Tatilde neler okumalıyım?

Tatillerin başlamasıyla birlikte, okurlarımız "ne gibi kitaplar okuyalım" sorularıyla bizlere ulaşıyorlar.

Malum, bilinçli bir okuyucu eline geçeni okumaz, kendisine fayda getirecek çalışmaları okur ve okuduğunu başkalarıyla paylaşır... Burada, okuma amacımızı ve neyi niçin okuyacağımızı yeniden gözden geçirmekte fayda var. Yani bilinçli okuyucu olmalıyız. Bilindiği üzere Nisan ayı içinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ülkemizin okuma periyodi çıkarıldı. Araştırmaya göre insanların büyük bir kısmı, rastgele düzensiz seçtikleri kitapları okuyorlar. Yılda ortalama 7,2 kitap okunuyor, kütüphaneler biliniyor ancak buradan faydalanma oranı düşük. Çünkü insanlar, bilgi ihtiyaçlarını televizyon ve internet aracılığıyla karşılamak istiyorlar. Vaktin büyük bir kısmını televizyon başında geçiren insanlarımız okumaya, düşünmeye ve kainat üzerinde tefekkür etmeye vakit bulamıyor. Dolayısıyla hayatının her alanına televizyonun sunduğu hayat görüşü hakim oluyor.

İnsan olarak hayata ihtiyaçlarımızla birlikte başlıyoruz. İhtiyaçlarımızın bir kısmı fiziksel varlığımızla ilgili diğer bir kısmı ise manevi duygusal alanımızın kapsamına giriyor. Yemek içmek, hareket etmek, nefes almak vücudumuzu ayakta tutuğu gibi, ibadet etmek, inanmak, sevmek, sevilmek, okumak, sosyal faaliyetlere katılmak da ruh ve duygu dünyamızı besliyor. Yani okumak, bilgilenmek, idrak etmek ve aklımızı kullanmak insanlığımızın bir parçası...

Bilgilerimizin dört ayağı

Dünyanın neresinde olursak olalım bilgiye ve öğrenmeye ihtiyaç duyarız. Okumak, düşünmek ve tecrübelerimizi harmanlayarak hayatımıza taşımak bilginin bir diğer versiyonudur. Bilgi ihtiyacımızı ise yaşamsal tecrübelerimizden ve kitaplardan ediniriz:

Kitaplar: Kuşkusuz, bilgi ve deneyimlerimizin büyük bir kısmını kitaplardan öğreniriz. Bizden önce yaşayanların deneyimleri, tecrübeleri, gözlemleri kitaplar aracılığıyla bizlere ulaşır ve hayatımızı kolaylaştırır. Hayatımızı sürdürürken neleri yapıp neleri yapamayacağımızı ise kutsal kitabımız Kur'an'dan öğreniriz. Allah bize iyi, kötü doğru yanlış kavramlarını verir ve bizler Kur'an'a tabi olarak hayatımızı istikamet üzere sürdürürüz.

Tecrübelerimiz: Bazı bilgiler kitaplarda yazmaz, insanların zihinsel havzalarında da yer almaz. Bu tür bilgileri ancak ihtiyacımız hasıl olduğunda deneyimleyerek öğreniriz. Bu anlamda tecrübelerimizden edindiğimiz bilgiler kitaplarda okuduğumuzdan çok daha fazladır.

Başkalarının tecrübeleri: Bazı bilgiler vardır ki, büyüklerimizin hayatından süzülerek ve bizlere kadar ulaşır. Onlar yaşamları boyunca, kendilerine faydalı olabilecek ya da zarar getirecek bilgileri tecrübe ederler ve sözlü bir miras olarak bizlere ulaştırırlar.

Gözlem yapmak: Bazı bilgileri ise, gözlemleyerek ediniriz. Olayları, gözlemler, akıl irade ve bakış açımızla anlamlandırır ve çevremizdeki insanlarla paylaşırız. W.E. Channing "Okumayı bilen için her insan bir kitap gibidir" der.

Neler okuyabiliriz?

Öncelikle hiçbir zaman vazgeçemeyeceğimiz başucu kitaplarımız vardır ki, onları hayatımızın bir parçası haline getiririz. Kur'an-ı Kerim: Allah kitabında, bir insan olarak yeryüzünde nasıl yaşayabileceğimizi, sorumluluklarımızı, doğru yanlış kavramlarını bize ifade etmektedir. Bunun için, en azından günde bir saat Kur'an'ı okumaya ve anlamaya ayırmalıyız. İhtiyaca binaen seçilmiş kitaplar: Eğer çocuk eğitimiyle ilgili bilgi eksikliğinizin olduğunu düşünüyorsanız, bu konuyla ilgili kitaplar seçebilir ve bilgi hazinenizi genişletebilirsiniz. Sağlığınızı korumaya yönelik bilgilere ihtiyaç duyuyorsanız bu konuyla ilgili çalışmalara bakabilirsiniz. Yani, gündelik hayatımızda nelere ihtiyaç duyuyorsak kitap seçimlerimizi buna göre yapabiliriz.

İlgi alanlarımız: Edebiyata, felsefeye, şiire, tarihi konulara ilgi duyabilirsiniz. Bu durumda ilgi alanlarınıza uygun kitaplar seçebilir ve kendinizi geliştirebilirsiniz.

Bazı insanlar vardır, okudukları şeyin ne olduğunu ya da kendilerine ne gibi faydalar sağladığını bilmeden ellerine geçeni okumak isterler. Gelişigüzel ne bulursanız yediğinizde midenizde bir hazımsızlık olabileceği gibi hiç işinize yaramayacak kitapları okumanız da hem zihninizi bulandıracak hem de zaman israfına yol açacaktır. Bunun yerine, nitelikli, işinize yarayacak kitaplar okumanız ve bilinçli okuyucu olmanız daha çok işinize yarayacaktır.

Hazret-i Ali'den gençlere nasihatlar

Hazreti Ali, sahip olduğumuz iki önemli servete dikkat çekiyor:

"Gençliğinizin değerini yaşlanmadan önce, sağlığınızın değerini ise hastalanmadan önce bilin"

Hazret-i Ali vakti israf eden ve hayatını gaflet içinde geçirenlere de şu tavsilerde bulunur: "Sağlıklarında herhangi bir sermaye hazırlamamışlardır, hayatın ilk fırsatlarını güçlü iken ibret almaksızın kaçırmışlardır, hayatlarının en parlak dönemini hiçbir karşılık almadan kaybetmişlerdir. Gençliğinde sadece vücuduna bakan birisi yaşlandığında yenilgi ve zilletten başka neyi elde edebilir?

Hazret-i Ali, oğulları Hasan ile Hüseyin'e ise şöyle buyurur: "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin, Allah sizi hür yaratmıştır. Kendinize değer verin ve hiçbir aşağılık işe bulaşmayın, hiç bir şey insanın şerefinin değerinde olamaz ve kaybolan şerefin yerini kendisinden başka hiçbir şey dolduramaz."

Arkadaşlık konusunda da şu tavsiyelerde bulunur: "Din kardeşlerinizle olan arkadaşlığınızı sağlamlaştırın, onlar sizin dünya ve ahiret sermayenizdirler. Allah için arkadaşlık yaptığı bir arkadaşını kaybeden kişi vücudunun en değerli parçasını kaybeden kişi gibidir." (Hazret-i Ali)