ABD Başkanı Donald Trump'ın, "Cumhurbaşkanı Erdoğan olmasa belki NATO Zirvesi'ne gitmezdim" sözleri gündem olurken, ABD’nin çöktüğü F-35’ler konusu da tekrar gündeme geldi. Trump'ın jet motoru satışı ve F-35 konusunda "Türkiye'yi memnun edecek bir şey yapacağım" derken, kamuoyunda asıl soru değişmedi: Madem Türkiye NATO müttefiki, o halde yıllardır alıkonulan F-35'ler neden hâlâ teslim edilmiyor?
TRUMP’IN ŞİRİN(!) AÇIKLAMALARI
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında övgü dolu ifadeler kullandı. Trump, Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'ne Erdoğan'a duyduğu saygı nedeniyle katılacağını belirterek, "Erdoğan olmasaydı belki zirveye gitmezdim" dedi. Trump ayrıca Türkiye'ye jet motoru satışı konusu ve F-35 programıyla ilgili de pek şirin(!) açıklamalar yaptı. Ancak bu açıklamalar, Türkiye'nin yaklaşık çeyrek asırlık F-35 serüveninde yaşadığı ağır kayıpları yeniden hatırlattı.
MİLYARLAR HARCANDI, UÇAKLARI ALINAMADI
Türkiye, 1999 yılında Ortak Taarruz Uçağı (JSF) programına ilgi göstermeye başladı. 2002 yılında programa ortak olan Ankara, 2007'de ise üretici ülkeler arasında yer aldı. Türk savunma sanayii onlarca parçanın üretimini üstlenirken, Türkiye yaklaşık 1,4 milyar dolar ödeme yaptı.
Toplamda 100 adet F-35 savaş uçağı alınması planlanıyordu. İlk uçaklar üretildi, Türk pilotları ABD'de eğitim almaya başladı. Ancak süreç, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından tamamen değişti.
ABD HEM PARAYI ALDI HEM UÇAKLARI VERMEDİ
Washington yönetimi, 2019 yılında Türkiye'yi tek taraflı olarak F-35 programından çıkardı. Türkiye'nin yaptığı yaklaşık 1,4 milyar dolarlık ödeme iade edilmediği gibi, üretimi tamamlanan uçaklar da teslim edilmedi. Ardından ABD, CAATSA yaptırımlarını devreye sokarak savunma alanındaki ilişkileri daha da gerdi.
Türkiye ise hem program ortaklığından doğan haklarının ihlal edildiğini hem de yapılan ödemenin karşılıksız bırakıldığını uzun yıllardır dile getiriyor.
"DOSTLUK" SÖZLERİ YETMİYOR
Trump'ın, Ankara-Washington ilişkileri ile ilgili sözde sıcak ve olumlu mesajlar verse de, ortada çözülmeyi bekleyen temel bir sorun bulunuyor. Çünkü asıl beklenti vaatlerden çok, yıllardır ödemesi yapılmış ancak teslim edilmeyen F-35 savaş uçakları konusunun çözüme kavuşması.
KAMUOYU BU MESAJLARI YEMEZ
Yaklaşık 25 yıldır emek verilen, milyarlarca dolar ödenen ve üretimine katkı sağlanan F-35 programında yaşanan mağduriyet giderilmeden, verilen mesajların kamuoyunda karşılığı yok.
Çünkü kamuoyunda yükselen soru net:
"Bizi sevdiğini söyleme... Çöktüğün F-35'lerimizi ver."