Son yıllarda, internet ve bilgisayar gibi araçların hayatımıza getirdiğinden çok götürdükleri tartışılıyor. Özellikle çocuklar bilgisayar kolanlımı konusunda kontrolü sağlayamadıklarında bağımlı hale geliyorlar. Ebeveynler çocuklarını bu tuzaktan nasıl kurtarabileceklerini düşünüyor ve çözüm yolları arıyorlar. Artık ilkokul ağındaki çocukların dahi odalarında bilgisayar var. Aile çocuk ders çalışsın diye bilgisayar alıyor ama çocuklar, dersten ziyade bilgisayar oyunlarına merak salıyor.
İnternet kullanımı konusunda çocukların bilinçlendirilmesi şart. Aksi takdirde, çocuklar burada ders çalışmak yerine, sohbet, oyun ve nette gezinti yaparak bağımlı hale geliyorlar. Çocuk okuldan gelir gelmez internetin başına geçiyor ve yalıtılmış bir hayata açılıyor. Çocuk kendini ifade edemiyor, arkadaşlarıyla oyun oynamıyor, ödevlerini yapmıyor vaktin büyük bir kısmını internet başında geçiriyor.
Bazı ebeveynler bilgisayarı evden uzaklaştırarak çocuklarına yardımcı olabileceklerini düşünüyorlar. Ama bu çocuklar, dersaneye gidiyoruz diyerek evden çıkıyor ve soluğu internet kafelerde alıyorlar. İnternetin hayatımızın her alanını giren bir araç olduğunu düşünecek olursak anne babaların işlerinin ne kadar zor olduğunu anlayabiliriz. Ama zor da olsa aile çocuğu bilinçlendirmeli ve yönlendirmelidir.
Çocuk hayatı oyunlarla tanır
Çocuk oyun aracılığıyla dünyayı tanır. Vaktini internet başında geçiren çocuk ise bu imkanlardan yoksun kalır
Oyunlar aynı zamanda çocuğun deşarj olma aracıdır, internetin başından ayrılmayan çocuk bundan mahrum oluyor
Çocuk sürekli internet başında kaldığından sosyal ve dil gelişiminde aksamalar olabiliyor
Chat ilk dönemlerde çocuklara çekici gelebiliyor ama sonrasında büyük bir yalnızlık ve boşluğa neden oluyor.
İnterneti yanlış kullanmak zihinsel kirlenmeye ve zaman israfına yol açar.
Şiddet içerikli oyunlara eğilim gösteren çocukların ruh sağlığı menfi yönde etkilenir.
Suni gündem oluşturuyor kişinin gerçekle bağlarını zayıflatıyor.
Sürekli intermetle iletişim kuran çocuk gerçek hayatta silik ve çekingen kalıyor, kendini güvensiz hissediyor.
Nasıl yardımcı olabiliriz?
Bilgisayarın kontrollü kullanılmadığından ne tür sakıncalar ortaya çıkabileceğini çocuğa izah edin
Çocukla vakit geçirin
Çocuğu akran grubuna dahil edin ve oyun ortamları hazırlayın
Sosyal faaliyetlere teşvik edin
Arkadaş ilişkilerini destekleyin
Bunları yapmayın!
Sınırların ihlal edilmesi: Aşırı disiplin çocuğun duygu ve davranışlarını etkilediği gibi aşırı hoş görü, disiplinsizlik de aynı şekilde çocukta uyum sorunlarına neden olabilir.
Yetersiz sevgi ve ilgi: Çocuk küçük bir şeyde cezalandırılır ve aşağılanır ve horlanırsa kendini iletişime kapar. Bu çocuklar güvensiz olduklarından saldırgan davranışlar sergileyebilirler. Çünkü kendilerini doğal yollardan ifade etme becerisi kazanmamışlardır.
Aşarı hoş görü: Anne babaların evet ve hayırları olmalıdır. Çocuk ev içinde uyması gereken kuralların olduğunu bilmeli ve bu kurallara uyum sağlamalıdır. Anne baba bu konuda çocuğu yönlendirmeli ve kararlı olmalıdır. Aksi takdirde, çocuk ileriki yaşamında çekingen ve pasif kalabilir. Kendini disipline edemez.
Tutarsızlık: Genellikle, anne baba ile büyük ebeveynler arasında bir çatışma vardır. Anne babanın koyduğu kuralları büyükler hemen bozarlar ve çocuk bunu bir fırsat olarak görür ve anne babayı zor durumda bırakır. Burada annenin koyduğu kuralı baba bozmamalı babanın koyduğu kuralı anne bozmamalıdır.
Kardeşler arasında ayırım yapılması: Anne baba çocuklardan birini diğerine üstün tuttuğunda aile içinde bazı sorunlar ortaya çıkar:
Kardeşleri birbirine bağlayan sevgi bağları zayıflar
Çocuk kardeşini kendinden daha çok sevdiğini düşündüğü ebeveynine öfke duyar.
Çocuk kendine olan güvenini kaybeder.
Çocuklar arasında kıyaslama yapılması: Kıyaslama çocuğun ebeveynine ve kardeşine karşı öfke duymasına neden olabilir.
Küçük düşürmek, aşağılamak: Kelimeler çocuğun zihninde birer şemaya dönüşür. Dolayısıyla anne baba söylediği her sözün çocuğun dünyasında önemli bir yere sahip olduğunu bilmeli kelimelerini seçmelidir.
Şiddet uygulamak: Anne baba çocuğa sözel ya da fiziksel şiddet uyguladığında büyük hasarlara sebebiyet verebilirler. Kendini yetersiz değersiz ve sevilmeyen biri olarak algılayan çocuk kendine olan güvenini kaybeder ve kanatlanıp uçmakta zorlanır.
Değersizleştirmek: Çocuklar anne baba tarafından önemsenmeyi arzu ederler. Çünkü ebeveyni ona göre dünyanın merkezindedir. Adam yerine konulmadığını hissettiğinde ise çocuk "ben sevilmeyen biriyim" düşüncesine sahip olabilir.
Çocuğum okumuyor diyen ebeveynler!..
Bazı anne babalar çocuğum kitap okumuyor, ne yapsam bu alışkanlığı kazandıramıyorum bu konuda neler yapabilirim diye soruyorlar. İnternet ve televizyon gibi araçların çocuğu kendi alanına çekerek fazlasıyla meşgul etiğini biliyoruz. Anne baba bu konuda doğru bir yol takip ederek çocuklarına kitap okuma alışkanlığı kazandırabilirler:
Okunacak kitabı çocuğun ilgi alanına ve yeteneklerine uygun tarzda kitaplar seçin
Kitap konusunda çocuğun fikrini alın
Kitap satın alırken çocuğu yanınızda götürün
Kitabın içeriği hakkında çocukla sohbet edin
Kitabı zaman zaman çocukla birlikte okuyun ve kritik edin
Çocuğu mükafatlandırın, takdir edin
Çocuğun gelişim sürecine uygun kitaplar seçin
