Gelir İdaresi Başkanlığı, mükelleflerin her beyan döneminde banka kredilerinden ticari alacaklarına, giderleri, avansları, kıdem tazminatları gibi bilgilerini elektronik ortamda takip ederek nokta atışı denetim yapacak.
Gelir İdaresi Başkanlığı vergide ‘‘nokta atışı‘‘ denetimi uygulamasına geçiyor. Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 284 değişik kalemde izlemeye alınıyor.
Gelir İdaresi Başkanlığınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler tarafından 2010 yılı ve müteakip dönemler için elektronik ortamda bildirilecek olan ‘‘Kesin Mizan Bildirimi‘‘ne dönük usul ve esasları belirleyen Vergi Usul Kanunun tebliğ taslağı hazırlandı.
Buna göre, gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannamelerini elektronik ortamda vermek zorunda olan mükelleflerden bilanço esasına göre defter tutanlar, kesin mizan bildirimini de yapmak zorunda olacak.
Mükellefler her beyan döneminde banka kredilerinden, şüpheli ticari alacaklara, gelecek aya ait giderlerden, alınan sipariş avanslarına, arsa ve arazilerinden, kıdem tazminat karşılığına kadar pek çok konuda, Gelir İdaresine elektronik ortamda kesin mizan bildiriminde bulunacak.
Böylelikle İdare, mükelleflerin her türlü hesap hareketlerinden haberdar olacak. İdare yıllarca süren ve vakit alan incelemeler yerine nokta atışı denetim yapacak. Söz konusu sistem ile mükellef daha etkin ve kolay şekilde denetlenecek. İncelemelerde süre kısalacak ve daha net bir inceleme yapılması sağlanacak.
Bilanço esasına göre defter tutmakla beraber faaliyet konuları itibariyle farklı muhasebe tekniğini kullanmak durumunda bulunan ve Bankacılık Kanununun ilgili maddesinde sayılan mükellefler, finansal kiralama ve faktoring şirketleri, sigorta şirketleri ile Menkul Kıymet Yatırım Fonları Aracı Kurumlar ve Yatırım Ortaklıkları ‘‘Kesin Mizan Bildirimi‘‘ verme yükümlülüğüne tabi olmayacak.
Bildirimler gelir vergisi mükellefleri için Mart ayındaki gelir vergisi beyan döneminde, kurumlar vergisi mükellefleri için de Nisan‘daki kurumlar vergisi genel beyan döneminde yapılacak.
Bildirimlerin elektronik ortamda verilmesinde, bildirimlerin verilmiş sayılabilmesi için onaylama işleminin yapılması şartı olacak. Onaylama işlemi en geç, bildirimlerin verilmesi gereken son gün saat 24.00‘e kadar tamamlanacak.
Bildirimler elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu olduğundan vergi daireleri kağıt ortamında verilen (elden veya posta ile) bildirimleri hiçbir şekilde kabul etmeyecek.
Gelir ve kurumlar vergisinden muaf olanlar bildirimde bulunmayacak. Bildirimlerin verileceği tarihten önce bağlı oldukları vergi dairesi değişen mükellefler bildirimlerini, halen bağlı oldukları vergi dairesinin mükellefi olarak gönderecek.
Neler beyan edilecek?
Taslak uyarınca, 284 kalemler arasında yer alan bazı hesaplar şöyle:
* Alınan, verilen çek ve ödeme emri,
* Hisse senetleri,
* Özel kesim, kamu kesimi tahvil senet ve bono,
* Diğer menkul kıymetler,
* Alıcılar, alacak senetleri, alacak senetleri reeskontu,
* Kazanılmamış finansal kiralama geliri,
* Verilen depozito ve teminatlar,
* Diğer ticari alacaklar, şüpheli ticari alacaklar, ortaklardan alacaklar, iştiraklerden, bağlı ortaklıklardan, personelden alacaklar, şüpheli diğer alacaklar,
* Gelecek aylara ait giderler, gelir taahhukları, devreden katma değer vergisi, indirilecek KDV, peşin ödenen vergi ve fonlar,
* Alıcılar, alacak senetleri,
* Arazi ve arsalar, yeraltı ve yer üstü düzenleri, binalar, tesis makine ve cihazlar taşıtlar, demirbaşlar
* Haklar, şerefiye, kuruluş ve örgütlenme giderleri, AR-GE giderleri, özel maliyetler,
* Banka kredileri,
* Stok değer düşüklüğü karşılığı,
* Kıdem tazminatı karşılığı, gelecek yıllara ait gelirler,
