Gerçekten de 12 Eylül yargılanamaz mı? -Olanaksız, o yol kapandı. Halk oyuyla kabul edilmiş bir metin var. Bitti!
İyi ama hâlâ bunu dile getiren pek çok hukukçu var. -Yanılıyorlar ve yanıltıyorlar.
"Evren yargılanmalı ve asılmalı" diyen bile var içlerinde... -Hayır, olanaksız.
Peki darbeyi koruyan o 15. Madde kaldırılırsa? -15. Madde‘yi kaldırsanız da 12 Eylül‘ü yargılayamazsınız. 15. Madde‘yi dikkatle okursanız, af sözcüğünün kullanılmadığı bir af yasasıdır. Hatta af yasasından da daha ileri gitmiştir. Niye? Çünkü af yasası sadece ceza hukukuyla sınırlı çıkar. Bu yasa ise idari ve özel hukukla ilgili olan bütün sorumlulukları ortadan kaldırmıştır. Bir devlet düşünün, önce affedecek, aradan 30 yıl geçtikten sonra, "Yanılmışım, aftan vazgeçtim" diyecek. Bu gayri ciddiliktir... Devlet bir af çıkarttı, sizi affetti diyelim. Aradan 1 yıl geçtikten sonra, "Ben pişman oldum, gel bakalım geri" diyemez. Böyle bir şey olur mu! Devlet, devlet olmaktan çıkar o zaman. O devlete güvenebilir misiniz? Öyle, arka düşünceli hukuk olmaz. Ortada bir 15. Madde vardır, maddenin ismi geçici olsun, şu olsun, bu olsun, o anda sonuç doğurmuştur, geçmiş, bitmiştir. Yani silmiştir geçmişi. Yasalar gelecek için yapılırlar; geçmişe yürümezler.
Yeni bir Anayasa hazırlanırsa 12 Eylül yargılanabilir mi? -Yine olanaksız. Nedenlerini açıkladım. Kimse kendisini aldatmasın. Devlet de, bizler de ciddi olalım.
Ya 28 Şubat? Siz daha önce eğer askere sivil yargı yolunu açan yasa çıkarsa 28 Şubat‘la ilgili bir soruşturma başlatılabilir demiştiniz... Hâlâ başlatılabilir mi? -Elbette bir soruşturma başlatılabilir. Eğer suç boyutuna ulaşan bir eylem varsa... Suçun öğeleri oluşuyorsa... Tabii eylemin suç boyutuna ulaşıp ulaşmadığı ayrı bir sorundur.
Öyleyse zamanın Genelkurmay Başkanları sorgulanabilir mi? -Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanları hakkına kendilerini ilgilendiren özel hükümlerle ilgili düzenlemeleri ayrıntılı olarak incelemedim.
1982 Anayasası çöpe atılmalı!
Peki, 1982 Anayasası değişirse yargı bağımsızlığı güvence altına alınabilir mi?
-Sürekli söylüyorum, 1982 Anayasası değişmemeli, kaldırılmalı, çöpe atılmalı. Yargıtay Başkanı olarak 1999 konuşmamda, böyle bir Anayasa ile 2000‘li yıllara girmenin talihsizlik olduğunu söyledim. Ve o anayasanın hem biçimsel hem öz açısından meşru olmadığını da ilan ettim. Türkiye‘de kıyamet koptu. Bence derhal bu gece oturacaklar, Anayasa‘yı kaldıracaklar, yenisini yapacaklar ya da bunun yöntemini bulacaklar. Gerisi boş laf.