Türkiye geçen yıl ithalatının yüzde 46‘sını peşin öderken, ihracatının ise sadece yüzde 7‘sini peşin tahsil ederken, ihracatı da, ithalatı da en riskli yöntemle yapıyor.
Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri (OAİB) Koordinatör Başkanı Ahmet Kahraman, dış ticarette ödeme şekillerine ilişkin bilgi vererek, Türkiye‘nin 2010 ve 2011‘de gerçekleştirdiği ithalatın yaklaşık yüzde 50‘ye yakınının finansmanında, ithalatçı için en riskli yöntem olarak kabul edilen peşin ödeme yönteminin kullanıldığını kaydetti.
İhracatçı açısından en elverişli ödeme şekli olan peşin ödemede bütün riskin alıcı (ithalatçı) üzerinde olduğuna dikkati çeken Kahraman, "Malların sevki, satıcıdan, firmadan yahut ülkenin şartlarından kaynaklanan nedenlerle aksayabilir ve gecikebilir. Bu durumda alıcı firma en azından paranın kendisinde beklemesi ile kazanabileceği faiz gelirinden mahrum kalır" diye konuştu.
Peşin ödemenin, ihracatçı açısından bir ön finansman niteliği taşıdığına ve kaynağının da alıcı (ithalatçı) olduğuna işaret eden Kahraman, "Şirketler, peşin ithalat için gerekli kaynağı ya finansal kuruluşlardan sağladıkları kredilerle ya da kendi öz kaynaklarını kullanarak temin ediyorlar. Bankaların kredi standartları ve şirket içi finansman kaynaklarının azlığı küresel rekabet ortamında firmaları ithalatın finansmanı konusunda zorlamaktadır. Türkiye‘deki şirketler, üretimin finansmanında ağırlıklı olarak şirket içi kaynakları kullanıyorlar" şeklinde konuştu.
İhracat da en riskli yöntemle tahsil ediliyor
2010 ve 2011 yıllarında Türkiye‘de ihracat alacaklarının tahsilinde akreditif kullanan firmaların yaklaşık yüzde 60‘ının da mal mukabili ödemeyi kullandıklarını vurgulayan Kahraman, şunları söyledi:
"Mal mukabili ödeme, ihraç edilen malın bedelinin, bu malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödenmesidir. Bir başka ifadeyle satıcı, ihraç bedelini almadan malı alıcısına göndermektedir. İthalatçının gelen malı devralmasıyla bu malın mülkiyeti değil, ancak zilyedliği (fiili sahiplik) kendisine geçmektedir. Malların mülkiyetinin devri ise bu malların devir ve teslimine ilişkin belgelerin ithalatçıya teslim edilmesiyle mümkündür.
Mal mukabili ödeme, ihracatçı için en riskli ödeme şeklidir. Çünkü mal bedelinin ödenmesiyle ilgili hiçbir güvence bulunmamaktadır. İhracatçı, gönderdiği malın parasını alamama, kesintiyle alma ya da zamanında alamama gibi risklerle karşı karşıya kalabilmektedir. İthalatçı için ideal bir ödeme yöntemi olan mal mukabili ödeme, belirli bir ödeme tarihi taşımaması yönünden esnek bir uygulamadır, ihracatçı tarafından ithalatçıya belirli bir süre için açılmış bir kredi gibi düşünülebilir."
