Avustralya‘da yaşayan araştırmacı-yazar Vecihi Başarın, Birinci Dünya Savaşı‘nın ardından Anzak askerlerinin savaş ganimeti olarak Avustralya‘ya götürdüğü 154 Türk topunun izini sürüyor.
Başarın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 20 Aralık 1915 yılında Avustralyalı birliklerin Çanakkale‘den çekildiğini fakat süvari birliklerinin Hicaz cephesinde Türk ordusuyla çarpışmaya devam ettiğini hatırlattı.
Savaşın bitmesinin ardından Türklerin silahlarını bıraktıklarını anlatan Başarın, ‘‘Avustralyalı birlikler bütün silahlara el koydular. Bu arada Avustralyalı askerlere ‘harp ganimeti getirin‘ diye bir emir geldi. Bunun üzerine de askerler, 154 tane topumuzu gemilere yükleyip 1919 senesinde Avustralya‘ya gönderdiler‘‘ dedi.
Türk topların Avustralya içerisinde dağıtılmasının bir kaç yıl sürdüğüne işaret eden Başarın, şöyle konuştu:
‘‘Toplar okullarda, meydanlarda ve Avustralya‘nın önemli yerlerinde harp ganimeti olarak sergilendi. Daha sonra topların bazıları eskidiği için atıldı. Bazıları da zamanla toprağa gömüldü. Ben de yaklaşık 10 yıldır bu topları araştırıyorum. Avustralya‘nın dört bir yanında böyle toplar var. 6 adetini buldum. Bu şekilde tahminen 20 adet top olduğunu düşünüyorum. 154 adet topun büyük bir kısmı kayıp.
Bir topu 10 metre derinlikte bulduk ve çıkardık. Bir diğer topu da çiftlikte bulduk. Muharip Gaziler Derneği ve tarihi dernekler bir araya gelerek topu onardılar ve bunu törenle topluma yeniden armağan ettiler. Şu anda Casterton kasaba meydanında, Atatürk‘ün meşhur sözlerinden oluşan bir tabelayla ‘Bu Türk topudur‘ diye yazılı olarak sergilenmektedir.‘‘
Toprak altında bulunan ve yerleri tespit edilen bir kaç topun izini sürdüğünü vurgulayan Başarın, toplardan birinin Çanakkale‘ye armağan edilmesi ve Türkiye‘ye gönderilmesi için de çalıştığını kaydetti.
