İsyan çığ gibi büyüyor

İngiltere'nin başkenti Londra'dan sonra aralarında Manchester, Liverpool ve Birmingham'ın da yer aldığı 7 şehirde olaylar yaşandı.

İngiltere'deki kundaklama ve yağmalama olaylarının ardından başkent Londra sakin bir gece geçirirken, aralarında Manchester, Liverpool ve Birmingham'ın da yer aldığı 7 şehirde olaylar yaşandı. Londra'nın Tottenham semtinde hafta sonu siyahi bir gencin polis tarafından vurulmasının ardından başlayan şiddet olaylarının dördüncü gecesi, toplam 16 bin polisin görevlendirilmesinin de etkisiyle başkentte sakin geçti. Ancak Manchester, Salford, Liverpool, Wolverhampton, Nottingham, Leicester ve Birmingham şehirlerinde şiddet olayları yaşandı. Manchester ve Salford'da gençlerden oluşan kalabalığın bazı binaları ve araçları ateşe verdiği ve olaylarda şimdiye kadar 47 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Liverpool'da isyancılar ve polis arasında çatışma çıkarken, Birmingham şehir merkezinde bir grup genç mağazalara zarar verdi.

İsyan Londra dışında yoğunlaştı: 3 ölü

Öte yandan birçok şehirde farklı büyüklüklerde yağmalama, çatışma ve kundaklama olayı gerçekleşti. Brimingham'da olaylar sırasında bir arabanın çarpması sonucu 3 kişi hayatını kaybetti. Manchester, Brimingham, West Bromwich, Gloucester, Nottingham, Liverpool, Leicester, Bristol, Leeds, Salford şehirlerinde gece başkenttekinin benzeri yağmalama ve yakma olayları gerçekleşti. Belli merkezlerde toplanan göstericiler bir yandan polisle çatışmaya girerken, diğer yandan ise birçok araç ve binayı ateşe vererek iş yerlerini yağmaladı.

Bu arada, Batı Midlands polisi Birmingham'daki Dudley Caddesi üzerinde bir aracın 3 kişiye çarptığını ve bunlardan ikisinin olay yerinde, üçüncü kişinin ise kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiğini açıkladı. Ölen kişilerin komşularını olaylardan korumakta olduğu ve bu yüzden göstericiler tarafından bilinçli olarak öldürülmüş olabileceği aktarılıyor. Manchester Polis Şefi Yardımcısı Garry Shewan, "Kariyerim boyunca böyle bir taşkınlığa şahit olmamıştım." diyerek olayların büyüklüğünü gözler önüne serdi.

İngiliz basını: Anarşi yayılıyor

Bu arada İngiliz gazeteleri, siyahi bir gencin öldürülmesiyle Londra'da başlayan ve ülke geneline yayılan yağma, kundaklama ve şiddet olaylarına bugünkü sayılarında da geniş yer verdi. Times gazetesi başyazısında "İngiliz şehirlerindeki görüntülerin Londra ve ülke için utanç verici" olduğunu yazarak, "polisin şiddeti durdurmak için her türlü aracı kullanması gerektiğini" kaydetti.

İngiltere'nin şehirlerinde yaşananların "ayaklanma" değil, "şiddet olayları" olduğunu savunan Times, Londralıların kendi mahallelerini korumaya çalıştığına dikkati çekti. Gazete yazısında, Londra'nın Dalston semtindeki Türk toplumunu örnek göstererek, "Dalston'daki Türk toplumu kendi evlerini ve iş yerlerini korumak için harekete geçti, hem kendilerinkini hem de başkalarınkini korudu" ifadesine yer verdi.

Guardian gazetesi, polisin tavrını değiştirdiğini ve sertleştirdiğini "Polis Sertleşiyor" manşetiyle duyururken, olayların İngiliz vergi mükelleflerine maliyetinin 100 milyon sterlini bulabileceğini aktardı.

Gazetenin olaylara ilişkin bir diğer haberinde, Türk ve Kürtlerin, Londra'nın Hackney bölgesinde saldırılar olduğunda, iş yerlerini ve çevreyi koruduklarına dikkati çekildi. Guardian, Yılmaz Karagöz'ün şu görüşlerini aktardı: "Gece 9-10 civarıydı. Çok sayıda kişi geldi. Dükkanlarımızdan çıktık, polis bir şey yapmamızı istemedi. Ancak polis bir şey yapmadı ve biz onları kovalamak zorunda kaldık. Geri geleceklerini sanmam."

Mahallede yaşayan Debbie Mumdy'nin görüşlerine de yer veren gazete, Mumdy'nin, "Türk toplumunun bölgeyi koruması, bu bölgedeki halkı rahatlattı. Kingsland High Caddesine saldırılmamasını bu kişilere borçluyuz" sözlerine yer verdi.

Daily Telegraph gazetesi, "Anarşi Yayılıyor" manşetiyle, olayların Manchester ve Birmingham kentlerinde büyüdüğüne dikkati çekerken, Independent gazetesi "polisin ateşe ateşle karşılık verme" kararını manşetine taşıyarak, başyazısında olayların sosyal boyutunun yanı sıra siyasi anlamını irdeledi.

Gazete, 2005'te ABD'nin güney kıyılarını vuran kasırganın yıkımına yeterince hızlı müdahale edemeyen dönemin siyasileriyle hafta sonundan bu yana Londra'da yaşananları doğru anlamamakla eleştirilen İngiltere hükümetini karşılaştırdı.

İkisi arasında pek bir fark olmadığını kaydeden gazete, "Bu da İngiltere'nin Katrina kasırgası anı" yorumunu yaparak, "O zaman New Orleans'ı sellerden koruyacak settin yıkılmakta olduğu konusunda hiçbir fikri yoktu Bush yönetiminin. Benzer bir sav koalisyon hükümeti için de dile getirilebilir. Cameron tatilden döndü, ama otoritesini kurma konusunda pek ikna edici değil" ifadesini kullandı.

2005 yılında Fransa banliyölerinden yaşanan isyanların "zengin kesimlerle yoksul mahallelerin birbirlerinden ayrılmış olmasıyla" açıklandığını anımsatan Independent, şunları kaydetti:

"Son olaylar İngiltere'deki bu ayrışmanın sadece coğrafi olmadığını, zihinlerde de yaşanabildiğini ortaya koyuyor. Bu gençler, zengin İngiliz kentlerinin göbeğinde yaşarken, kendilerini bu kentlerin bir parçası olarak görmüyorlar. Uyarı işaretleri de aslında yıllardır geliyordu, özellikle de Londra'da."

Esnaf korku içinde

İngiltere'nin başkenti Londra'da Türklerin yoğun olarak yaşadığı Enfield bölgesindeki belediye meclisi üyeleri, insanlara olaylara müdahil olmama, polisle irtibata geçme çağrısı yapıyor  Enfield Belediyesi Toplum Güvenliği Kabine Üyesi Christine Hamilton, AA muhabirine yaptığı açıklamada, belediye meclisinin toplumla işbirliği yaparak yaşanan şiddet olaylarına son vermeye çalıştığını kaydetti. Olayları "fırsatçılık" olarak değerlendiren Hamilton, "Bunların protestolarla hiçbir ilgisi yok. Herkes birbirini örnek alarak şiddeti yayıyor" dedi.  Türklerin yoğun olarak yaşadığı bir diğer bölge olan Hackney'nin Belediye Meclisi üyesi Feryal Demirci ise Tottenham'daki olayların Hackney'ye sıçramasını beklemediklerini ifade ederek, şunları kaydetti:

Irkçılar da sahneye çıktı

Londra'nın kuzeyinde yer alan Enfield bölgesinde İngilizlerle siyahiler arasında tansiyonun yükseldiği bildiriliyor. "İngiltere, İngiltere" şeklinde slogan atan ırkçı grubun, siyahi göstericilerle çatışmaya girdiği belirtiliyor.  Sony'nin bu bölgede yer alan büyük bir deposu ateşe verilerek yağmalanmıştı. Öte yandan Bağımsız Polis Şikayetleri Komisyonu (IPCC)'nin yaptığı basın açıklamasında, gösterilerin başlamasına sebep olarak gösterilen Mark Duggan'ın polisin açtığı ateş sonucu öldüğüne ilişkin "açık ve net" bir kanıtın bulunmadığını belirtti.