Filistinsiz “barış” müzakereleri

Washington'da Obama, Netanyahu ve Abbas bir araya gelerek Filistinlilerin ve direnişin temsilcileri olmadan barışı görüşüyor.

İsrail'in Gazze'ye saldırarak 1500 sivili katletmesi ile sona eren Filistin-İsrail doğrudan görüşmeleri, bir kez daha Amerika'nın başkenti Washington'da başladı. Mısır Devlet Başkanı Mübarek, Ürdün Kralı Abdullah, Mahmud Abbas ve İsrail Başbakanı Netanyahu Beyaz Saray'da Obama ile bir araya geldi. Hamas'ın Batı Şeria'daki eyleminin gölgesinde başlayan görüşmelere, direniş grupları ve Filistinliler'in birçoğu tepki gösteriyor.

İsrailliler ile Filistinlilerin, Oslo'da 1993'te başlayan ve 27 Aralık'ta 2008'de Gazze'ye yönelik Dökme Kurşun Operasyonu adı verilen Gazze soykırımı ile son bulan doğrudan barış görüşmeleri, ABD Başkanı Barack Obama'nın 'büyük önceliği' olarak niteleniyor. ABD'nin arabuluculuğuyla Washington'da başlayan İsrail-Filistin görüşmeleri, Batı Şeria'da düzenlenen ve 4 İsrailli yerleşimcinin öldürüldüğü saldırının gölgesinde bugün başladı.

ABD Başkanı Barack Obama, bölgede barış için Ortadoğu liderlerine çağrıda bulundu. Washington'da bulunan Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, Ürdün Kralı Abdullah, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Beyaz Saray'da ortak masa etrafında biraraya gelen Obama, kendisi ve Ortadoğu liderlerinin barış yolunda yürümeleri gerektiğini söyledi. Mübarek, barış fırsatını yakalamak için İsrail'in yerleşimlerin inşasını durdurması gerektiğini vurgularken, Ortadoğu barışının 20 yıldır yakalanması zor bir umut olduğunu vurgulamayı da ihmal etmedi.

Netanyahu ise Filistin lideri Abbas'ı barış ortağı olarak niteleyerek, barış olmazsa herkesin kaybedeceği uyarısında bulundu.   Abbas da bir yıl içinde Ortadoğu barış anlaşmasının mümkün olduğunu savunarak İsrail'den tüm yerleşim faaliyetlerini durdurmasını istedi. Abbas, artık barış yapmanın, İsrail işgalinin sona ermesinin ve Filistin devletinin kurulmasının zamanının geldiğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton da İsrail ve Filistin liderleriyle ayrı ayrı görüştü.  Filistin İslami Direniş Hareketi Hamas'tan yapılan açıklamada saldırıların süreceği bildirilirken Abbas'a bağlı güvenlik güçleri de 150 Hamas üyesini gözaltına aldı. Abbas, saldırının amacının sadece siyasi süreci baltalamak olduğunu belirtti.

Uzlaşılmayan görüşmeler

Barış görüşmelerinde tarafların üzerinde uzlaşamadığı konu başlıkları şöyle:

1) Bir Filistin devletinin kurulması ve yetkileri: Filistinliler, tam egemenlik haklarına sahip bir devlet kurulmasını istiyor. İsrail ise bu devletin askersiz ve silahsız olmasını hava sahası ile bütün dış sınırlarının kendisi tarafından kontrol edilmesini istiyor.

2) Filistin devletinin sınırlarının çizilmesi ve yerleşim birimlerinin akıbeti: Filistinliler İsrail'in Haziran 1967'de işgal ettiği topraklardan çekilmesini istiyor. Buna ilhak edilen Doğu Kudüs de dahil bulunuyor. İsrail reddediyor.

3) Kudüs'ün statüsü: İsrail, doğu bölümünde Arap çoğunluğun yaşadığı Kudüs'ü ''bölünmez ve ebedi'' başkenti olarak görüyor. Filistin yönetimi 260 bin Filistinliyle 200 binden fazla İsraillinin yaşadığı Doğu Kudüs'ü gelecekteki devletinin başkenti yapmak istiyor.

4) Mültecilerin akıbeti: 4 milyondan fazla Filistinli mülteci bulunuyor. Filistinliler, İsrail'in mültecilerin dönüş hakkını tanımasını istiyor. İsrail ''devletin Yahudi karakterini tehlikeye atacağını'' ileri sürerek kesin dille karşı çıkıyor.

5) Suların kontrolü: İsrail Batı Şeria'daki yeraltı sularının büyük bir bölümünün kontrolünü elinde bulunduruyor. Filistinliler adil bir paylaşım istiyor.

6) İsrail'in ''Yahudi karakteri'': Netanyahu, İsrail'in ''Yahudi bir devlet olması gerektiğinde'' ısrarlı. (dunyabulteni.com)