Tony Blair, ikinci kez Irak soruşturmasında

İngiltere'nin eski Başbakanı Tony Blair, Irak'ın işgalinden 8 ay önce dönemin ABD Başkanı George W. Bush'a olası müdahaleye ilişkin, "bize güvenebilirsiniz" dediğini söyledi.

Blair, kamuoyuna açık olarak bir yıldır sürdürülen ve İngiltere'nin Irak savaşına gitme kararı ile politikalarının masaya yatırıldığı soruşturmada ikinci kez ifade verdi.

Yaklaşık 4 saat süren bugünkü ifadesinde Blair ile Bush arasında Irak'ın işgalinden önce yapılan gizli mektuplaşmalar da gündeme geldi. Soruşturmayı yürüten komisyonun gördüğü ancak kamuoyuna açıklanmasına izin verilmeyen gizli mektuplarla ilgili olarak Blair, bu yazışmalardan birinde Bush'a hitaben, Irak'ın işgaliyle ilgili "Bize güvenebilirsiniz" ifadesini kullandığını kaydetti. Blair, "Bize güvenebilirsiniz, bununla mücadelede sizinle olacağız" dediğini ancak bu konuda bazı zorluklar olduğunu ve BM yolunun Irak'a müdahale için en iyi yol olduğunu da aktardığını bildirdi.

Irak savaşına gidilmesi kararının kilit isimlerinden biri olarak kabul edilen Blair'e ayrıca, İngiliz hükümetinin hukuk danışmanı Peter Goldsmith'in, Irak savaşına gidilmeden önce verdiği yasal tavsiyelere uymadığına ilişkin iddiaları soruldu.

Blair, Goldsmith'in Irak'a saldırının BM onayı olmadan hukuk dışı olacağı yönündeki tavsiyesini "duruma bağlı olduğu" gerekçesiyle önemsemediğini bildirdi.

11 Eylül saldırılarının ardından terör riskinin değiştiğini savunan Blair, "Aşırıcılığa karşı koyulmalı, idare edilmemeli" dedi.

Irak'ta bir rejim değişikliğinin ABD'nin gündeminde olduğunu da kaydeden Tony Blair, "2002'de bile ya Saddam'ın fikrini değiştirmesi ya da rejim değişikliği olacağı çok açıktı" diye konuştu. Blair, o dönemde İngiliz hükümetinde ise Irak'taki durumla ilgili bir anlaşmazlığın olmadığını kaydetti.

Eski İngiltere Başbakanı ayrıca soruşturmadaki ifadesinde İran'ın "uzakta beliren bir tehlike olduğunu" savundu.

"ÇOK GEÇ"

Blair soruşturmada, Irak'ın 2003'te işgal edilmesinin ardından "bu ülkede hayatını kaybedenler için içten ve derin üzüntü duyduğunu" söyledi. Blair'in bu sözleri soruşturmanın yapıldığı salonda, aralarında Irak'ta hayatını kaybeden askerlerin ailelerinin de bulunduğu kalabalık tarafından "çok geç" sözleriyle eleştirildi.

Tony Blair, 29 Ocak 2010'da da ifade vermiş, ancak burada Irak'ta hayatını kaybedenler için üzüntüsünü dile getirmemişti. Heyet tarafından bazı konularda daha fazla detaya ihtiyaç olduğu için bir kez daha çağrılan Blair geçen yılki ifadesinde ayrıca, savaşa gitme kararının arkasında durmuş ve pişman olmadığını söylemiş, Saddam Hüseyin'i ise "canavar" olarak nitelemişti.

Soruşturmayı, Sir John Chilcot başkanlığında bir heyet yönetiyor. Bu yıl içinde soruşturmayla ilgili bir rapor hazırlanması bekleniyor.

Bu arada, soruşturmanın yapıldığı Londra'daki "Queen Elizabeth" konferans merkezinin önünde savaş karşıtı bir grup Blair'i protesto etti.