız yayımlandı.
