Vahşi çöp depolama tarihe karışıyor

Görüntü ve çevre kirliliği yaratan vahşi çöp depolama alanları, yeni bir uygulamayla yerini modern depolama ve geri kazanım sağlanan tesislere bırakacak. Mevcut çöplükler de modern sisteme geçmezlerse kapatılarak yeşil alana çevrilecek.

Çevre ve Orman Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgiye göre, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünün hazırladığı Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik Taslağı, Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderildi.

Taslağa göre, vahşi çöp depolama alanları yerine oluşturulacak düzenli depolama tesislerinde, rüzgarın etkisiyle koku ve toz ile kağıt, naylon torba ve ince plastik gibi atıkların yayılması önlenecek.

Tesisler de havada depo gazından kaynaklanan tabakalaşma oluşumu, yangın ihtimalini azaltacak biçimde donatılacak.

Depolama tesisinde oluşan gazların birikmesini ve toplanmasını kontrol altına almak amacıyla gerekli önlemler alınacak. Depolama tesisindeki gazların toplanması, işlenmesi ve kullanılması işlemleri çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde yapılacak.

''Biyobozunur'' olarak adlandırılan oksijenli ya da oksijensiz ortamda bozunmaya uğrayabilen gıda, bahçe atıkları, kağıt ve karton gibi atıkları kabul eden tüm düzenli depolama tesislerinde gazlar toplanıp doğrudan veya işlenerek enerji üretiminde kullanılacak. Elde edilen depo gazının, enerji üretiminde kullanılmasının ekonomik olmaması halinde depo gazı meşalelerde yakılacak. Böylece iklim değişikliğine neden olan karbon emisyonları minimuma indirilecek.

HER MADDE ÇÖPE ATILAMAYACAK

Yeni düzenlemeyle düzenli depolama tesislerine tüm atıklar da kabul edilmeyecek.

Sıvı atıklar, yüksek tutuşma özelliği olan atıklar, tıbbi atıklar, insan veya çevre üzerindeki etkileri bilinmeyen kimyasal maddeler, kullanılmış lastikler düzenli depolama tesisleri yerine bertaraf veya geri kazanım sistemine verilecek.

Ayrıca işlenmeleri sonucu pratik bir fayda sağlanmayan atıklar ile işlenmeleri mümkün olmayan atıklar dışındaki atıklar, ön işlemesiz düzenli depolama tesislerine kabul edilmeyecek.

Atık depolama işlemi tamamen bittikten sonra da gerekli kapatma işleminin ardından alanın yeşillendirilmesi de sağlanacak.

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 5 yıl içinde depolanacak olan biyobozunur atık miktarı, 2005'teki biyobozunur atık miktarının ağırlıkça yüzde 75'ine, 8 yıl içinde yüzde 50'sine ve 15 yıl içinde ise yüzde 35'ine indirilecek.

Bakanlık, düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilecek biyobozunur atıkların azaltılması konusunda azami 2 yıl içinde ulusal strateji hazırlayacak. Bu strateji, geri kazanım, kompostlaştırma (toprak iyileştirici olarak kullanma), biyogaz üretimi veya enerji/madde geri kazanımı gibi yöntemlerle alınması gereken tedbirleri içerecek.

Mevcut düzenli depolama tesisi işletmecilerinin yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardından 1 sene içinde lisans almak için müracaat etmesi, işletmelerin başvuru öncesi en az 4 ay önce düzeltici faaliyetleri içeren bir iyileştirme planı hazırlayarak Bakanlığa sunması gerekiyor.

DÜZELTMEYENLER KAPATILACAK

Planın yetersiz olduğu ve onaylanmadığı tesisler ile iyileştirme yapılamayacağı tahmin edilen sahalar en kısa zaman içerisinde kapatılacak.

İyileştirme planının Bakanlık tarafından onaylanmasının ardından 3 yıl içinde tesis sahibinin tüm önlemleri alması gerekirken mevcut tehlikeli atık düzenli depolama tesislerinin işletmecileri en geç 1 yıl içinde yönetmelikte belirtilen hükümlere uymak zorunda kalacak.

Belediye atıkları ile tehlikesiz atıkların düzenli depolama tesislerinin işletmecileri de en geç üç yıl içinde belirtilen yükümlülüklere uymak zorunda tutulacak.