Hayatın en acı gerçeği olan ani kayıplar, geride kalanlar için derin bir hüznün yanı sıra ağır bir ekonomik enkaz da bırakıyor. Tam da bu yıkıcı anlarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) devreye girerek, vefat eden sigortalının emanetlerine sahip çıkıyor. SGK Başuzmanı İsa Karataş'ın mevzuatın derinliklerinden çıkardığı detaylar, vatandaşın can simidi olan ancak çoğu kişinin bilmediği bu yardımların hayati şartlarını gün yüzüne çıkardı.
CAN SUYU OLAN DÖRT TEMEL YARDIM
Kurumun sağladığı mali destekler, ailelerin en karanlık günlerinde adeta bir güvence kalkanı oluşturuyor. SGK Başuzmanı Karataş, sistemin nasıl işlediğini şu kritik sözlerle ifade etti: "SGK, şartların bulunması hâlinde sigortalının vefatı durumunda geride kalanların mağdur olmaması adına dört temel yardım kalemi yapmaktadır. Bu yardımlar, ocağın tütmeye devam etmesini sağlayan birer can suyudur:"
Halk arasında "çeyiz yardımı" olarak bilinen evlenme ödeneği, cenaze masraflarına omuz veren defin yardımı, primleri yetmeyenler için ölüm toptan ödemesi ve en önemlisi olan ölüm aylığı bu dört sacayağını oluşturuyor. Karataş, SGK'nın bu yaklaşımıyla ailelerin "her şey bitti" dediği noktada "henüz bitmedi" diyerek "ölümden sonra hayat devam eder" gerçeğini somutlaştırdığını vurguladı.
900 GÜN KURALINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Bağlanacak olan ölüm aylığında belirleyici olan en önemli unsur, vefat edenin geride bıraktığı prim gün sayısı.
Genel mevzuata göre 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartı aranıyor. Ancak eski adıyla SSK'lı (4/1-a) olan işçiler için çok daha esnek bir formül devrede. Vefat eden kişinin borçlanma süreleri hariç tutulmak kaydıyla 5 yıldan beri sigortalı bulunması ve toplam 900 gün prime sahip olması yeterli görülüyor. Birden fazla statüde çalışanlar için ise karmaşayı bitiren kuralın "son tabi olunan sigortalılık hâli" olduğu kaydedildi.
O SUÇU İŞLEYENLER MAAŞTAN MEN EDİLDİ
Milyonları ilgilendiren bu destek paketinin çok keskin kırmızı çizgileri de bulunuyor. Adaletin merhametsizliğe geçit vermediği bu noktada, hukuk sistemindeki "katil mirasçı olamaz" ilkesi SGK mevzuatında da acımasızca işliyor.
Müteveffayı kasten öldüren, öldürmeye teşebbüs eden veya aile hukukundan doğan vecibelerini yerine getirmediği için mirasçılıktan çıkarılan kişilerin aylık hakkı doğrudan ellerinden alınıyor. Bu karar için kesinleşmiş bir yargı hükmünün yeterli olduğu, ceza davasının teknik mahkûmiyet şartlarının dahi beklenmediği aktarıldı.