İşte emeklilerin acınak hali

Araştırma sonuçlarına göre emeklilerin yüzde 30'u geçinmek için çalışmak zorunda, yüzde 12'si ise iş arıyor!..

Yapı Kredi Emeklilik'in Yaşlılık Araştırmaları Merkezi (65 ) sosyal sorumluluk projesi kapsamında gerçekleştirdiği "Yaşlılık Geçim Endeksi"nin sonuçları açıklandı. Araştırma sonuçlarına göre Türkiye'de emeklilerin yarısından fazlası emeklilik döneminde geçinmek için çalışmaya ihtiyacı olduğunu söylüyor. Yüzde 30'u çalışmaya devam ederken, yüzde 12'si iş arıyor, çalışmayan emekliliklerin bir kısmı da çocuklarından destek alıyor. 10 ilde, 55 yaş üstü, 843 kişiyle yüz yüze görüşülerek yapılan araştırma sonuçlarına göre Türkiye'de emekliler ortalama aylık 1.300 liraya yakın gelirle geçiniyor, ancak 2.100 liraya yakın gelire ihtiyaç duyuyor.

Sonuçların açıklandığı toplantıda Yapı Kredi Emeklilik Genel Müdürü Taylan Türkölmez, araştırmanın 55 yaş üzeri nüfusun çalışma ve sosyal güvenlik durumlarını, harcama ve tasarruf davranışlarını, ileri yaş ve emeklilik dönemlerine ilişkin ekonomik hazırlık ve beklentileriyle kendileri ve Türkiye'yle ilgili ekonomik değerlendirmelerini incelemek amacıyla yapıldığını belirterek, şunları söyledi:

"Genel olarak 55 yaş üstündekilerin ve özel olarak da emeklilerin gelir durumunun rahatça geçinebilecekleri düzeyde olmadığı görülmektedir. Emeklilerin bir bölümü emekli olduktan sonra da çalışmaya devam etmekte, diğer bir bölümü de iş aramaktadır. Yetişkin çocuklar ve ebeveynlerin aynı evde yaşamayı sürdürerek, kaynaklarını birleştirme stratejisini tercih ettiği görülmektedir. Günümüz işsizlik oranlarının yüzde 18'in üzerine çıktığı ve gençler arasındaki işsizliğin daha da yüksek rakamlara ulaştığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda, yakın zamanda ekonomik bir iyileşme olmadığı takdirde bu stratejinin daha da önem kazanması beklenebilir. Emekli harcamalarının büyük bölümünü temel gereksinimler oluşturmaktadır. Eğlence, seyahat gibi aslında emeklilikte yapılacağı varsayılan faaliyetlere son derece az bir kaynak ayrılabilmektedir. Bu duruma rağmen, emeklilerin ideal gelir olarak düşündükleri miktarın çok büyük olmadığı söylenebilir."

Sosyal güvence

55 yaş üstündeki erkeklerin yüzde 8,5'i, kadınların ise yüzde 61'i sigortalı değildir. Bu kadınların büyük bölümü eşleri ya da babaları dolayısıyla sosyal güvenlik haklarından yararlanabilmektedir. Doğrudan ya da dolaylı olarak sosyal güvencesi olmayan kadınların oranı yüzde 12'dir.

Çalışma hayatı emekli olunca bitmiyor

Emekli olanların yarısından fazlası, emeklilikte geçinebilmek için çalışmaya ihtiyacı olduğunu söylüyor. Yüzde 30'u emekli olduktan sonra çalışmaya devam ediyor, yüzde 12'si ise iş arıyor. Emekli olduktan sonra çalışan ve çalışmayan kişiler arasında iki önemli fark göze çarpmaktadır. Çalışmayan emekliler arasında çocuklarından destek alanların sayısı çalışan emeklilere göre daha fazladır. Dolayısıyla bu gruptaki emeklilerin çalışmaması gereksinimleri olmamasından çok, gereksinimlerini başka kaynaklardan karşılamalarında yatmaktadır.

Emeklilerin aylık geliri ve rahat geçinebilmeleri için istedikleri gelir

Emeklilerin aylık ortalama hane geliri 1.290 TL'dir. Aylık ortalama hane gelir A ve B SES gruplarında 2.400 TL, C1'de 1.350 TL ve C21'de 1.150 TL'dir. Aylık gelir için en önemli paya sahip gelir kalemleri, "kendi emekli maaşı", "eşin emekli maaşı", "çalışılan işten elde edilen maaş", "çocuklarından gelen destek" ve "kira geliri"dir. Emekliler rahat geçinebilmek için ayda 2.054 TL'ye ihtiyaç duymaktadır. Rahat geçinmek için A, B ve C1 SES grubunda istenen ortalama aylık gelir 2.669 TL iken C2'de 1.885 TL'dir.

Harcamalar temel ihtiyaç malzemelerine

Emeklilerin aylık harcamalarının büyük bölümünü gıda, ısınma, elektrik, su gibi temel ihtiyaçlar oluşturmaktadır. Emeklilerin sadece yüzde 18'i tatil, yüzde 9'u da sinema, tiyatro gibi etkinlikler için harcama yapabilmektedir. Emeklilerin yüzde 28'inin borç/kredi ödemesi vardır. 55 yaş üstü kişilerce yapılan aylık ortalama harcama tutarı, 100 TL'si çocuklar tarafından yapılmak üzere, toplam yaklaşık 1.200 TL'dir.

Tasarruf yapamıyorlar

Görüşülen kişilerin yüzde 90'ı şu andaki gelirleri ile herhangi bir tasarruf yapamadığını ifade etmiştir.55 yaş üstündekiler geleceğe karamsar bakıyor. Yüzde 70'i bir sonraki yılın ekonomik açıdan daha kötü olacağını düşünüyor. Aynı şekilde gelecek kuşakların ekonomik durumuna ilişkin de oldukça karamsar beklentiler içindeler. Ekonomik açıdan, kendilerinin ebeveynlerinden daha kötü durumda olduğunu, ancak çocuklarının kendilerinden daha da kötü durumda olacağını düşünüyorlar. Çocuklarının kuşağının kendilerinden "daha kötü" ya da "çok daha kötü" olacağını düşünenlerin oranı yüzde 54'tür.