Hasan Cihat Örter, Muharrem Coşkun'a konuştu
Maneviyatsız sanatın ruhu olmaz

Hasan Cihat Örter'in sayısız albüm çalışması var. Ülkenin her yerine konser vermek için gidiyor. Çoğu gence internet üzerinden ulaşarak eğitim de veriyor. Müzik sevdalısı Örter, yaptığı müziği 'maneviyat'tan ayrı düşünmediğini söylüyor. Söyleşi arası mini bir rebab konseri veriyor, piyanosuna ve gitarına gidiyor eli. 'Kalite'nin eninde sonunda anlaşılacağını bildiği için de oldukça rahat.

Hasan Cihat Örter, sanatta tam 43 yılı geride bırakmış, çok küçük yaşta "harika çocuk" olarak müzik eğitimi almaya başlamış bir isim.  Onu yaptığı çılgınlıkların dışında medya görmese de o aslında dünya çapında aldığı ödül, yazdığı kitaplar ve verdiği konserlerle adından söz ettiren ender sanatçılarımızdan biri. Piyano, keman, gitar onun en çok kullandığı enstrümanlar.  5 yaşında Prof. Antonio Doumezitch ile başlayan eğitimini uzun yıllar sürdürdü. Belçika Kraliyet Liege (Royal Conservatory of Liege)  Konservatuarı'nda, daha önce aldığı  yüksek kompozisyon  dersleri ile (1979 -80) doktorasını yaptı . "Anadolu Ezgileri Klasik Gitara Adaptasyon"  albümüyle başlayan  süreçte 29 albümle 9 kitaba attı. "Müziğin günümüzde kısa yoldan köşe dönmeyi seven ruhsuz gençler eliyle yozlaştırıldığına" inanan Örter'in evi tam bir müze ev gibi... Binlerce ödül, eserlerini icra etiği enstrüman, daha da önemlisi kitaplar... Kur'an-ı Kerim'den, Beethooven'e, Oktay Sinanoğlu'ndan Şevket kazan'ın "Refah Gerçeği'ne kadar pek çok eser.. Millî Gazete'nin Değerli Kültür Sanat Editörü Bünyamin Yılmaz'la birlikte gittiğimiz Hasan Cihat Örter'le derin bir sohbete dalıyoruz...

Sayın Örter isterseniz sohbetimize ofisinizle başlayalım. Çalışma yeriniz, ofisinizde milliyetçi bir ton var. Bayraklar, resimler falan?..

Bayrağıma, kitabıma çok düşkün bir insanım, benim önümde giden şeyler.. Cumhuriyeti, Mustafa Kemal'i çok seviyorum. Tabi bunları 'izm'lere yormamak lazım. Tabii maneviyat da çok önemli. Benim rahmetli öğrencim Yavuz Çetin kendini biraz maneviyata verseydi kendini köprüden atmazdı. Buna biz Allah inancı diyoruz. Ben bazen şu enstrümanları kıskanıyorum bizden sonraya onlar kalacak...

Mustafa Kemal dediniz de, sizin Türk müziğine değer verdiğinizi de biliyoruz. Sanıyorum Türk müziği Mustafa Kemal dönemindeki kadar baskı altında kalmadı. Türk Müziği onun döneminde yasaklandı?

Zaman zaman Paşa (Mustafa Kemal) dejenerasyona karşı bir adam. Paşa, cumhuriyet ilkelerine ters gelecek her şeyi yasaklamıştır. Hatta muhalefeti bile. Birazcık sesi mi çıkıyor, hemen yasaklamıştır. En yakın arkadaşları bile idamlık olmuştur. Atatürk'ü de çok iyi analiz etmek lazım.. Tabii ki çok müthiş bir devrim yaptı. Halbuki Kurtuluş Savaşı'nı halkımız İslam için vermiştir. Ama Atatürkümüz daha sonra gol atmıştır, bu kadarını söyleyeyim kapatayım bu konuyu...

Müzikte para geldi, ruh gitti

Sizin sık sık vurguladığınız gelişmelerden biri de "Müzikte yozlaşma" Yozlaşmanın nedeni ne?

Para... Ben de, 'her şey para değil' demişimdir. Beni sevenler çok önemlidir. Önce ahlak gelir. Ondan sonra solcu musun, sağcı mısın, Fenerbahçeli misin o gelir...

Başlangıçta çok çabuk para kazanayım, diyenler oldu.. Örnekleri de var. Küçük müzikler kolay müzikler. Genelde de hep eğlence müziği... Arabeskte Orhan Gencebay, Popta da Cem Karaca taklit edilmiştir. Taklit edemeyince de yozlaşma olmuştur. Kalite taklit edilemez çünkü. Dolayısıyla bu yozlaşmalar geçicidir. O müzikte gönül yok. Maneviyatın olmadığı şey bence sanat olmaz..

Türk müziği hak ettiği yerde mi sizce?

Türk Müziği'ne bir şey olmaz. Halk müziği, klasik Türk Sanat musikisi.. Önü Dede Efendilere, Itrı'lere,  hatta daha eski Farabilere dayanan bir musiki geçmişi.. Halk musikisini ben kendi alanımda düzenliyorum.. Bildiğimiz 5 bin yıllık bir mazimiz var. Göçebe bir toplumuz. Sebebi de güzellikleri yaymak. Mesela Anglosakson kültüründe bu yoktur. Mesela sadaka. Sadaka şimdi sadece Ramazana kaldı. Oysa Ramazan'la kalmamalı. Sadaka kültürü çok önemli. Dejenerasyon emperyalist-kapitalist sistemin bir getirisidir. Hep olmuştur. Güzel örnekler çoğaldıkça yozlaşmalar etkisizleşecektir.

Ahmet Kaya'nın albümünde katkım var

Bugünlerde Ahmet Kaya'nın vefat yıldönümü münasebetiyle etkinlikler yapılıyor.. Özürler dileniyor, nasıl yorumluyorsunuz?

Batılılar, insana yaşarken değer veriyor.  Mesela Ahmet Kaya halk çocuğuydu. Ahmet Kaya'nın gitarını ben çaldım mesela, 'Acılara Tutunmak' eserinde. Çok da mütevazı bir insandı.

Bölücülük yaptığı iddia edilmişti?

Bölücülük olayları başka. Nasıl biz atalarımızdan bahsediyoruz, o da Kürt milliyetçisi adam, tabii geçmişine sahip çıkacak, Kürt kardeşim, ayıp değil.. İslam gibi evrensel bakmalıyız. Hepimiz insanız. Allah'ın bize, Kürt müsün, Türk müsün, Arnavut musun diyeceğini sanmıyorum.

Ahmet Kaya ile tanışıyordunuz değil mi?

Elbette. Zaman zaman ona otur müziğini yap dediğim oldu. Ama olmadı başını da yaktı. Oysa Türkiye'de pek çok sanatçının gelemeyeceği yere de gelmişti.

Türkiye'nin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Süper görüyorum ama gençler kolay provoke oluyor. Genç temizdir, çabuk kandırırsın. Geçmişin azılı komünistleri şimdinin burjuvaları oldu. Nasıl oldu? Bak geldik gidiyoruz işte...

Türk Sinemasında son zamanlarda yaşanan gelişmeleri, yapılan müzikleri ve tarzları nasıl yorumluyorsunuz?

Türk sinemasının tabi çok eleştireceğim yönleri var. Fakat Batı piyasasında "bu adamlar da Türk" dedirtiyorlar. Ama temaları, işlenişleri bakımından eleştirilecek çok yönleri var.

Film yönetmenleri işten anlamıyor

Film müzikleriyle aranız nasıl, yaptığınız var mı?

Film müziği işini sevemedim. Yönetmenler anlamıyorlar. Saygısızlar, müzisyene güvenmiyor ya adam. Filmi geçici, belgeseli kalıcı görüyorum.

Çalışma ofisinizin her köşesi ödül dolu...

Sol tandanstan da var sağ tandanstan da var. Amerika'dan da, Almanya'dan da var. Demek ki, iyi bir iş yapınca takdir ediliyorsunuz.

Hakkari'ye gitmek için evrensel düşünmek gerek

Sizin Hakkari Yüksekova, Elazığ gibi Doğu ve Güneydoğu illerinde de konserler verdiğinizi biliyoruz. Oralarda ilgi nasıl?

Hakkari'ye gitmek için Hasan Cihat gibi evrensel işler yapmak, evrensel düşünmek gerekiyor. Hasan Cihat gibi yanmak, icabında CRR'de gitar kırmak gerekiyor. Emperyalizm dediğin hikaye, bizim hiçbir şeyimizi sevmez.. Sen zayıf düştükçe üstüne atlar. Bazı konulara apolitik bakmak lazım. Benden olmayan tu kaka diyemezsin. 32 Üniversite gezdim. Bu sene de Elazığ Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Fevzi Güngör, Sosyal Bilimler'de fahri doktora verdi. Müzik değil dikkat edin, sosyal bilgiler...

Gitar kırmak dediniz de.. Evet o sahne ilginçti. Önceden planlı bir hareket miydi, CRR'de gitar kırmanız.?

O anda gelişen ruh hali. Sanatın içinde bu vardır. İsyan halini siz Mimar Sinan'da görmüyor musunuz.. Şimdi her ürünün en güzeli var, ama bir Mimar Sinan çıkmıyor. Deha ve enerji. Bu deha zaman zaman anlaşılmaz...

Eserleriniz yaparken ilham aldığınız bir güç var mı?

Allaha dua ediyorum, Allah'ım bize hazinenden ver diyorum. Dualar çok önemli, dualarla yaşıyoruz.. Beş Vakit'in dışında da dua etmek gerekiyor.

Eserlerinizde Anadolu ezgilerini, batılı tarzda yorumluyorsunuz. Eserleri batılılaştırdığınız söylenebilir mi?

Yok ya, bizim Batılılaşmaya ihtiyacımız yok. Batı, Akif'in dediği gibi "Tek dışı kalmış canavar..." Medeniyete nerden baktığınıza bağlı. Önü açık, yozlaşmaya açık. Sabah akşam içelim, gezelim demek medeniyet değil..?