Türkiye‘nin kısa vadeli dış borç stoku Şubat‘ta bir önceki aya göre 2 milyar 158 milyon dolar artarak 52 milyar 66 milyon dolara yükseldi.
Türkiye‘nin kısa vadeli dış borç stoku Şubat ayında 2 milyar 158 milyon dolar artarak 52 milyar 66 milyon dolara yükseldi. Şubat‘ta bankaların kısa vadeli dış borcu bir önceki aya göre 2.9 milyar dolar artarak 29.5 milyar dolara çıkarken, şirketlerin borcu 656 milyon dolar azalarak 20.9 milyar dolara geriledi. Şubat‘ta, 2009 yılı sonuna göre bankaların kısa vadeli dış borcundaki artış 1 milyar 250 milyon dolar olurken, şirketlerin kısa vadeli dış borcundaki azalış ise 1 milyar 131 milyon dolar oldu. Uzmanlara göre Türkiye‘de faizlerin yükselişe geçeceği beklentisinin artması bankaların kısa vadeli dış borcunu artırırken, 2009 yılının son çeyreğinde yaşanan yüzde 6‘lık büyümeye karşın yeni yatırımların gündeme gelmemesi şirketlerin kısa vadeli dış borcunun düşmesinde etkili oldu.
Merkez Bankası verilerine göre, Şubat ayında kısa vadeli dış borç stoku bir önceki aya göre 2 milyar 158 milyon dolar, 2009 yılı sonuna göre ise 17 milyon dolar artış gösterdi. Şubat‘ta bankaların kısa vadeli dış borcu bir önceki aya göre 2 milyar 876 milyon dolar artarak 29 milyar 450 milyon dolara çıktı. Bunun 5 milyar 819 milyon dolarını döviz kredileri, 5 milyar 733 milyon dolarını döviz tevdiat hesapları, 6 milyar 164 milyon dolarını banka mevduatı, 11 milyar 734 milyon dolarını TL cinsinden mevduat hesapları oluşturdu.
Bu dönemde şirketlerin kısa vadeli dış borcu 656 milyon dolar azalarak 20 milyar 942 milyon dolara geriledi. Genel hükümetin kısa vadeli dış borcu bulunmazken, Merkez Bankası‘nın ise kısa vadeli dış borcu bir önceki aya göre 62 milyon dolar azalarak 1 milyar 674 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti.
Kısa vadeli dış borç stoku 2002‘den Şubat 2010‘a kadar olan 8 yılı aşkın dönemde yüzde 217 oranında arttı. 2002 yılı sonunda 16 milyar 424 milyon dolar olan kısa vadeli dış borçta stokundaki artış, 2010 yılının Şubat ayı itibariyle 35.7 milyon doları buldu. Küresel mali sistemdeki krizin giderek kasırgaya dönüştüğü 2008 yılının 3‘üncü çeyreğinde 57 milyar 566 milyon dolar olan Türkiye‘nin kısa vadeli dış borcu, 2009 yılının 3‘üncü çeyreği sonunda yüzde 13 oranında azalarak 49 milyar 967 milyon dolara gerilemişti. Kısa vadeli dış borç stoku 2009 yılının son çeyreğinde yeniden artış trendine girerek 52 milyar 49 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmişti.
Şirketlerin kısa vadeli borcu 8 yılda 2 katına çıktı
Şubat sonu itibariyle kısa vadeli dış borç stokunun 20 milyar 942 milyon dolarla en büyük bölümünü oluşturan banka dışı özel kesime ait borç yükü, 2002 sonundan bu yana geçen dönemde yüzde 149 oranında artarak 12 milyar 517 milyon dolarlık artış gösterdi. Diğer bir deyişle şirketler kesiminin kısa vadeli borç stoku 2002 yılındaki düzeyinin iki katına ulaştı.
2002 yılından Şubat 2010‘a kadar olan dönemde bankaların kısa vadeli dış borcu yüzde 364 oranında artış gösterdi. Böylece 8 yıllık dönemde bankaların kısa vadeli dış borcunda 23 milyar 106 milyon dolar arttı.
Faizlerin yükselme eğilimi bankaları harekete geçirdi
Merkez Bankası‘nın açıkladığı veriler çerçevesinde bankaların kısa vadeli dış borçlanmasında yaşanan artışı değerlendiren ekonomist Dr. Öztin Akgüç, Türkiye‘de faizlerin artacağı beklentisiyle bankaların açık pozisyonlarını artırdığını ortaya koyduğunu söyledi. Akgüç, "yurtdışı piyasalarda faizler düşük olduğu için kısa vadeli dış borçlanma yapıp, bunu TL ile finanse edebileceklerini vurguladı. Dr. Öztin Akgüç, şirketlerin kısa vadeli dış borcunun düşmesinde iki faktörün etkili olabileceğini belirterek, "Bunlardan ilki TL‘nin maliyetinin oldukça düşük olması nedeniyle iş dünyasının kur riski almaktan kaçınması. Diğer bir unsur ise özel sektörün yatırım finansmanına ihtiyaç duyacağı yeni projeleri hayata geçiremiyor olması" dedi.
