ANKARA - Vatandaşlar, yaşadıkları kentteki yerel hizmetlere not verecek.
Türkiye ile Avrupa Birliği ortak finansmanıyla Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan Stratejik Yerel Yönetimler Projesi kapsamında, projenin uygulandığı 26 belediyede ‘‘vatandaş karnesi‘‘ uygulaması başlatılacak.
Uygulama ilk etapta, Mart-Temmuz 2012 döneminde Adana, Antalya, Kocaeli, Mardin, Malatya ve Trabzon‘da gerçekleştirilecek. İkinci aşama da Bursa, Erzurum, Gaziantep, Mersin, Kocaeli, Konya, Samsun, Balıkesir, Çorum, Denizli, Diyarbakır/Bağlar, Elazığ, Isparta, Hatay/İskenderun, Kütahya, Manisa, Kahramanmaraş, Siirt, Şanlıurfa, İstanbul/Bahçelievler olmak üzere 20 belediyede, 2013 yılı içinde tamamlanacak.
Uygulamada, proje ortaklarından Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı‘nın (TEPAV) geçen yıl Dünya Bankası işbirliğiyle ilk kez Manisa‘da pilot olarak gerçekleştirilen ‘‘vatandaş karnesi‘‘ çalışması esas alınacak.
Çalışmada, bir öğretmenin öğrencilerin çeşitli alanlardaki performansına göre not vererek, karne oluşturması gibi vatandaşların sağlık, eğitim, emniyet, toplu taşıma, temizlik gibi alanlarda hizmete ilişkin kalite ve memnuniyet değerlendirmesinde bulunması öngörülüyor.
Örneğin Manisa‘da geçen yıl gerçekleştirilen çalışmada, kentteki 12 bölgede tesadüfi örneklemle belirlenen 2 bin 500 hanede görüşme yapıldı. Halkın son 1 yıl içindeki hizmetlerle ilgili 100 puan üzerinden belirlediği bazı karne notları, hizmet türleri itibarıyla şöyle oldu:
‘‘Mezarlık ve cenaze 83 puan, sağlık 81, itfaiye hizmetleri 80, doğalgaz hizmetleri 77, internet hizmetleri 74,toplu taşıma 73, elektrik aydınlatma 72, su-kanalizasyon 68, yoksullara yönelik hizmetler 67, park, bahçe, yeşil alan 63, yol-kaldırım 62, mesleki beceri geliştirme ve iş bulma hizmetleri 61, trafik düzenleme-otopark hizmetleri 53.‘‘
Bu uygulamaya benzer şekilde 6 kent için anket formları önümüzdeki günlerde kent konseyleriyle işbirliği içinde hazırlanacak ve örneklem tespit edilecek.
TEPAV Yönetişim Politikaları Analisti Emre Koyuncu, AA muhabirine yaptığı açıklamada,sahada anket uygulamasının da mayıs sonu gibi yapılacağını bildirdi.
Katılımcıların belirlenen alanlardaki kamu hizmetlerine 1‘den 5 puana kadar not vereceğini ifade eden Koyuncu, analiz aşamasında da hizmet alıcılarının verdiği puanların ortalamasının hesaplanacağını ve karnenin oluşturulacağını söyledi.
-Uygulama tekrarlanmalı, hizmetteki değişiklik takip edilmeli-
Amacın, yurttaşlar ile kamu hizmeti sunanlar arasında hizmet kalitesi üzerinden bir diyalog geliştirmek olduğunu dile getiren Koyuncu, düşük karne notları için hizmetin iyileştirilmesi yönünde zorlayıcı adımlar atılıp atılmayacağı sorusuna şu karşılığı verdi:
‘‘Notların bağlayıcılığı, şeffaflığı noktasında olacak. Mesela anket tekrarlanmıyorsa, ilkinin çok bir önemi yok. İkinci kez yaptığımız zaman birinciye göre ne kadar iyileşme ve kötüleşme olduğunu görebileceğiz. Bazı hizmetlerde örneğin çöp toplama hizmeti ne kadar mükemmel olursa olsun 100 puan almasını beklemiyoruz. Çöpün yarattığı olumsuz bir algılama var çünkü. Çöp toplama hizmetleri için 60 iyi bir puan olabilir. Ama bir sene sonra 60‘ın 62-63 olması ya da 58-57 olması hizmetteki değişikliği gösterir. Biz proje paydaşları olarak durumu ortaya koyuyoruz ve hizmet sunanlarla tartışıyoruz.
Burada zorunlu tutmak ya da bir yasa koymaktan çok, bunu şeffaf kılmak daha önemli. Vatandaşların hizmet memnuniyeti hakkında bilinçlerini, bilgilerini artırmak, sonuçlarına ilişkin ‘bir şey yapılmazsa yaptırımı şudur‘ demekten bence daha önemli. Vatandaşların bilinci çünkü bir sonraki seçim döneminde yerel yöneticiye oy verip vermeyeceğini etkiliyor. O hizmetle ilgili düzeltme yapılabilmesi için bir farkındalık oluşturuluyor. Vatandaşın bilinci bir zorlama oluşturuyor.‘‘
Koyuncu, soru üzerine, karnede sadece belediye hizmetlerinin değil eğitim, sağlık, güvenlik gibi kamu hizmetlerinin de değerlendirileceğini, ancak o kentte uygulanan kadın destek merkezleri, çocuk rehabilitasyon merkezleri gibi özel çalışmalar varsa bunlara yönelik geri bildirimlerin de kapsama alınabileceğini kaydetti.
