Soğuk kış ikliminin hakim olduğu Van ve Hakkari’de insanın içini ısıtan tatlar bir hayli fazla tercih edilmektedir. Bu tatlardan biri de sengeserdir. Sengeseri ilk kez duyanlar, bu yemeğin nasıl yapıldığını ve hazırlık sürecinin ne kadar olduğunu merak ediyor.
Hem doyurucu hem de besleyici özellikleri ile ön plana çıkan sengeser, kurut kullanımı ile yapılmaktadır. Bu yazımızda sizlere, sengeserin nasıl yapıldığını ve bilinmesi gereken püf noktalarını aktaracağız.
SENGESER TARİFİ MALZEMELERİ
Sengeserin en önemli özelliği, kurut kullanımı ile hazırlanmasıdır. Kurut; yağsız yoğurt ya da ayranın süzülüp, katı posasının topak haline getirilerek güneşte kurutulması ile elde edilen bir çeşit kurutulmuş süttür. Doğu Anadolu’da özellikle kış mevsimi öncesinde hazırlanan kurut, yemeklerde ve çorbalarda sıklıkla kullanılmaktadır. Kurutun yoğun ve aromatik yapısı, sengeserin de daha lezzetli bir tada sahip olmasını sağlıyor. Evinizde pratik bir şekilde sengeser yapmak için ihtiyacınız olan malzemeler şu şekilde sıralanmaktadır;
- 1/2 kilogram mercimek
- 2 adet büyük boy soğan
- Kurut
- 1 yemek kaşığı salça
- Sıvıyağ (yeteri kadar)
- Tuz
SENGESER TARİFİ NASIL HAZIRLANIR?
Sengeser içerdiği yüksek protein ve vitaminler ile soğuk kuş günlerinde vücudun ihtiyacı olan enerjinin temin edilmesini sağlar. Kurut ise doğal bir probiyotiktir ve sindirim sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmasını destekler. Aynı zamanda bağışıklık sistemini güçlendirerek, kış aylarında sık sık görülen grip ve soğuk algınlığına yakalanma riskini düşürür. Sengeserin içerisinde yer alan mercimek ise kişinin uzun süre tok kalmasını sağlar. Aynı zamanda mercimek, lif açısından da oldukça zengindir. Bu da vücudun ihtiyaçlarının karşılanmasını ve bağırsak sisteminin de düzenli bir şekilde çalışmasını sağlar. Evde kolay bir şekilde sengeser yapmak için izlenmesi gereken adımlar ise şu şekilde sıralanmaktadır;
- Sengeser hazırlamak için ilk olarak mercimeği bir tencereye alın
- Üzerini geçecek kadar su ilave edin ve mercimek yumuşayana kadar pişirin
- Uygun bir tencereye yağ ilave edin
- Soğanları halka halka olacak şekilde doğrayın ve yağda pembeleşinceye kadar kavurun
- Soğanlar renk değiştirdiğinde tencereye salçayı ilave edin
- Salçanın kokusu çıkana kadar kavurma işlemine devam edin
- Pişen mercimeği soğanlı karşıma ilave edin ve karıştırın
- Üzerine tuz ve az miktarda su ekledikten sonra on beş dakika boyunca orta ateşte pişirin
- Kurutu ayrı bir kapta su ile ezin
- Pürüzsüz bir kıvam alana kadar karıştırın
- Hazırladığınız kurutu, pişen yemeğin üzerine dökün ve iyice karıştırın
- Birkaç dakika daha pişirdikten sonra sengeseri servis edebilirsiniz
SENGESERİN PÜF NOKTALARI
Sengeserin tam kıvamında ve tadına olması için kurut kullanılması gerekir. Ancak kurutun olmadığı durumlarda çökelek kullanımı da tercih edilebilir. Bunun için çökelek ile iki diş sarımsağı karıştırın ve elde ettiğiniz sosu hazırladığınız mercimekli karışıma ilave edin. Servis etmeden önce damak tadınıza göre tereyağını kızdırdıktan sonra pul biber ekleyerek elde ettiğiniz sosu da ilave edebilirsiniz. Ancak yine de sengeser yapmak için kurut bulunmaya çalışılması daha lezzetli bir sonucun elde edilmesine imkan sunacaktır.
SENGESERİN YANINA NE GİDER?
Van ve Hakkari’de yapılan bu yöresel tat genel olarak taze ekmek ile birlikte servis edilmektedir. Tek başına oldukça doyurucu olan sengeser, mercimek ve kurut sayesinde de vücudun ihtiyacı olan protein ile probiyotiğin karşılanmasını sağlıyor.