1969 yılında düzenlenmeye başlanan festival, 1973 yılından sonra 18 yıl maddi imkânsızlıklar nedeniyle yapılamadı. Daha sonra 1992‘de yeniden yapılmaya başlanılan festival bu kez de 1998 yılındaki Adana‘da yaşanan deprem nedeniyle 7 yıl gerçekleştirilemedi.
Adana Büyükşehir Belediyesi ile Adana Sinema Kulübü öncülüğünde ilki 1969 yılında ‘‘Altın Koza Film Şenliği‘‘ adı altında gerçekleştirilen ve bu yıl 17‘incisi düzenlenen ‘‘Altın Koza Uluslararası Film Festivali‘‘ 41. yaşına girdi. İlki 1969 yılında Adana Belediyesi ve Adana Sinema Kulübü öncülüğünde başlatılan ‘‘Altın Koza Film Şenliği‘‘ Türk Film Arşivinin de katkılarını aldı. Düzenlendiği ilk yılda Adana halkı tarafından sahiplenilen festival, Türkiye‘nin önemli kültür sanat etkinlikleri arasına girdi. İlk Altın Koza‘yı Metin Erksan, Kuyu filmi ile En İyi Yönetmen ve En İyi Film dallarında evine götürürken, Fatma Girik, Ezo Gelin ile En İyi Kadın Oyuncu, Yılmaz Güney ise Seyyit Han ile En İyi Erkek Oyuncu ödüllerine sahip olan ilk Altın Koza‘lı sanatçılar oldu. 1969 yılında, film dalında Ezo Gelin ikinci, Seyyit Han üçüncü olmuş, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülü Kuyu filmiyle Aliye Rona‘ya, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülü Kuyu filmiyle Hayati Hamzaoğlu‘nu, En İyi Senaryo Yazarı ödülü Safa Önal‘a (Menekşe Gözler filmiyle), En İyi Müzik ödülü Nedim Otyam‘a (Seyyit Han filmiyle), En İyi Görüntü Yönetmeni ödülü Gani Turanlı‘ya (Seyyit Han filmiyle), En İyi Stüdyo ödülü ise Lale Filme (Kuyu filmiyle) verilmişti. 1970‘de en iyi film Yılmaz Güney‘in yönettiği Umut filmi seçilirken, en iyi yönetmen ödülünü ‘‘Linç‘‘ filmi ile Bilge Olgaç, en iyi kadın oyuncu ödülünü ‘‘Boş Beşik‘‘ filmi ile Fatma Girik, en iyi erkek oyuncu ödülünü ‘‘Umut‘‘ filmi ile Yılmaz Güney aldı.
Keloğlan‘a ödül geldi
1971 yılında düzenlenen Altın Koza‘ya ise Yılmaz Güney damgasını vurdu. Güney, ‘‘Ağıt‘‘ filmi ile en iyi film, en iyi yönetmen ve en iyi erkek oyuncu ödüllerini, Fatma Girik ise ‘‘Acı‘‘ filmi ile en iyi kadın oyuncu ödülünü aldı. 1972‘deki Altın Koza‘yı Yılmaz Duru ‘‘Karadoğan‘‘ filmi ile en iyi film ve en iyi yönetmen dalında alırken, en iyi kadın oyuncu ödülünü ‘‘Zehra‘‘ filmi ile Hülya Koçyiğit, en iyi erkek oyuncu ödülünü de ‘‘Yaralı Kurt‘‘ filmi ile Cüneyt Arkın aldı. 1973‘deki Altın Koza‘da en iyi film ödülünü Ömer Lütfi Akad‘ın ‘‘Gelin‘‘ filmi, en iyi yönetmen ödülünü ‘‘Canım Kardeşim‘‘ filmi ile Ertem Eğilmez, en iyi kadın oyuncu ödülünü ‘‘Mahpus‘‘ filmi ile Türkan Şoray, en iyi erkek oyuncu ödülünü ‘‘Utanç filmi‘‘ ile Kadir İnanır aldı.
1973 yılına kadar şenlik 5 kez Adanalılar ve sanatçılarla kucaklaştı. Şenlik, ardından ekonomik imkansızlıklar nedeniyle 18 yıl sürecek suskunluğa gömüldü.
Altın Koza yeniden canlansın
Adana Belediyesi, 18 yıl aradan sonra Adanalılar ile sanat dünyasından gelen ‘‘Altın Koza yeniden canlansın‘‘ talebini sonuçsuz bırakmayarak 1992 yılında şenliği, Türk sanat dünyasına yeniden armağan etti. Bu süreçte Adana kültür sanat yaşamındaki boşluğu doldurması gerektiği düşünülen sinema şenliği bir kültür sanat festivaline dönüştürüldü. Altın Koza Kültür ve Sanat Festivali, 1992‘de düzenlediği Ulusal Uzun
Film Yarışması‘nın yanı sıra Türk Sineması‘nın geleceğine de sahip çıktı. Festival, Öğrenci Filmleri Yarışması‘nı da programına ekledi ve Türkiye‘de ilk kez bu alanda yarışma düzenleyen ve Türk Sinemasının geleceğine yatırım yapan festival oldu.
Konu sıkıntısı çeken Türk Sineması‘na destek olmak için Film Öyküsü yarışması da düzenledi. Altın Koza Kültür ve Sanat Festivali ayrıca resim, tiyatro, müzik, fotoğraf ve düşünsel çalışmaları Adanalı sanatseverlerin beğenisine sundu.18 yıl aradan sonra 1992‘de yeniden yapılmaya başlanan Altın Koza‘ya ‘‘Karartma Geceleri‘‘ damgasını vurdu. Yusuf Kurçenli‘nin filmi, En İyi Yönetmen, En İyi Film ödüllerini alırken, film oyuncuları Sumru Yavrucuk ve Tarık Akan en iyi oyuncular seçildi. Aynı yıl ‘‘Piano Piano Bacaksız‘‘ filmi ile Tunç Başaran En İyi Yönetmen ödülüne ortak oldu.
1993‘de ise en iyi film seçilen ‘‘Zıkkımın Kökü‘‘ filmi Memduh Ün‘e en iyi yönetmen, Menderes Samancılar‘a ise en iyi erkek oyuncu ödülünü kazandırırken, ‘‘İki Kadın‘‘ filmi ile Zuhal Olcay en iyi kadın oyuncu ödülüne layık görüldü.
1994‘de Yavuz Özkan‘ın ‘‘Bir Sonbahar Hikayesi‘‘ adlı filmi en iyi film olarak belirlenirken, en iyi yönetmen ödülüne ‘‘Mavi Sürgün‘‘ ile Erden Kıral, en iyi kadın oyuncu ödülüne ‘‘Bir Sonbahar Hikayesi‘‘ ile Zuhal Olcay, en iyi erkek oyuncu ödülüne ‘‘Yalancı filmi‘‘ ile Mehmet Aslantuğ kavuştu. 1995 yılındaki festivalde en iyi film seçilen ‘‘Soğuk Geceler‘‘, yönetmeni Kadir Sözen‘e de en iyi yönetmen ödülünü getirdi. O yıl, ‘‘Gerilla‘‘ filmi ile Ayşegül Aldinç en iyi kadın oyuncu, ‘‘Böcek‘‘ filmi ile Halil Ergün en iyi erkek oyuncu unvanına sahip oldu.
1996‘da Tunç Başaran‘ın ‘‘Sen De Gitme‘‘ adlı filmi en iyi film seçilirken, yönetmen bu eseriyle en iyi yönetmen ödülüne sahip oldu. ‘‘Mum Kokulu Kadınlar‘‘ filminin oyuncuları Yasemin Aklaya ile Halil Ergün ise en iyi kadın ve erkek oyuncu seçildi.
Festivalin 11. yılı olan 1997‘de ‘‘Masumiyet‘‘ tüm büyük ödüllerin sahibi oldu. En iyi film seçilen Masumiyet‘in yönetmeni Zeki Demirkubuz en iyi yönetmen, Derya Alabora en iyi kadın oyuncu, Haluk Bilginer en iyi erkek oyuncu ödüllerini aldı.
1998‘de Adana depremine duyarsız kalamayan Büyükşehir Belediyesi yönetimi o yıl Altın Koza bütçesini depremzedeler için kullanarak festivali düzenlememe kararı aldı.
1999‘da ise Marmara depremi nedeniyle ülkede ulusal yas ilan edilmesi sonucu festival gerçekleştirilemedi. Festival bütçesi o yıl Marmara depreminden zarar gören depremzedelere aktarıldı. 1999 yılı itibariyle Altın Koza yıla yayılan kültür sanat etkinlikleriyle devam etti.
