Türkiye-Balkan ülkeleri ilişkilerinde 2010 böyle geçti
Öne çıkan olaylar

Türkiye'nin Balkan ülkeleri Bulgaristan, Makedonya, Arnavutluk, Romanya, Kosova, Bosna-Hersek, Sırbistan ve Hırvatistan ile 2010 yılında ilişkilerinde önemli tarihler şöyle sıralanıyor:

ROMANYA

1 Ocak: Romanya vatandaşlarına, Türkiye'ye yapacakları turistik seyahatlerde vize muafiyeti uygulanmaya başladı.

20 Ocak: Romanya Senatosu Dış Politika Komisyonu Başkanı Titus Corletean başkanlığında bir heyet Türkiye'yi ziyaret etti. Corletan, gazetecilere "Romanya, en çok ihtiyacı olduğunda Türkiye'nin desteğini hep görmüştür" açıklamasını yaptı.

21 Mart: Romanya AB İşleri Komisyon Başkanvekili Valeriu Stefan Zgonea başkanlığında bir  parlamento heyeti Ankara ve İstanbul'da temaslarda bulundu. Zgonea, Romanya'nın Türkiye'nin AB yolundaki çabalarında yanında yer aldığını, komisyon üyeleri olarak tecrübelerini paylaşmaya ve destek vermeye hazır olduklarını söyledi.

12 Nisan: Romanya'da gerçekleştirilen operasyonda yakalanan ve terör örgütü sorumlusu olduğu öne sürülen Hüseyin C. Türkiye'ye iade edildi.

13 Nisan: Romanya, Azerbaycan ve Gürcistan, Avrupa'ya doğal gaz akışını sağlamak üzere Karadeniz kıyısında iki adet sıvılaştırılmış doğal gaz terminali kurmak için anlaşma imzaladı. Yaklaşık 2-4 milyar avroya mal olması planlanan terminallerin 7 milyar metreküp sıvılaştırılmış doğal gaz kapasitesine sahip olacak.

13 Mayıs: Romanya Ekonomi Bakanı Adriean Videanu, Türkiye ziyareti çerçevesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız ile bir araya geldi. İstanbul'da gerçekleşen görüşmede başta Nabucco projesi olmak üzere enerji alanında iki ülke arasında işbirliği olanakları değerlendirildi.

28 Haziran: Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Romanya'ya iki günlük resmi ziyarette bulundu. Bağış, Cumhurbaşkanı Emil Boc ve AB İlişkileri Bakanı Bogdan Manoin ile bir araya geldi.

4 Temmuz: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Romanya Hükümeti Arasında İmzalanan "Felaketlerin Sonuçlarının Önlenmesi, Sınırlandırılması ve Hafifletilmesi alanında İşbirliği Anlaşması" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

14 Ağustos: Karadeniz'de barış ve istikrarın temini çerçevesinde, bölgesel iş birliği faaliyetlerinin artırılmasına ve iyi komşuluk ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik olarak, Türkiye'nin girişimleri, Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Rusya Federasyonu ve Ukrayna'nın katılımıyla 2001 yılında kurulan Karadeniz Deniz İş Birliği Görev Grubunun (BLACKSEAFOR) komutası Romanya'ya geçti.

30 Ağustos: Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu, Romanya'ya iki günlük resmi ziyarette bulundu. Çavuşoğlu, Cumhurbaşkanı Traian Basescu, Parlamento Başkanı Roberta Alma Anastase, Senato Başkanı Mircea Geoana, Dışişleri Bakanı Teodor Baconschi ve Romanya Ortodoks Kilisesi ruhani lideri ile görüşmeler yaptı. Tulcea şehrinde Romanya Müslüman Toplumu lideri ve Türk Birliği temsilcileriyle bir araya gelen Çavuşoğlu, Romanya'da farklı dinlerin birarada barış içinde yaşıyor olmasını görmekten memnuniyet duyduğunu ifade etti.

1 Eylül: "Medi" adlı Türk bandralı bir gemi Romanya açıklarında batma tehlikesi geçirdi ve yardım sinyali verdi. Türk gemisindeki 17 denizci, Rumen sahil güvenlik ekipler tarafından kurtarıldı.

30 Ekim: İzmir'de faaliyet gösteren Özel Batıgöz Merkezleri tarafından Romanya'nın başkenti Bükreş'te ''West Eye Hospital'' adıyla hastane açıldı. ''West Eye Hospital", Romanya'nın ilk göz hastanesi ve ilk özel hastanesi unvanıyla tarihe geçti.

KOSOVA

13 Ocak: Türkiye Gümrük Müsteşarlığı ile Kosova Gümrük İdaresi arasında ''Gümrük Alanında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması'' Ankara'da imzalandı.

1 Şubat: Kosova Cumhurbaşkanı Fatmir Seydiu, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün daveti üzere Ankara'ya gitti. TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile görüşen Seydiu, dönüşünde yaptığı basın açıklamasında "Kosova'ya her aşamada destek sunan" Türkiye'ye teşekkür etti.

4 Şubat: Balkanlar'da yaşayan Türk, Arnavut, Boşnak ve Romanlara yönelik yayın yapmayı planlayan "Balkan RTV" adlı özel televizyon kanalı deneme yayınlarının ardından hizmete girdi.

12 Mart: Mehmet Akif Ersoy Fikir ve Sanat Vakfı, TİKA, Kosova'da görevli Türk Polis Teşkilatı, Kosova Radyo ve Televizyon Kurumu ile Kosova Bahar Dergisi tarafından "Medeniyetimizin Şairi Mehmet Akif Ersoy" başlıklı bir sempozyum düzenlendi.

31 Mart: Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen ''Türk-Kosova İş Forumu'' İstanbul'da yapıldı. Devlet Bakanı Zafer Çağlayan ile Türkiye ve Kosova'dan çok sayıda işadamının katıldığı forumda Türkiye ile Kosova arasındaki ticaret hacminin geliştirilmesi için atılması gerekli adımlar ele alındı.

20 Nisan: Merkezi Mamuşa'da olan Kosova Türk Partisi (KTP) adıyla ikinci Türk partisi kuruldu.

15 Mayıs: Türk-Fransız Konsorsiyumu Limak-Aeroport de Lyon, Priştine havaalanının işletme ihalesini kazandı. Balkanlar'ın en yoğun ve Kosova'daki tek havalimanı olan Priştine havaalanının 20 yıl boyunca işletme hakkını elde eden Limak ve Fransız ortağı, uluslararası havaalanına bir yolcu terminali daha ekleyecek.

19 Mayıs: Kosova Başbakanı Haşim Taçi, Türkiye'ye resmi ziyarette bulundu. Taçi, 17 Şubat 2008'de bağımsızlığını ilan eden Kosova Cumhuriyeti'nin Türkiye'yi ziyaret eden ilk başbakanı oldu.

3 Temmuz: Kosova Demokratik Türk Partisi genel başkanlığı seçiminde, Prizren şubesi adayları Mahir Yağcılar ile Orhan Lopar ve Mamuşa şubesi adayı Arif Bütüç yarıştı. İkinci tur oylamada, Arif Bütüç'e karşı 4 oy farkla Mahir Yağcılar yeniden genel başkan seçildi.

30 Temmuz: Kosova Telekomünikasyon Düzenleme Kurumu (TDK) ile Türkiye Telekomünikasyon Kurumu (TK) arasında, bilgi alışverişi ve iş birliğini öngören memorandum başkent Priştine'de imzalandı.

8 Eylül: Ramazanda ihtiyaç sahiplerine dağıtılmak üzere Türk Kızılayının Kosova'ya gönderdiği 5 bin paketten oluşan 100 ton gıda yardımı, Mehmetçik tarafından Kosova'nın dört bir yanında ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı.

20 Ekim: Kosova Merkez Seçim Komisyonu, Genel Başkan Mahir Yağcılar'ı görevden alan Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Olağanüstü Meclisinin kararlarını iptal etti. Komisyon, söz konusu toplantıda alınan kararların iptaline, KDTP Tüzüğü'nün çiğnendiği gerekçesiyle karar verdi.

21 Ekim: Emniyet Genel Müdür Yardımcısı Osman Çapalı başkanlığında bir heyet Kosova'ya iki günlük resmi ziyarette bulundu. Ziyaret sırasında Kosova Emniyet Genel Müdürlüğü görevini vekaletten yürüten Atıfete Yahyaga ile görüşen Çapalı, "Türk polisinin Kosova polisine her türlü desteği sunmayı sürdüreceğini" söyledi.

2 Kasım: Kosova'nın 2008 yılında Sırbistan'dan bağımsızlığını kazanmasını sağlayan Başbakan Haşim Taçi'nin hükümeti, parlamentodaki güvensizlik oyuyla düşürüldü.

3 Kasım: Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Kosova'ya iki günlük resmi ziyarette bulundu. Bağımsızlık ilanından sonra Türkiye'den başbakanlık düzeyinde yapılan bu ilk ziyarette Erdoğan, Kosovalılar tarafından çoşkuyla karşılandı. Üst düzey görüşmelerde bulunan Erdoğan, restorasyonu TİKA tarafından yapılan Priştine'deki Fatih Camii'ni yeniden hizmete açtı.

Erdoğan Başbakan, Haşim Taçi ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Kosova ile Sırbistan arasında arabuluculuğa hazır olduğunu söyledi. Arabulucuk önerisi Haşim Taçi tarafından da memnuniyetle karşılandı. Kosova basını Başbakan Erdoğan'ın ziyaretini "Yılın en önemli ziyareti" olarak değerlendirdi.

7 Kasım: Kosova Demokratik Birliği (LDK) Kurultayında yapılan genel başkan oylamasında, İsa Mustafa oy çokluğuyla genel başkan seçildi. Eski Genel Başkan Fatmir Seydiu ise LDK'nın onursal başkanı oldu.

9 Kasım: Başkent Priştine'de 1. Türk Ürünleri Fuarı açıldı.

16 Kasım: Uluslar arası İnsani yardım Vakfı İHH, Kosova'nın çeşitli bölgelerinde kurban yardımı dağıttı.

12 Aralık: Kosova'da seçmenler 120 sandalyeli parlamentonun yeni üyelerini belirlemek için sandık başına gitti.

BOSNA-HERSEK

2 Mart: Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu, 2 Martta Bosna-Hersek'i ziyaret etti. Çavuşoğlu, başkan seçildikten sonra ilk kez AKPM üyesi bir devletin parlamentosuna Bosna-Hersek'te hitap etti.

5-6 Nisan: Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Bosna-Hersek'i ziyaret etti. Saraybosna'da Boşnak Enstitüsünde düzenlenen toplantıda konuşan Erdoğan'a, Boşnak Enstitüsü Yönetim Kurulu Şeref Üyeliği plaketi verildi.

11 Nisan: Türkiye ile Bosna-Hersek arasında Ankara'da iki ülkenin sağlık bakanlarınca ''sağlık alanında iş birliği'' anlaşması imzalandı.

22 Nisan: Estonya'nın başkenti Tallinn'de yapılan NATO Dışişleri Bakanları toplantısında Türkiye'nin girişimleri sonucu Bosna-Hersek için Üyelik Eylem Planı (MAP) başlatılması konusunda mutabakata varıldı.

2 Haziran: Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'da ''AB-Batı Balkanlar Konferansı'' yapıldı. AB dışişleri bakanlarının da bulunduğu 47 ülkeden temsilcinin katıldığı konferansta Türkiye'yi Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış temsil etti.

16 Haziran: Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Konseyi Üyesi Zeljko Komsic, yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Balkanlar'daki başarılı dış politikasının çok faydasını gördüklerini söyledi.

21 Haziran: Türk Deniz Görev Grubunda yer alan TCG Kemalreis ve TCG Giresun firkateynleri, Bosna-Hersek'in Adriyatik kıyısındaki Neum Limanı'nda, çok sayıda Bosnalı öğrenci ve ailelerce ziyaret edildi.

9 Temmuz: Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşından sonra yaşadığı en büyük katliam olan ve BM tarafından ''soykırım'' olarak kabul edilen 8 bin Boşnak erkeğin Temmuz 1995'te katldedildiği Srebrenitsa'da 15. anma yıl dönüm törenleri, ''Barış Yürüyüşü'' ile başladı. 11 Temmuz 1995 yılında Srebrenitsa kentinden kaçanların kullandığı ve "ölüm yolu" olarak bilinen güzergahtaki üç gün sürecek yürüyüşe 5 bin kişi katıldı.

Srebrenitsa soykırımını anma törenleri kapsamında 11 Temmuzda Potoçari Mezarlığında tören düzenlendi. Toplu mezarlarda kimlik tespitleri tamamlanan 775 kurbanın cenazesinin toprağa verileceği törenlere Türkiye'den ilk kez başbakan düzeyinde katılım oldu. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile çok sayıda devlet başkanı ve bakanın iştirak ettiği anma törenlerine Sırbistan Devlet Başkanı Boris Tadiç de katılarak tarihi bir adım attı.

Başbakan Erdoğan, Srebrenitsa anma töreninde yaptığı konuşmada, ''Srebrenitsa'da insanlık onuru ağır bir yara almıştır, Balkan tarihi, Avrupa tarihi bir kara leke almıştır'' dedi.

27 Ağustos: Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Üçlü Konseyi Başkanı Haris Silayciç, AA'ya verdiği demeçte, ''Türkiye'nin Balkanlar'da yürüttüğü politikayı çok olumlu buluyorum. Avrupa'da birçok kişinin de Türkiye'nin Balkanlar'da, Güneydoğu Avrupa'daki yeni rolü hakkında çok pozitif düşüncelere sahip olduğunu biliyorum'' dedi.

2 Eylül: Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, iki günlük resmi ziyaret için Bosna-Hersek'in başkenti Saraybosna'ya geldi. Cumhurbaşkanı Gül, Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Üçlü Konseyi Başkanı Haris Silayciç ile görüşmesinin ardından, Bosna-Hersek parlamentosunda milletvekillerine hitap etti ve Türkiye-Bosna-Hersek İş Forumunun açılışında konuştu.

3 Ekim: Bosna-Hersek'te yapılan seçimlerde Devlet Başkanlığı Üçlü Konseyi üyeliğine Boşnakları temsilen Bakir İzzetbegoviç, Hırvatları temsilen Jelko Komşiç, Sırpları temsilen de Neboyşa Radmanoviç seçildi. Seçimlerde, Federasyonda sosyal demokratlar birinci gelirken, Bosna Sırp Cumhuriyeti'nde Milorad Dodik'in partisi seçimlerin galibi oldu. Daha önce Başbakan olan Dodik de bu seçimlerle Bosna Sırp Cumhuriyeti Başkanlığına seçildi.

Bakir İzzetbegoviç, seçimlerin ardından AA'ya verdiği demeçte, Türkiye'yi güçlü ve ''bilge bir ağabey'' olarak gördüklerini ifade ederek, ''Doğru bir şekilde hem Boşnaklara, hem de Balkanlar'daki diğer halklara yardım etmektedir. Türkiye, bölgeye zorla, davetsiz bir şekilde gelen biri değildir, hem bizim için hem de Balkanlar'daki tüm ülkeler için önemli bir siyaset sergilemektedir'' dedi.

20 Kasım: Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Bosna-Hersek'te 3 Ekimde yapılan genel seçimlerin ardından siyasi liderlerle görüşmek, Bosna-Hersek'in gerçekleştireceği çalışmalara ilişkin görüş alışverişinde bulunmak ve Türkiye'nin desteğini vurgulamak üzere Saraybosna'ya geldi.

23 Kasım: Bosna-Hersek Devlet Başkanlığı Üçlü Konseyi Üyesi Bakir İzzetbegoviç, ilk yurt dışı resmi ziyaretini 23 Kasımda Türkiye'ye gerçekleştirdi. İzzetbegviç, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve AKPM Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüştü, Başbakan Erdoğan tarafından onuruna verilen yemeğe katıldı.

9 Aralık: Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, resmi ziyaret için Bosna-Hersek'e geldi. Gönül ile Bosna-Hersek Savunma Bakanı Selmo Çikotiç arasında yapılan görüşmede savunma sanayi ve askeri alanlarda işbirliği konuları ele alındı.

Türkiye, Bosna-Hersek, Sırbistan ve Hırvatistan üçlü danışma görüşmeleri

Türkiye, Batı Balkan ülkeleriyle başta siyasi ve ekonomik alanlarda olmak üzere her alanda ilişkilerin daha da geliştirilmesi amacıyla girişimlerini 2010 yılında sürdürdü.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun çabalarıyla bir önceki yıl başlatılan ''Türkiye-Bosna Hersek-Sırbistan'' ve ''Türkiye-Bosna Hersek-Hırvatistan'' üçlü danışma görüşmeleri 2010 yılının ilk aylarına da damgasını vurdu.

Bu görüşmeler sayesinde daha önce 1990'lı yıllardaki savaştan dolayı aralarında çeşitli sorunlar bulunan Bosna-Hersek, Sırbistan ve Hırvatistan ilişkilerinde normalleşme sağlandı.

13 Ocak: Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Türkiye-Bosna Hersek-Hırvatistan Üçlü Danışma Toplantısı için Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'e geldi.

Davutoğlu, 12-13 Aralık 2009 tarihlerinde Hırvatistan'a yaptığı ziyaret sırasında, Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Jandrokoviç ile, Türkiye-Bosna Hersek-Sırbistan üçlü görüşmelerine benzer bir danışma formatının Türkiye-Bosna Hersek-Hırvatistan arasında da tesis edilmesi hususunda mutabakata varmıştı.

14 Ocak: Türkiye-Bosna Hersek-Hırvatistan Üçlü Danışma Toplantısı, Zagreb'te, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Sven Alkalaj ve Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Jandrokoviç'in katılımıyla yapıldı.

15 Ocak: Türkiye'nin girişimleriyle başlatılan üçlü danışma görüşmelerinin 2010 yılında ikincisi Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da yapıldı.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç ve Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Sven Alkalaj'ın katılımıyla Türkiye-Sırbistan-Bosna Hersek Üçlü Danışma Toplantısının dördüncüsü gerçekleştirildi.

9 Şubat: Türkiye-Bosna Hersek-Sırbistan Üçlü Danışma Toplantılarının beşincisi, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Sven Alkalaj ve Sırbistan Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç'in katılımıyla Ankara'da yapıldı.

Toplantının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, ilk toplantıda verdikleri sözü tutarak son beş ayda beş kez bir araya geldiklerini, bu görüşmelerin de ilk meyvesini verdiğini, yakın zamanda Bosna-Hersek'in Sırbistan'a büyükelçi atayarak diplomatik ilişkilerde yaşanan sıkıntıların aşılacağını açıkladı.

24 Mart: Sırbistan'ın 2010 yılının Mart ayında aldığı en önemli kararlardan biri de hiç şüphesiz Srebrenitsa katliamını kınaması oldu.

30 Mart: Sırbistan Meclisi, iktidardaki koalisyon partilerince desteklenen karar tasarısı hazır bulunan 173 milletvekilinden 127'sinin oyuyla kabul edildi. Kararda, 1995 yılında Srebrenitsa'da 8 bin Boşnak'ın öldürülmesi kınandı ve kurbanların ailelerinden özür dilendi.

Sırbistan'ın Srebrenitsa katliamını kınamasına Türkiye'den de destek geldi. Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, "Türkiye'nin Srebrenitsa'da işlenmiş olan vahim suçu kınamak üzere dün gece Sırbistan Cumhuriyeti Parlamentosu tarafından kabul edilen bildiriyi, Sırbistan ve Bosna-Hersek halkları arasında uzlaşı sağlanması yönünde atılmış önemli bir adım ve bu vahim suçun kurbanlarının ailelerine yönelik gecikmiş bir taziye ve özür olarak değerlendirdiği" belirtildi.

Avrupa Birliği de Sırbistan Parlamentosu'nun Srebrenitsa katliamını kınayan bildirisini memnuniyetle karşıladı.