Melek otunun oldukça çok alt türü mevcuttur fakat bunların sade¬ce üç türü kullanılırsa da en kaliteli ve yaygın olarak kullanılan Şifalı melek otudur.
Diğer melek otları a) Yabani Melek otu (Türk Melek otu); Angelica sylvestris ve Çin Melek otu; Anglica sinensis (OLIV) sayabiliriz. Şifalı melek otu Avrupa‘da ve Orta Asya‘da Yabani melek otu, Türkiye‘de ve Balkanlarda ve Çin melek otu Çin‘de asırlardır bilinmekte ve kullanıl-maktadır. Günümüzde en çok Şifalı melek otu üzerinde araştırma yapıl-mıştır. Bu nedenle onun üzerinde duracağız.
Birleşimi: Birleşimindeki maddeleri önemine göre şöyle sıralayabiliriz;
a) Eter yağ türevleri yüzde0,3-1,3 arasında olup en önemlileri; 1) Monoterpenler; ?-Phellandren yüzde13-30, ?-Phellandren yüzde2-15, ?-Pinen yüzde15-30, ?-Pinen, Sabinen, ??Caren, Myrcen ve Limonen 2) Sesquiterpenler; ?-Bisabolen, Bisabolol ve ?-Caryophyllen
b) Kumarinler; Angelicin, archangelicin, Archangelin, Bergapten, Isoımperatorin, Xanthotoxin, Osthol ve Osthenol
c) Tttridecanolid, Pentadecanolid, Heptadecanolid ve 12-Metiltridecanolid
d) Ayrıca Sitosterol, Fenolkarbonikasitler, Flavonlardan; Archangelenon, Sabit yağlar, Tanin ve Sakarozlar içerir.
Tesir şekli: Krampları çözücü, iltihapları önleyici, antiseptik, dezenfekte edici, hazmettirici, teskin edici, sinirleri kuvvetlendirici, şişkinliği giderici, idrar attırıcı ve terletici özelliklere sahiptir.
Kullanılması:
a) Komisyon E‘nin 01.06.1990 tarihli ve 101 nolu monografi bildirisinde Melek kökünün başta iştahsızlık, hazımsızlık (bulantı, ekşime, şişkinlik ve kusma gibi) ve hafif mide-bağırsak krampları, tıkanma ve şişkinliğe karşı etkili olacağı beyan edilmiştir.
b) Aromaterapisinde; şişkinlik, kramplar, hazımsızlık ve haricen romatiz-malı ağrılara karşı kullanılır.
c) Halk arasında; sinirsel mide ağrıları, karaciğer rahatsızlıkları, sinirsel zafiyet, kabızlık, üşütme hastalıkları, grip, boğaz iltihaplanması ve astıma karşı kullanılır. Haricen köklerinden elde edilen Melek eter yağı romatizmalı ağrılı yerlere sürülür. Melek kökü üzerine klinik araş-tırmalar henüz mevcut değildir.
Çayı: Melek kökü 2 kahve kaşığı (ince kıyılmış ve kurutulmuş) demliğe konur ve üzerine 250-300ml kaynar su ilave edilerek 5-10dk demlenmesi beklenir. Saha sonra süzülerek içilir.
Aromaterapisi: Melek kökü su buharı ile damıtılarak (destilasyon) eter yağı elde edilir. Bu yağın sert olması nedeni ile 2-3damla bir kesme şekere damlatılıp alınırsa midedeki şişkinliği giderir. Sinirlilik, boğaz iltihaplanması, grip, enfeksiyon vb rahatsızlıklarda kullanılır. Haricen romatizmalı, ağrılı kaslara 3-5damla sürülür ve ovalanır.
Ekstre: Melek kökünün alkol su karışımı ile ekstraksiyonu yapılır ve elde edilen ekstre natürel ilaç yapımında kullanılır.
Yan tesirleri: Şayet tarife uyulmaz ve eter yağından fazla miktarda alınır ise deride kaşıntıya sebep olabilir. Çünkü Furankumarinler ışığa duyarlıdır. (Fotosensitiv) Bu nedenle dikkatle kullanılmalıdır.
