İzlenmek için her şey mubah mı?

Günümüzde olumsuz eleştirinin, övgüden daha çok söz konusu programa/diziye/reklama hizmet ettiği bir gerçek.

Ekrandaki son 118'li reklamın karakteri üzerinde dönen tartışma, yapılan eleştiriler, her ne kadar amacına ulaşmış, karakter değişikliğine gidilmiş gibi gözükse de; bu zorunlu değişiklik reklamı yapılan firmaya yaradı. Aynı oyuncuyla karakter değişikliği yapılarak dikkati ve algıyı üzerinde topladı.

Reklamın iyisi kötüsü olmaz düsturu eleştirinin iyisi kötüsü olmaz şekline dönüşüyor TV programları söz konusu olduğunda. Eleştirmek için kaleme alınan her yazı, söz konusu programı daha çok göz önüne getirebilir, dikkati çekebilir, seyirci toplayabilir.

Bu endişeyle zaman zaman bazı programlar hakkında yazıp yazmama konusunda ikilemde kalıyorum. Seyretmemek, görmezden gelmek yaptırımı en güçlü eleştiri olsa da öyle programlar geliyor ki ekrana; ömrünün kısa süreceğini öngörmeme rağmen kayıtsız kalamıyorum. Çünkü o kısa sürede yaptığı tahribatın uzun süreli etkileri oluyor. RTÜK programları yakın merceğe almak, yararlı zararlı terazisinde tartmak için medyada çıkan yazıları dikkate alıyor.

Yine yalnız kalırsın

Sanki bir hayal dünyasında yaşıyorsun.

Dokunduğun, gördüğün, kokladığın işittiğin her şey

Bir illüzyonun silik görüntüleri belleğinde.

Bir rüya gibiydin şu dünyada.

Sanki gerçek olan başka bir şey.

Geçmiş bir rüya seninki bence,

Bir iz, bir ses, bir soluk nefes kadar bile sürmeyen.

Ve o gün... O gün, sonbaharda dökülen yapraklar gibi savrulur ruhun bedeninden. Sen yine yalnızsın. Ebediyete doğru giderken yılların verdiğin zamana, emeğe, kazandığın paraya, edindiğin statüye, kariyerlere, sahte bakışlara, yalan alkışlara bakıyor bir de önündeki ebedi hayatın getirdiği haberin gönüldeki titreşimlerini dinliyorsun. Yalnızlığını bütün hücrelerinde hissediyorsun artık. Sanki bir hayal dünyasında yaşıyorsun. Dokunduğun, gördüğün, kokladığın, işittiğin her şey bir illüzyonun silik görüntüleri belleğinde.

Yeni bir yapılanma içinde

Bir süre önce kumandalarda CNN Türk'ün yerinde hayatımıza dahil olan TNT, yeni bir yapılanma içerisinde. Yeni bir dil, yeni bir TV'cilik anlayışı yerine, bir zamanlar reyting yapmış programlara ekranını açarak seyirci toplamaya çalışıyor. Marka olma yolcuğunda yılın televizyonculuk olayı diye lanse edilen Frame Türkiye, hakkında yazıp yazmama konusunda ikilemde kaldığım programlardan biri.

Kazanmak için ego çatışmasının yaşandığı BBG'nin yeni versiyonunda altı farklı şehirde alışveriş merkezlerine kurulmuş cam evler mevcut. Bu evlerde yaşamak üzere seçilen üç kişi, öncelikle yaşadıkları evin en çok seyredilen olması için performans sergilerken; devamında da en çok seyredilen evin en çok oy toplayanı olmak zorundalar.

18 yarışmacı cam evlere yerleşerek, kitle iletişim araçlarından uzak, yeni bir hayatın kapısını zorluyor.

Reality şovların tanıtımında dayanıklılık, güç ve irade olmazsa olmaz olarak sunulur. Frame Türkiye'de ise kural açık ve net: izlenmezsen elenirsin. Kuralın sertliği izlenmek için her şeyin mubah olduğu bir ortam oluşturmakta gecikmedi.

Programla ilgili ilk haberler medyada yer aldığında sesine ya da teatral yeteneğine güvenen insanların başvuracağını ya da seçileceğini düşünmüştüm. Aksi takdirde 7 gün 24 saat seyredilmeyi nasıl sağlayabilirdi ki yarışmacı! Yanıldığımı anlamam uzun sürmedi. İlk hafta sonunda birinci olan Antalya evinde, kendini model olarak tanıtan kişi kıyafetleri ile öne çıkmayı ve birincilik ipini göğüslemeyi başardı!

Sınırların aşındığı nokta

İnternet bazlı ilk reality şov yarışmasında yarışmacılar izlendikçe para kazanacak. İzlendikçe para kazanmak, izlendikçe yarışmada kalmaya devam etmek. İlk haftanın sonuçları 'soyunan kazandı' başlığıyla çarptı gözüme. 'Antalya evinden unutulmaz frikikler' medyada yer alan bir başka haberin başlığıydı. Milliyet gazetesinin galeri haberinde fotoğraflar özellikle de Antalya evine ait fotoğraflar buzlanarak verilmişti.

Giyim tarzıyla gündeme oturan ve model olduğunu iddia eden yarışmacı, doğal ev halim nasılsa Frame evinde de aynı şekilde yaşıyorum diyerek savunuyor kendini. Anlamadığı orası evi değil. Dolayısıyla evi gibi davranamaz. Ben modelim mesleğime saygı gösterin buyurmuş, biraz kendine ve mesleğine saygısı olsa kameraların olduğu bir ortamda o tavırları sergilemez. Seyredilmek için dekoltenin sınırlarını zorlayan yarışmacılar devam etme vizesi alırken, hep erkeklerin elenmesi tesadüfle açıklanabilir mi? Model olmak için, vücudunu her türlü ortamda teşhir etmekte sakınca görmeyen yarışmacı, kazanmak için de kendini nesneleştirmekte hiç sakınca görmüyor. Sergilediği bu imajın nelere mal olacağının farkında değil. Dekoltenin sınırlarını aşan giyim tarzıyla dikizleme kültürüne katkı yaparak kendine bir gelecek inşa etmeye çalışıyor.

Bu programlar sınırları aşan dekolte, pornografiye kayan sohbet konuları ile medyada haber olmaya devam ederken; sosyal medyada ciddi bir takipçisi oluştuğu görülüyor. Cam evler internetten izleniyor olsa da gündüz de ekrana getiriliyor televizyonlarda görmek istediğimiz görüntüler. Yapımcı TV kanalı, yarışmacıları kıyafetleri, hareketleri, konuşma içerikleri hakkında uyarmıyor, aksine reyting kışkırtması için kullanıyor. Peki RTÜK ne yapıyor? Müdahale etmek için ne bekliyor?

Programlar konusunda RTÜK'ü göreve çağıran birisi değilim. Yapımcıların özellikle de televizyon sahibi ve yöneticilerinin otokontrol yapmaları gerektiğine inanıyorum. Ama bazen bir kanal dikkat çekmek için yola çıktığında alınan reyting birilerine tatlı geliyor. RTÜK'ün uzun süren kayıtsızlığı kopya programların yaygınlaşmasına zemin hazırlıyor. Neşter ilk kareden vurulmadığında, kamuoyunun itirazı beklendiğinde iş işten geçmiş oluyor.