Otizm, yaşamın ilk yıllarında kendini gösteren gelişimsel bir yetersizliktir ve üç alanda kendini göstermektedir.
Sosyal etkileşim:
Dil ve iletişim
İlgi ve davranışlar
Sosyal alanda çocuk göz teması kurmakta zorlanmakta ve arkadaşlık ilişkileri geliştirememektir. Çocuk genellikle sessizdir, pek konuşmaz, bazen de sıra dışı konuşma özellikleri gösterir. Çocukta belli eşyalara bağımlılık, ya da anlamsız hareketlerin tekrarı şeklinde takıntılar olabilir ve bu da çocuğun insanlarla ilişkilerini etkiler.
Otizmli çocuklarda bazı davranış sorunları ortaya çıkabilir
Çocuğun belli tekrarları ya da odaklandığı belli hareketleri vardır bu rutinlerde ısrar eder.
Çocuk bazı hareketleri saplantı haline getirir ve bu saplantılarda esnek olamaz.
Çocuk sosyal kopukluk yaşadığından yalnızdır
Çocuk yardım almadan öğrenme, çeşitli beceriler geliştirme konusunda sorun yaşamaktadır.
Çocuk yeni bir çevreye ya da yeni öğrenilmiş şeylere katlanamaz
Çocukta, ısrarcı olma, ret etme ve grup içinde arkadaşlarıyla uyum sağlayamama, kendini ifade etmekte güçlük çekme gibi sorunlar görülebilir.
Anne baba neler yapmalıdır?
Anne baba, öncelikle çocuğun sorununu kabullenmeli ve doktorun tavsiyelerini dikkate almalıdırlar.
Çocuğa nasıl yardımcı olabileceğini bilmeli ve çözüm odaklı olmalıdırlar.
Anne baba, çözümü olmayan bir soruna saplandığını düşünmemeli, çocuğa destek vermeli ve neden niçin sorularını sormaktan vazgeçmelidirler.
Anne baba çocuk için yardım almalı ve uzmanın tavsiyelerini de dikkate alarak desteğini sürdürmelidir.
Çocuk için, sosyal pekiştireçler ihmal edilmemelidir.
Çocuğa seçenekler arasında seçim yapma hakkı tanınmalıdır.
Aile çocuğun, sözel ifadelerini geliştirmesine katkı sağlamalıdırlar.
Aile çocuğun arkadaşlarıyla uyumunu sağlamak için destek vermeli ve sabırlı olmalıdırlar.
Neden okumuyorlar?
Bazı anneler, "çocuğum kitap okumuyor" diye yakınıyor ve bu konuda neler yapabileceklerini soruyorlar. Her şeyden önce ailelerin bu konuda bir sorunun varlığından bahsetmeleri içimizi aydınlatıyor. Zira bir sorunun tespitini yaptığınızda çözüme gitmeniz daha kolay olacaktır.
Her konuda olduğu gibi, kitap okuma alışkanlığında da, ebeveynlerin sergilemiş olduğu tutum ve davranışların büyük önemi vardır. Aile kitap okuma konusunda çocuklarına örnek olmadıkları sürece tavsiyeleri pek işe yarayamayacaktır. Aile çocuğun aynasıdır. Çocuğun ebeveyniyle ilişkilerinin kalitesi, onun bütün hayatını etkiler. Bilindiği üzere 0-6 dönemi çocuğun öğrenme ve temel alışkanlıklar kazanma konusunda önemli bir süreçtir. Çünkü çocuk bu dönem ilgisini çeken konuları öğrenmeyi arzu eder ve aileye sürekli sorular sorar. Aile bu süreci iyi değerlendirerek, çocuğun anlayacağı tarzda kitaplar seçebilir ve birlikte okuyabilirler. Çocuk okula başladığında, ödevlerinin yoğunluğu nedeniyle kitap okuyamayabiliyor. Bu konuda aile çocuğu yönlendirmeli ve hafta sonları ya da yaz tatillerinde kitaplar okuyabilirler ve birlikte kritik yapabilirler.
Okuma çocuğun sadece bilgi ihtiyacını karşılamıyor aynı zamanda onun zihinsel, sosyal ve duygusal gelişimine de katkı sağlıyor. Aile çocuğun gelişimiyle kitap arasındaki ilişkiyi dikkate alarak, hem onun bilgi ihtiyacını karşılayacak hem de gelişimine katkı sağlayacak kitaplar seçmelidir.
Neler yapabiliriz?
1- Çocuk okula başladığında aile, onun ilgisini çekecek , hikaye veya masal kitapları almalı ve birlikte okumalıdırlar.
2- Anne baba evde kitap okuyarak çocuğa örnek olmalıdırlar.
3- Aile çocuğun odasına bir kitaplık oluşturmalı ve çocukla birlikte seçtiği kitapları burada düzenlemelidir.
4- Aile, televizyon ve internet gibi araçların kullanımını sınırlamalıdır.
5- Aile kitap alırkan çocuğun ilgi alanını da dikkate almalıdır.
6- Aile oyunla okuma saatleri arasında iyi bir düzenleme yapmalı ve çocuğun hem kitap okumasına hem de oyun oynaması için katkı yapmalıdır.
7- Aile çocuğu ödüllendirmeli ve teşvik edici unsurları arttırmalıdır.
8- Aile bazen, seçtikleri kitabı çocukla birlikte okumalı, ona sorular sormalı ve destek vermelidir.
