Özellikle bayanların korkulu rüyası olan varis, hareket, beslenmeye verilen önem ve yaşam tarzındaki bazı değişikliklerle engellenebiliyor.
Yüzeysel toplardamarların uzayıp bükümlü genişlemiş hale gelmesi olarak tanımlanan varis, yüzeye çıkmış ve görüntüsü hoş olmayan damarlar olarak da biliniyor. Ortalama popülâsyonda 35 yaşın üstünde görülme sıklığı yüzde 10 olan ve özellikle bayanları yakalayan varis, irsi ve mesleki faktörlerin yanı sıra damarsal yetmezlik, hormonal bozukluk olanlarda ve karın içi basıncın yüksek olduğu; sürekli kabızlık çekme, ağır yük kaldırma, karında ur olması ve sık gebelik durumlarında oldukça yoğun olarak görülüyor. Ayrıca aşırı şişmanlık ve uzun boy da varis oluşumunun nedenleri arasında sayılabiliyor. Uzmanlar varis hastalarının doktor önerilerini uyguladığı takdirde hastalıkla daha kolay baş edebileceklerini belirtiyor.
Ailesel yatkınlıktan dolayı varis oluşabiliyor!
Uzmanlar ailesinde varis olan bayanların, çocuklarında görülme olasılığını göz önünde tutmuştur. Ailesel yatkınlıktan dolayı varis oluşabilmektedir. Ayakta fazla kalmak en büyük nedenlerinden biri olan varisin diğer bir nedeni de uzun süren hareketsiz ve oturmayı gerektiren işler varise neden olmaktadır. Bunun yanı sıra şişmanlık, yaşlılıkta risk faktörleri arasında yeri alır. Hamilelikte oluşan fazla kilo alımı ve hormonal değişimlerde varis oluşumunu tetikleyebilmektedir. Uzmanlar kadınlarda görülme sıklığının nedenini, hormanal değişimlerin yanı sıra, gebeliğin ve uzun süreli kullanılan doğum kontrol ilaçlarının tetiklediğini savunmuşlardır. Varisli toplardamarlar kaslarda kramplara yol açabilmektedir. Varisleri olan kişilerde sıklıkla dokulardaki şişmeye bağlı olarak kaslarda kramplar görülebilir; bunlar özellikle toplardamar yetersizliğinin de olduğu durumlarda gözlenir. Bu kramplar esnek bandaj uygulanarak ya da her fırsatta bacakları yükseğe kaldırıp, dinlendirerek hafifletilebilir. Sıklıkla kişinin bacaklarında bir yorgunluk vardır; kişi bacaklarının konumunu sürekli değiştirmek ister.
Varis nedir, nasıl oluşur?
Atar damarlar tarafından hücrelere kadar taşınan oksijenli kan, kullanıldıktan sonra ven adı verilen toplardamarlar tarafından kalbe taşınır. Her organın kendine ait, kirli kanı taşıyan bir toplardamarı bulunur. Hepsinde olmasa da genelde bu damarlarda kanı kalbe doğru yönlendiren ve geri kaçmasını engelleyen kapakları var. Vücudun tüm yükünü taşıyan bacaklardır. Kanın yerçekimine karşı ayak parmaklarından başlayarak yukarı doğru kalbe geri dönmesi, mümkün değildir. Atardamarlarda kanı pompalayan kalptir. Bu görevi bacaklarda kas pompası adını verdiğimiz baldır adaleleri üstlenir. Özellikle diz altındaki baldır adaleler i yürürken kasılarak kirli kanın büyük kısmını taşıyan kaslar arasındaki iç toplardamarları sıkıştırarak kanın kalbe doğru ilerlemesini sağlarken, kapaklarda kanın geri kaçmasını engeller. Bu da tıpta kronik venöz yetmezlik adı verilen varisler (özellikle bacaklarda) bu mekanizmanın bozulması sonucunda toplardamarların belirginleşerek, genişlemesi ve kıvrımlaşmasıdır. Varis tedavi edilmezse bazı sorunlara yol açabilmektedir. Mesela, ciltte çeşitli ödemlere sebep olabilir. İlerleyen varis kan dolaşımında da önemli problemlere yol açabilir. Bu yüzden varislerin ilerlemesine doktor kontrolünde engellemek gerekir.
Varis nasıl tedavi edilir?
Varis tedavisinde kullanan en eski yöntemlerden bir tanesi de varis çoraplarıdır. Ailesinde genetik olarak varis yatkınlığı olan kişilere bu düşük basınçlı varis çorabını günlük yaşamlarında kullanmaları tavsiye edilir. Sabah yataktan kalktıktan sonra ayaklar yukarı kaldırılarak dinlendirilmeli ve sonra bu çoraplar giyilmelidir. Yatarken çıkarılması tavsiye edilir. Varis tedavisinde birçok yöntemler vardır. Yara olmuş ve oluşmaya yüz tutmuş hastalarda hangi yöntem uygulanırsa uygulansın tekrarlama söz konusudur. Son yıllarda ise lazer yöntemi ile varisler tedavi edilmektedir.
Varis için kaçınmanız gereken durumlar
* Uzun süre ayakta durmayı ya da oturmayı gerektiren işlerde çalışan kişilerin (özellikle kadınların), fırsat buldukları her an ayaklarını yukarı kaldırarak dolaşımlarını rahatlatmaları gerekir.
* Her fırsatta bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde uzatıp dinlenmeye gayret edin. Mümkün olduğunca hareketli bir yaşam tarzını benimseyin.
* Uzun süre oturmaktan kaçının, şayet oturarak çalışıyorsanız ara sıra baldır kaslarını çalıştıracak hareketler yapın.
* Kilo almamaya dikkat edin.
* Tuzlu gıdalardan uzak durun.
* Kasık ve bacakları sıkan, dar giysilerden uzak durun.
* Çok sıcak suyla banyo yapmak da varislerin ilerlemesini hızlandırır. Bu nedenle kaplıca, sauna gibi sıcak ortamlardan uzak durmak büyük önem taşır.
* Baldır kaslarını çalıştırdığı için yüzmek iyi gelir. Ancak sabah ve akşam saatleri tercih edilmeli, sıcak kum ve güneşten uzak durulmalıdır.
* Her akşam yatmadan önce bacaklara soğuk suyla yapılan duş masajı ve sırtüstü yatar vaziyette bisiklet çevirme egzersizi ertesi gün için rahatlık sağlar. Ayrıca yatağın ayak kısmını mümkünse yükseltmek gerekir.
* Özellikle yürüyüş ve yüzme gibi sporlar varislerin gelişimini önlemede önemli bir role sahiptir
* Tıbbi çoraplar kullanarak bacaklardaki basıncı yüksek tutun.
